Bağ-Kur?luların bildirimi nasıl yapılacak?



Anonim ve limited şirket ortaklarını 1 Ekim 2008?den itibaren 4/b?ye göre Bağ-Kur?lu olarak işe girişini internetten mi vereceğiz? Bordro düzenlerken ayrı bir bordro düzenlememiz mi gerekiyor? Bağ-Kur bordrosu yapımı ile ilgili nereden bilgi alabiliriz? Açıkçası Bağ-Kur yeni düzenlemeyle ilgili net bir bilgiye ulaşamadık. Bizi bu konuda aydınlatırsanız çok seviniriz. K.Y.


Bugünkü yazımızda, okuyucumuzun suali çerçevesinde, son günlerin güncel sorularından birisine cevap vererek benzer sorunları yaşayan okuyucularımızı da aydınlatmış olalım.
1 Ekim 2008 tarihinden geçerli olarak Bağ-Kur basamak sistemi sona erdi. Bilindiği üzere, anılan tarihten önce Bağ-Kur?da 24 basamak bulunuyordu. Bağ-Kur sigortalılarından her biri, bulundukları basamağın geliri üzerinden hesaplanan primlerini aynı ay içinde kuruma ödüyorlardı. Basamak sisteminin sona ermesiyle birlikte ticari faaliyette bulunan kişilerin primlerini nasıl ödeyecekleri, bildirimlerini neye göre ve nasıl yapacakları sorusu henüz yeterince cevap bulamadı. www.muhasebenet.net
Kanunun getirmiş olduğu yeni düzenlemeyi incelediğimizde ticari faaliyette bulunan kişiler asgari ücret ile azami ücret arasında istedikleri bir matrah seçerek primlerini ödeyebilecekler.
Örneğin; vergi mükellefiyeti nedeniyle Bağ-Kur sigortalısı olan (A) şahsı, 1 Ekimden sonra asgari ücret (638.70) ile azami ücret (4.151.55) YTL arasında bir matrah seçebilecek. Seçmiş olduğu matrah üzerinden yüzde 20 malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi, yüzde 12.5 genel sağlık sigortası primi ve yüzde 1 ila 6.5 arasında iş kazası ve meslek hastalığı primi ödeyecek.
İş kazası ve meslek hastalığı prim oranı bu şahsın yaptığı işin tehlikesine göre belirlenecek.

Tebliğ yayınlanacak
Bildirimin nasıl yapılacağı konusunda Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı bir genelge veya tebliğ yayınlayacak. 5510 sayılı Kanun sigorta primlerinin takip eden ay sonunda ödeneceğini açık bir şekilde belirtmiş. Dolayısıyla, ekim ayı primleri Kasım sonuna kadar ödenebilecek. Tebliğ veya genelgenin Kasım ayı içinde bugünlerde geciktirilmeden hemen yayınlanması gerekiyor.
Tebliğ veya genelge beklenirken Kanundan ve yönetmelikten anladığımıza göre, sigortalılar prim ödemek istedikleri matrahı kuruma bildirecekler.
Bu arada her ay için ayrı ayrı matrah bildirim yapılmasına gerek kalmadan, isterse aynı matrah üzerinden prim ödeyebilmesine imkân verilmesi düşünülmektedir. Yine de genelgenin son hâlini beklemekte fayda var.

İşçinizden az prim ödeyemezsiniz
Ticari faaliyette bulunan kişiler her ne kadar asgari ücret ile azami ücret arasında bir matrah belirlemede serbest bırakılmış olsalar da, bu durumu sınırlayan bir istisnai durum söz konusu. Buna göre, ticari faaliyeti olan ve Kanunda 4-b sigortalısı olarak adlandırdığımız kişiler aynı zamanda 4-a sigortalısı çalıştırıyorlarsa, en fazla ücret ödedikleri işçiden daha az bir matrahtan kendilerini bildiremeyecekler.
Bu kısmı açacak olursak; şirket ortağı olan (A) şahsı aynı zamanda şirketinde 10 kişi çalıştırdığını varsayalım. Bu işçilerden dokuzunu asgari ücretten, birisini 2000 YTL üzerinden çalıştırıyorsa, kendi bildirimini de 2000 YTL ve üzerinden yapmak durumunda. Özetle; işverenler, kendileri için ücret ödedikleri işçilerden daha düşük bir bildirim yapamayacaklar.
5510 sayılı Kanun 1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe girmekle birlikte, Bağ-Kur sigortalıları isterlerse üç ay daha eski basamak sistemi ile prim ödeyebilecekler. Yeni sistemin teknik olarak altyapısının oluşturulması ve kişilerin buna uyum sağlayabilmeleri için üç aylık geçiş sürecinin öngörülmüş olması yerinde bir düzenleme olmuştur.
Yukarıda belirttiğimiz üzere, konunun uygulamasına yönelik tebliğ veya genelge çok kısa süre içinde yayınlanmalı. Sosyal Güvenlik Kurumunun bilgi işlem altyapısının imkân tanıdığı ölçüde işlemleri kolaylaştırıcı bir düzenin hayata geçirilmesi tüm 4-b sigortalıları için gerekli ve zorunludur. Bu konuda bu hafta yaptığım açıklamalara ilave bir düzenleme yapılırsa sizlere aktaracağımızda emin olabilirsiniz.


Şerif Akcan