Yeni Çek Kanunun Getirdiği Yenilikler ;

Yatırımcılarla ilgili önemli düzenlemeler öngören 6728 sayılı” Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı Meclis Genel Kurulu'nda yasalaşmış, 01.01.2017 tarihinden itibaren zorunlu hale gelecektir.

 Yeni yasaya göre karşılıksız çek keşide etme adli para cezasını gerektiren suç olarak tanımlanmıştır. Bu nedenle çek hesabı açtırmak isteyenler bankaya adli sicil kaydı da verecek.

 Bankalar, çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişinin ya da şirket yetkililerinin çek hesabı açma yasağının bulunup bulunmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak.

 Ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında verilmiş bir çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı varsa, bunların yetkilisi olduğu tüzel kişilere çek defteri verilmeyecek.

 Çek hesabı sahibinin gerçek kişi olması durumunda kimlik numarası, tüzel kişi ise MERSİS numarası ve/ veya vergi kimlik numarası çek üzerine yazılacak. Çek hesabı sahibi ile düzenleyenin farklı kişiler olması halinde, ayrıca düzenleyenin kimlik numarası da yazılacak. Böylece, çek hesabı sahibinin benzer isimli veya unvanlı kişilerden ayırt edilebilmesi sağlanarak, düzenleyenin net bir şekilde tespit edilebilmesi ve çekin karşılıksız çıkması durumunda çek hesabı sahibine karşı yapılacak başvurularda doğru kişiye ulaşılması hedefleniyor.

 Karşılıksız çek veren kişi, her bir çek için 1500 güne kadar adli para cezasına çarptırılacak. Her bir gün için 20 TL - 100 TL arasında değişen tutarlarda ceza tahakkuk edecek bu karar icra hakimin takdir yetkisinde olacak, adli para cezasının ödenmemesi halinde, doğrudan hapis cezası verilebilecek.

 Çekin arkasını yazdıran hamil kişi, çekin arkasını yazdırdığı tarihten 3 ay içinde savcılık yerine icra mahkemelerine şikayet dilekçesi ile başvurabilecek. Dolayısıyla İcra –İflas kanunu hükümleri geçerli olacak ( icra-iflas kanunu mad.349) Karşılıksız çekin şikayette bulunma süresi 3 ay olarak belirlenmiş.

 Hükmedilecek adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek. Kanunu Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanuna göre ticari işlerde temerrüt faizi oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile takip ve yargılama gideri toplamından az olamayacak. Mahkeme ayrıca, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına; bu yasağın bulunması halinde yasağın devamına hükmedecek.

 Hapis cezasının uygulanmaması İcra Hakiminin takdir yetkisine bırakılmamış olup, ayrıca hapis cezasında uzlaşma seçeneği kesinlikle uygulanmayacak. Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilenler sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev alamayacak. Ancak hakkında yasaklama kararı verilenlerin mevcut organ üyelikleri görev sürelerinin sonuna kadar devam edecek.

 Kişi, cezanın tamamen infaz edildiği tarihten itibaren üç yıl ve her halde yasağın konulduğu tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra hükmü veren mahkemeden çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasını isteyebilecek.

 Karekodlu çek kullanımı zorunlu hale getirilmiştir. Bu yolla piyasada çeke duyulan güvenin arttırılması, karşılıksız çekin engellenmesi amaçlanmakta böylece karekodlu çek uygulaması ile iç piyasaya şeffaflık getirilmesi ve karşılıksız çek sayısının azaltılması hedeflenmekte.

 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 780 inci maddesinde yapılan değişiklikle çekin taşıması gereken şekli unsurlar arasına banka tarafından verilen seri numarası ve karekodu eklenmiştir. Böylece, Kredi Kayıt Bürosu A.Ş. nezdinde isteğe bağlı bir uygulama olarak başlayan karekodlu çek kullanımı zorunlu hale gelmiş oldu.

 Bankalar, 31 Aralık 2016 tarihinden sonra karekodsuz çek yaprağı veremeyecek. 31 Aralık 2016 tarihinden önce basılan çeklerde bu unsur aranmayacak.

 Çek alacaklıları, ellerinde bulunan çek ile çek hesabı sahibine ve bu çeki düzenleyenlere ilişkin verilere karekod aracılığıyla erişim sağlayabilecek. Bu erişimin sağlanacağı karekod okutma ve bilgi paylaşım sistemi TBB Risk Merkezi’nde veya Risk Merkezi tarafından bilgi paylaşılan şirketler nezdinde kurulabilecek. Karekod ile erişim sağlanacak bilgiler TTK’nın 780 inci maddesinin eklenen 2 nci fıkrada belirlenmiş. Karekod aracılığı ile çek hesabı sahibinin, çek hesabı bulunan toplam banka sayısı, kendisine ait bankalara ibraz edilmemiş çek adedi ve tutarı, son beş yılda “karşılıksızdır” işlemi gören ve halen ödenmemiş çeklerinin adedi ve tutarları, çek hesabı sahibi hakkında çek hesabı açma yasağı bulunup bulunmadığı, varsa yasaklama kararının tarihi gibi bilgilere erişilebilecek (6728 Sayılı Kanun md.70).

 Karekodlu çekin karekod okutma ve bilgi paylaşımı sistemine kaydedildiği tarihten sonra çek düzenleyen tüzel kişinin temsilcilerinde meydana gelen değişikliklerin, çek hesabı sahibi tüzel kişinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacak (Bu düzenleme 31.12.2017 tarihinde yürürlüğe girecekmiş.)