İbn Haldun?a göre, bir devletin halkına yüksek vergiler salması, kendi aleyhine sonuçlar doğurur. Çünkü yüksek vergi, halkın elindeki sermayenin azalmasına, bu da girişimciliğin gerilemesine, o da üretimin, dolayısıyla üretimden alınan vergi gelirinin düşmesine sebebiyet verir. Yani devlet, vergileri yükselttikçe üretim düşeceğinden toplamda elde edeceği vergi gelirini de azaltmış olur. Daha da önemlisi, insanlardaki girişimcilik ruhunu zayıflatır. Vergilerin yükseltilmesi toplumun olduğu kadar, devletin de aleyhine olan bir tedbirdir. Buna karşılık, devletin vergi oranlarını düşürmesi, sonuçta halkın elindeki sermayeyi artırıcı yönde bir etki yapacağından halk zenginleşir, üretim artar ve devlet de ürünü vergilendirdiği için bu işten daha kârlı çıkar. Düşük vergi uygulaması, girişimciliği teşvik eder ve zannedildiğinin tersine, hazinenin boşalmasına değil, dolmasına yol açar. Devlet vergileri düşürmekle hem kendisi, hem de halkı için doğru olanı yapmış olur. Devlet de, halk da mamur, bayındır olur. Vergilerin düşürülmesiyle ekonomi canlanınca vergi alınan taban genişler. Sonuçta az vergi alan devlet çok kazanır.

ABD eski başkanlarından Ronald Reagan ?ın danışmanlarından, iktisat bilimine HaldunLaffer Etkisi teoresiyle geçen Artur Laffer ?in 1958 yılında Franz Rosentral ?ın mükemmel bir şekilde İngilizceye çevirdiği İbn Haldun ?un eseri Mukaddime ?yi satır satır okuduğunu ve Reagan ?ın konudan haberdar olmasını sağladığını artık biliyoruz.

Başkan Reagan ?ın konuşmalarının derlendiği ?Adminisration of Ronald Reagan? adlı eserde, Chicago ?da yaptığı 2 Eylül 1981 tarihli konuşmasında eski başkan John F.Kennedy ?nin 1962 ?de, ?aynı zamanda hem vergileri düşürmenin, hem de enflasyonu yenmenin başarılamayacak bir iş olmadığı? yolundaki demecini aktardıktan sonra, aslında Başkan Kennedy ?nin sözlerini 14. yüzyılda yaşamış bir filozof olan İbn Haldun ?un sözlerinin tekrarı olduğunu belirtiyor. (Böylece Amerika ?nın İbn Haldun ?cu başkanlarının sayısı 2 ye çıkıyor.)

Ekonomideki durgunlu aşmak için vergileri düşürmekten başka çarelerinin olmadığını söyleyen Reagan ?ın Amerikan halkını ikna etmek için en güçlü dayanağı İbn Haldun ?un görüşleridir.

Aynı zamanda Amerikalı ?arz yanlı? iktisatçı, Başkan Reagan ?ın danışmanı Artur Laffer ?in iktisat tarihine geçen ve kısaca vergileri azaltarak vergi gelirlerini artırmak olarak özetlenebilecek teorisine İbn Haldun ilham kaynağı olmuştur. İktisat literatürüne ?HaldunLaffer Etkisi? olarak geçmiştir. Maalesef günümüzde bu teori ?Laffer Etkisi? olarak bilinmektedir.

Türkiye? nin içinde bulunduğu durumdan nasıl çıkacağı gayet ortadadır. Çiftçinin iki öküzünden birine el koyan devlet anlayışından, gelmesi gereken devlet politikası için, İbn Haldun ?un görüşlerinden faydalanması gerekmektedir. Bu durum hem devletin hazinesi hem de halkımız için artık kaçınılmaz olmuştur.
Günümüzün küreselleşen dünyasında ve global rekabet ortamında; uzun dönemde sürdürülebilir büyümenin ana etkenlerinden biri rekabet gücüdür. Rekabet gücü düşük olan ülkeler yüksek rekabet gücüne sahip ülkelerin pazarı haline gelmekte ve dışa bağımlılıkları artmaktadır. Dolaylı veya direkt alınan vergiler artık müteşebbisi canından bezdirmekte ve rekabetini düşürmektedir.

Umarız artık bizden de İbn Haldun ?cular çıkar.



01.06.2008