Otomotivde % 10'dan fazla indirim yapan ÖTV farkını cepten verecek





Otomotiv sektöründeki indirim kampanyaları Maliye Bakanlığı'nın ÖTV kıskacına takıldı. Bazı otomotiv bayilerinin 'indirim bahanesi' ile düşük fatura kestiğini belirleyen Maliye, 1 Temmuz'dan itibaren asgari ÖTV uygulaması başlatıyor. İndirim yüzde 10 ile sınırlayacak uygulama kampanyalara darbe vuracak.

Otomotiv sektöründe kıran kırana rekabetin etkisi ile ortaya çıkan indirim kampanyaları Maliye Bakanlığı'nın ÖTV kıskacına takıldı. "Kötü niyetli otomobil bayileri indirim vesilesi ile ÖTV'yi aşındırıyor" diyen Maliye Bakanlığı'nın 1 Temmuz'da yürürlüğe koyacağı Amme Alacaklarının Tahsul Usulü Hakkında Kanunda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında 5766 Sayılı Kanun'la otomobil satışlarından alınan ÖTV'ye asgari sınır getirildi. Yasaya göre bundan sonra tüketiciye araç satın alırken en fazla yüzde 10 indirim yapılabilecek.
Sektör yetkilileri, Bakanlığın düşük faturalı satışların önüne geçerek kayıtdışı satışı engelleme amacıyla uygulamaya sokacağı asgari vergi uygulamasını "kampanyalara darbe" olarak tanımlıyor. "Serbest rekabete aykırı. Kurunun yanında yaş da yanacak" diyerek tepkisini dile getiren sektör temsilcileri, uygulamanın en çok ÖTV oranı yüksek olan binek otomobil satışlarını vuracağını söylüyor.
1 Temmuz'da yürürlüğe girmesi beklenen düzenlemeye göre otomobil ve ticari araç satışlarında ödenmesi gereken ÖTV, bayinin alış bedeli üzerinden aracın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergiden az olmayacak. Satıcılar, ürün bedeli 100 olan bir araca en fazla yüzde 10 indirim yapabilecek. Yani yüzde 50 bile indirim yapsa ÖTV oranını 90 birim üzerinden ödeyecek. Türkiye'de halen otomobil satışlarında motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyenler için yüzde 37, 1600'ü geçip 2000 cc'yi geçmeyenler için yüzde 60, 2000 cc'yi geçenler için yüzde 84 ÖTV ödeniyor.

Çelişen kavramlar var
Otomotiv Distribütörleri Derneği Genel Koordinatörü Işık Dikmen, alınan kararın sektöre tam olarak nasıl yansıyacağını söylemek için henüz erken olduğunu belirtti. Ancak tebliğin çerçevesine bakıldığında mevzuat açısından eleştiri toplayacağını kaydeden Dikmen, getirilen uygulamanın kamu maliyesinin herhangi bir zarara girmemesi için ÖTV matrahının aşınmasına engel olacak nitelikte bir tasarruf olduğunu ifade etti. Kamunun zarar etmek istememesinin anlaşılabilir bir durum olduğunu, ancak düzenlemede çelişen kavramlar olduğunu vurgulayan Dikmen, şöyle konuştu: Serbest piyasa ekonomisi bakımından rekabet ne ölçüde örtüşür bunu zaman içinde göreceğiz. Bizim ODD olarak görüşümüz özellikle bayii kesiminde satışlara olumsuz yansıyacağı yönünde. Yasa, indirimi yüzde 10 ile sınırlıyor. Yüzde 10'dan fazla yaparsan da ben yine ÖTV'yi yüzde 10 kadar alırım diyor. Eski uygulama içinde herkes isteği bedelle malı tüketiciye satardı. Eğer bu uygulama bir vergi kaybına sebep oluyorsa devletin bunun tedbirini alması gerekir. Ama bunun kötü niyetle yapılması durumunda devletin koruma mekanizması harekete geçer. Olay buraya gelir. Ancak genel felsefe açısından bu karar serbest piyasaya aykırıdır."

Kurunun yanında yaş da yanacak
Bayraktar Grubu Yönetim Kurulu Üyesi Sami Nacaroğlu da tebliğde öngörülen yüzde 10'luk oranın neye göre saptandığını merak ettiğini belirterek, "Verilen indirimleri kısıtlamak istiyorlar. Ancak bu durumda kurunun yanında yaş da yanacak" diye konuştu. Otomobil sektöründe rekabetin çok yüksek olduğunu, indirimlerin yüzde 20-30'ları bulması durumunda yetkili satıcı ve firmaların fazla ÖTV ödeme durumunda kalacağını vurgulayan Nacaroğlu, "Düzgün çalışmayan bazı firmaların yaptığı hatalar tüm sektöre mal edilmemeli. Düşük fatura kesip vergi kaçırmak isteyenleri engellemek gayet olumlu. Ancak firmaların stok durumlarına göre bazen gerçekten büyük indirimler yapması gerekiyor. Bu durumda haksız bir durum ortaya çıkacak. Rekabet Kurumu bu kararı nasıl değerlendirecek merak ediyorum" dedi.
Honda Türkiye Genel Müdür Yardımcısı Ümit Karaarslan da, uygulama ile devletin ÖTV kaybını önlemek istediğini belirtti. Maliye'nin bu uygulama ile yetkili satıcıya genel anlamda "üreticiden veya distribütörden aldığın fiyatın altında matrah göstermeyeceksin" mesajını verdiğini vurguladı. Karaarslan, uygulamanın tüketiciye olumsuz etkisi olacağını öngörmediğini de belirtti.

Stoklar için fark ödenebilir
Sektör, asgari ÖTV'ye itiraz için hazırlık yapma kararı aldı. Ana firmalar yüzde 10'luk ÖTV kampanya oranını aşmamak için tavsiye edilen anahtar teslim fiyatlarını geri çekecek. Ancak bu durumda da stokların problem olarak ortaya çıkabileceği belirtiliyor. Çünkü stoklu çalışan bayilerin ellerindeki stoklar yüksek fiyatlı kalacak. Örneğin, bayi ana firmadan 25 bin YTL'ye araç aldı. Ancak 1 Temmuz'dan itibaren fazla ÖTV ödenmemesi için aynı aracın anahtar fiyatını ana firma 23 bin YTL olarak açıklayabilir. Bu durumda aynı araç için iki farklı fiyat ve vergi ortaya çıkacak. Ana firmaların bayilerin buradan stoklardan doğabilecek zararlarını karşılayabileceği belirtiliyor. Aradaki farkının bayiye iadesinin gündeme gelebileceği söyleniyor.


Maliye neden ihtiyaç gördü?
Binek ve ticari araç satışlarında bazı yetkili satıcıların distribütör veya ithalatçı firmadan aldıkları araçlarda büyük indirimler yaptıklarını söyleyip ÖTV kaybına sebep olduğunu belirten Maliye Bakanlığı yetkilileri, düzenlemenin amacını şöyle anlattı: "100 birim+KDV'ye alınan bir aracı bayi yüzde 50 indirim verdiğini söyleyip ÖTV'sini 50 birim üzerinden ödeyebiliyordu. Ancak yeni uygulama ile bayii 100 YTL fatura ile aldığı bir ürününün ÖTV'sini primler, indirim herşey dahil minimum yüzde 10, yani 90 YTL'den ödeme durumunda olacak. Bu uygulama ile bayilerin fiyatlarla oynama serbestisi azalacak ve kayıtiçiliğe gidilecek. Bu uygulama sonrasında pazarda duyduğumuz 5-6 bin YTL'lik indirimler artık rafa kalkacak. Firmalar, liste fiyatlarını indirip, kampanya oranlarını geri çekecekler. "


YENİ UYGULAMA NASIL OLACAK

1 Temmuz'da yürürlüğe girecek tebliğe göre 1.6 lt'lik 20 bin YTL'lik otomobili örnek alacak olursak, araç yüzde 10 indirime uğradığı takdirde şu aşamalardan geçecek:
* Distribütör veya üretici 20 bin YTL'lik fiyatı olan araca yüzde 10 indirim yapınca fiyat 18 bin YTL'ye iniyor.
* 18 bin YTL'nin yüzde 37'den ÖTV'si 6 bin 660 YTL, yüzde 18 de KDV'si 4 bin 439 YTL olarak hesaplanıyor.
* Otomobilin fiyatına 750 YTL ruhsat, plaka masrafları da eklenince indirimli fiyat 29 bin 849 YTL'ye geliyor.
* Eğer indirim sınırı olan yüzde 10 aşılıp 15'den indirim yapılsa dahi yeni uygulamaya göre devlet ÖTV'yi yüzde 10'luk sınır indirim olan 18 bin YTL üzerinden hesaplıyor.
* Böylece aracın perakende fiyatındaki indirim oranları yüzde 30-40'ları bile bulsa, devlete ödenecek ÖTV oranı aracın fiyatına göre gittikçe yükseliyor.