Spk Başkanından Bağımsız Denetim Şirketlerine Uyarılar
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Turan Erol, bağımsız denetim şirketlerinin riskli alanlara yoğunlaşmaları gereğinin altını çizdi.

SPK Başkanı Erol, bağımsız denetim kuruluşlarının, yapacakları denetim çalışmalarında dikkat etmeleri gereken hususlara ilişkin olarak yaptığı yazılı açıklamada, küresel finansal sistemin içinde bulunduğu kriz ortamında, halka açık şirketlerin finansal tablolarının hata ve hilelere daha açık hale gelebileceğinden hareketle bir dizi önlem almayı planladıklarını ifade etti. "Bu dönemlerde bazı konularda çok daha hassas davranma gereğini hissediyoruz" diyen Erol, bağımsız denetim kurumlarının, şirketlerin
finansal tablolarını muhasebe standartlarına uygun olarak hazırlandığını denetlemek ve görüş bildirmekle sorumlu olduğunun altını çizerek, bağımsız denetim kuruluşlarının denetimde risk taşıyan bazı konulara özel önem vermelerinin doğru olacağını söyledi.
Bağımsız denetçilerin görevlerini tam ve kurallara uygun olarak yapmalarının finansal raporlamanın doğruluğunu sağlamada en önemli araç olduğunu belirten SPK Başkanı Erol, yapılan bu uyarılar sayesinde bağımsız denetçilerin, risk taşıyan finansal raporlama ve denetim konularına dikkatlerini çekerek, halka açık şirket finansal tablolarının güvenilirliğini artırmayı hedeflediklerini ifade etti.
SPK Başkanı açıklamasında, SPK tarafından yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşlarında görev alan denetçilerinin, çalışmalarını uluslar arası denetim standartları ile uyumlu Seri: X, No: 22 Sermaye Piyasasında Bağımsız Denetim Standartları Hakkında Tebliğ" hükümlerine uygun olarak yaptıklarını ve kısaca özetlemeye çalıştığı riskler hakkında da bilgi sahibi olduklarının bilindiğinin altı çizerek, bu düşüncelerinin bağımsız denetçiler için sadece daha titiz davranmaları konusunda bir hatırlatma olduğunu belirtti.
Ekonomide daralmaların yaşandığı dönemlerde denetim riskleri daha önemli hale geldiğini, zaman zaman yeni denetim riskleri ortaya çıktığını ifade eden Erol, "Piyasa ve ekonomideki mevcut belirsizlikler, bazı varlıkların değerlerinin, değer düşüklüklerinin veya geri kazanabilirliklerinin güvenilirliği hakkında; bazı yükümlülüklerin ise eksiksiz ve doğru gösterilip gösterilmediği konusunda şüpheler meydana getirmektedir" dedi.
Dünya genelinde büyük bir finansal krizin yaşandığı bugünlerde, ekonomik ortamda meydana gelen veya gelebilecek olan bozulmalar sebebiyle belirli denetim alanları önem kazanmış ve bu alanlarla ilgili bir takım hatırlatmaların, bağımsız denetim kuruluşlarının dikkatine sunulması ihtiyacı doğduğunun altını çizen Erol, dünya geneline bakıldığında belli başlı düzenleyici otoritelerin de benzer nitelikte çalışmalar yaptıklarını söyledi.
Aralık ayı içerisinde ABD'de bulunan ve halka açık şirketlerin bağımsız denetiminin gözetim ve denetimini gerçekleştiren kuruluş olan Public Company Accounting Oversight Board (PCAOB) ve Uluslararası Denetim Standartlarını yayımlayan kuruluş olan Uluslar arası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu (IAASB) tarafından, sırasıyla, "Mevcut Kriz Ortamında Dikkate Alınması Gereken Denetim Konuları" ve "Gerçeğe Uygun Değer Muhasebesinde Kullanılan Tahminlerin Denetiminde Yaşanabilecek Güçlükler" başlıklı birer
uyarı yayınlanmıştı.
Bağımsız denetimlerde dikkat edilecek hususlara işaret eden SPK Başkanı Erol, bu hususların temel olarak altı kategoride incelenebileceğini söyledi. Öncelikli olarak genel olarak dikkat edilmesi gereken hususlarda bilgi veren Erol, denetimin planlanmasının, işletmenin faaliyet koşullarının ve çevresiyle olan ilişkilerinin anlaşılması ve bu konulara ilişkin önemli yanlışlık riskinin değerlendirilmesinin çok önemli olduğunun altını çizdi. Özellikle riskin değerlendirilmesi konusunda, işetmenin faaliyet gösterdiği sektörü de içeren dış faktörlerin; işletmenin seçtiği ve uyguladığı muhasebe politikaları da dahil olmak üzere işletmenin yapısının; finansal tablolarda önemli ölçüde yanlışlığa sebep olabilecek faaliyet risklerinin ortaya konulmasının; işletmenin finansal performansının ölçümü ve gözden geçirilmesinin ve iç kontrol sisteminin dizaynının altını çizdi.
Genel olarak dikkat edilmesi gereken iki önemli hususa işaret eden Turan Erol bunların; denetim tekniklerinin tasarlanması ve denetim komiteleriyle kurulacak iletişim olduğunu ifade etti.

MUHASEBE TAHMİNLERİNİN DENETİMİ
Finansal tabloları etkileyecek tahminler konusunda da değerlendirmelerde bulunan Erol; ekonomide ve dolayısıyla şirket faaliyet ve performanslarında sıkıntıların yaşandığı dönemlerde finansal raporlamada hile ve usulsüzlük yapma eğilimlerinin arttığı ve finansal raporları manipüle etmeden muhasebe tahminlerinin önemli bir araç olarak kullanıldığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, önümüzdeki dönemde muhasebe tahminlerine yönelik denetimlere ayrı bir önem verilmesi gerektiğini ifade etti.
İşletme yönetiminden yazılı beyan alma konusunda da açıklamada bulunan SPK Başkanı Erol, "Bağımsız denetçi, gerçeğe uygun değer hesaplamaları ve açıklamaları ile ilgili olarak, önemli varsayımların dayanakları ve bu varsayımların işletme adına belirli faaliyetleri yürütmek konusundaki işletme yönetiminin niyet ve kabiliyetini doğru olarak yansıtıp yansıtmadığı hususunda işletme yönetiminden yazılı beyan almak zorundadır" dedi.
SPK Başkanı Erol ekonomide sıkıntıların yaşandığı bir dönemde, bazı işletmelerin faaliyetlerini devam ettiremeyebileceklerini; örneğin, bazı işletmelerin ihtiyaçlarını karşılamakta veya alacaklılar tarafından erken çağırılan borçlarını ödemekte zorluklar yaşayabileceklerini; bu nedenle, işletmenin sürekliliği varsayımına ilişkin denetçi değerlendirmelerinin bu gibi dönemlerde çok daha dikkatli yapılması gereğinin altını çizdi.
Bağımsız denetçilerin SPK tarafından kabul edilmiş finansal raporlama esasları çerçevesinde yapılması gereken dipnot açıklamalarına ilişkin kontrol listeleri kullanmalarını önemle tavsiye eden SPK Başkanı, "Bağımsız denetçilerin, bu tarz kontrol listelerini kullanmıyor olmaları, dipnot açıklamalarının yeterliliğinin denetimine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri hususunda önemli bir gösterge olarak algılanacaktır" şeklinde konuştu.
Bazı finansal tablo kalemlerinin, ekonomik ortamda meydana gelen sorunlardan daha fazla etkilenebileceğinin de önemine işaret eden SPK Başkanı Turan Erol, bağımsız denetçilerden, önümüzdeki dönemde gerçekleştirecekleri denetimlerde alacaklar, stoklar, borç ve yükümlülükler, geçici olmayan değer düşüklükleri, ertelenmiş vergi varlıkları, karşılıklar ve şarta bağlı olaylar ve türev ürünler gibi kalemlere yönelik kontrollerde daha dikkatli ve özenli olmalarının beklendiğini ifade etti.

Derecelendirme Uygulamalarını Bağımsız Denetimin İçine Monte Etmek İçin İlk Adımı Atıyoruz

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Turan Erol, yaşanan finansal kriz ve derecelendirme şirketlerine yönelik eleştirileri birlikte değerlendirdiklerinde yeni yaklaşımların kaçınılmaz olduğunu gördüklerini ifade ederek, derecelendirmeye ilişkin çalışmaların özüne, bundan sonra bağımsız denetim raporlarında yer verileceğini söyledi.
SPK'nın, finansal riskleri şeffaflaştırmak için önemli bir adım yenilik daha yapacağını ifade eden Erol, küresel kriz nedeniyle belirsizliklerin arttığı mevcut ortamda böyle bir adımın atılmasının yatırımcılar adına çok önemli bir gelişme olduğunu söyledi.
SPK Başkanı Erol, bu düzenlemeyle borsa şirketlerinin finansal riskleri hakkında yatırımcılara daha detaylı ve şeffaf bilgilerin sunulacağını ifade etti. Bu uygulamanın sermaye piyasalarımızın güven, açıklık ve kararlılık içerinde işlemesine katkıda bulunarak ülkemiz yatırım ortamının gelişmesine ve böylelikle yabancı yatırımcılar açısından ülkemiz sermaye piyasasının cazibesine olumlu yönde katkı sağlanacağını söyleyen SPK Başkanı Erol, SPK'nın belirlediği yeni format ile uluslararası kabul görmüş
esaslarda başta kredi riski, likidite riski ve piyasa riski olmak üzere borsa şirketlerinin finansal varlıkları nedeniyle taşıdıkları tüm finansal risklerin yatırımcılara sunulmasında kapsamlı bir yöntem geliştirildiğini söyledi.
Yaşanan küresel krizle birlikte geniş bir tartışma alanı bulan finansal riskler konusunda, Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu tarafından uluslararası arenada yoğun çalışmalar yürütüldüğünü ifade eden Erol, "Finansal risklerin, şirketlerin finansal tablolarında tam ve doğru olarak açıklanması büyük önem taşımaktadır. Uluslararası gelişmeleri yakından takip eden SPK, İMKB'de işlem gören şirketlerin finansal risklerinin, gerek şirket yönetimleri gerekse de yatırımcılar tarafından daha açık bir şekilde takip edilebilmesi ve yönetimi için yeni bir format belirledi, bu çalışmayı birkaç gün içinde kamuya ilan etmeyi hedefliyoruz" dedi.
Erol çalışmanın amaçlarını da şu şekilde özetledi: "Finansal araçların işletmelerin finansal durumu ve performansı açısından önemi ve dönem içerisinde raporlama tarihinde finansal araçlar nedeniyle maruz kaldıkları risklerin niteliği ve düzeyi ile yöneticilerin sözü edilen riskleri yönetme şekli hakkında detaylı bilgi verilmesidir. Bu kapsamda, yapılan çalışma ile açıklanması zorunlu kılınan finansal risklere ilişkin bilgilerin standart bir formatta hazırlanarak kamuyla paylaşılması için esaslar belirledik ve kamuya duyuracağız."
SPK Başkanı Turan Erol, bu formatta hazırlanacak finansal risklerle ilgili tablo ile katkı sağlanacak hususları da şu şekilde sıraladı:
"Borsa şirketlerinin finansal risklerinin daha şeffaf bir şekilde yatırımcıların bilgisine sunulması,
Şirketlerin finansal risklerinin yönetimi hakkında yöneticilerin karar alma süreçlerin katkıda bulunulması, Makro düzeyde borsa şirketlerinin finansal riskleri hakkında toplu bilgi edinilmesi,
Ülke ekonomisinin toplam finansal risklerinin yönetimi."

09.01.2009