Zeki GÜNDÜZ

Günün sözü :

''Geçmişinizi bilmek istiyorsanız, bugünkü şartlarınıza bakın. Eğer geleceğinizi görmek istiyorsanız, bugünkü yaptıklarınız bakın.''
Çin Atasözü
Derleyen C.Erşahin

Aşağıda örnekleyeceğimiz yöntemler, herhangi bir inceleme anında bırakınız bir vergi inceleme elemanını, ilkokul mezunu, toplama, çıkarma bilen bir kişinin incelemeleri sırasında dahi çok kolayca ortaya çıkarılabilecek mahiyettedir.

Sahte belge kullanımı

Çeşitli nedenlerle şirketler giderlerini artırmak, belgeleyemedikleri bir kısım giderlerin yerine geçmek, daha az vergi ödemek vb. bir çok gerekçe ile gerçek olmayan belgeler kullanmaktadırlar.

1. Tamamen sahte şirketlerin belgeleri

Şirket hiç yoktur. Ya da mevcut bir şirketin belgeleri taklit ediliyor olabilir.

2. Mevcut bir şirketin sahte belgesi

Alt üst nüshalarda farklılık yaratmak veya defterlere kaydetmemek suretiyle mevcut bir şirketin belgeleri kullanılabilmektedir.

3. Naylon holdingler

Tamamen bu iş için kurulmuş şirketlerin belgeleri kullanılabilmektedir.

Bizim tavsiyemiz; "Bunlara bulaşmayın." Eninde sonunda bunlar "patlar" ve size bulaşır.

Genel geçer bazı yöntemler

1. Kesilen fatura ve fişlerin ticari defterlere eksik geçilmesi, hasılatın eksik (örn: takdim tehir hatası ya da basit toplama hatası yapılmış gibi) toplanarak gösterilmesi,

2. Hasılatın defterde tam olmasına, belgeli olmasına (fatura, fiş kesiliyor olmasına) rağmen beyannamede eksik bildirilmesi,

3. Beyannamelerde veya ekindeki bilanço veya işletme hesabı özetinde hayali indirilebilir gider veya KDV beyanlarında, kayıtlarda farklı olduğu halde daha yüksek indirilecek KDV gösterilmesi,

4. İşletme veya serbest meslek kazanç defterlerinde gider kalemlerinin fazla toplanması,

Ücretlerde kaçakçılık

Şu an istihdamın önündeki en büyük engellerden biri bir nevi istihdam vergisine dönüşen doğrudan (gelir vergisi) ve dolaylı (SSK, işsizlik sigortası vb.) yüklerdir. Doğrudan üretim ve desteklenmesine karar verilen alanlardan başlamak üzere bu konunun süratle gözden geçirilmesi gerekmektedir. Ancak başta yaptığımız belirlemede de ifade ettiğimiz gibi, vergi vermesi gerekenlerden vergi alınamadıkça devlet, gelir kaybı endişesi ile bu alanlarda yeterince iyileştirmeye gidememektedir.

Bu alanda en radikal değişiklik 1998 yılında 4369 sayılı kanunla yapılmış ve ücretliler için vergi oranları önemli ölçüde düşürülmüştür.

1. Çalıştırılan kişilerin çalıştıkları gün sayısının eksik gösterilmesi,

2. Verilen ücretlerin düşük gösterilmesi,

3. Kaçak işçi (yerli-yabancı) çalıştırılması,

4. Yabancı çalışanların bir kısım ücretlerinin Türkiye'de vergilenmemesi,

5. Serbest bölgede çalışmadıkları veya Türkiye faaliyetleri için de çalışıyor oldukları halde ücretler üzerinden vergi vermemek için buralarda çalışılıyor gösterilmesi,

6. Ortak veya çalışanlara uzun süreli avans verilmiş gibi gösterilmesi,

7. Şirket çalışanlarına tahsis edilmiş olan dolayısıyla normal şartlarda ücret olarak vergilenmesi gereken bu işlemin (ödemenin) evin misafirhane olarak gösterilmesi yoluyla vergisiz bırakılması,

Dolandırıcılık

Türkiye'de bu iş adeta suç olmaktan çıkmıştır. "Dolandırıcı" tabiri örn: Türkmenistan'da halen, "tüccar", "işadamı" tabiri olarak kullanılmaktadır. Belki eski

Türkçe'den gelen bir alışkanlıkla bu tür adamları dışlamıyor, benimsiyor, gıpta ediyor ve o yöntemleri genelleştirmeye çalışıyoruz.

· Devletin ödediği teşviklerden yararlanmak için teşvikin tanımına göre gerçek olmayan iş alanları, harcamalar yaratılması,

Belki çok iddialı bulacaksınız ama, devletin teşvik ettiği tüm alanlarda kısa sürede üçkağıtçılarda örgütlenmiştir.

Örn: Bir dönem, belge düzeninin de oturtulabilmesine yardımcı olur düşüncesiyle çiftçilere, serbest meslek erbabına da vergi iadesi imkanı verilmiştir. Bu alanda yapılanlar sonunda bu uygulamanın iptali sonucunu doğurdu.

Çünkü iadelerde kullanılan sahte belge adedi çok büyük boyutlara ulaşmış sistemden beklenen fayda sağlanamamıştı.

Kara para

Boyutları konusunda rivayet muhtelif olmakla birlikte, senede onlarca milyar USD'nin aşıldığı konusunda hemen herkesim mutabık. Bu gelirlerin sosyal dokuda yaratabileceği tahribat, siyasal yapıyı nasıl etkilediği halen net değil.

· Kumar, bahis, silah, uyuşturucu, rüşvet, zimmet, fuhuş, kaçak mal, hayali KDV iadesi, bankaların soyulması organizasyonları, kredi vurgunları, her türlü yasak madde satışı vb. yasa dışı faaliyetlerden elde edilen (kara) gelirler,

Denetimin zayıf olduğu ortamlarda en hızlı güçlenen sektör budur. Hemen her taşın altında "mafya" vari organizasyonlar çıkmasının nedeni kayıt dışılığın yaygınlığıdır.