Oto satışlarında indirim kısıtlaması ve ÖTV



Özel Tüketim Vergisi Yasası'nın 11'inci maddesinin 3'üncü fıkrası hükmü uyarınca, söz konusu yasaya ekli (II) sayılı listedeki mallar için verginin matrahı; bunların ilk iktisabında hesaplanacak özel tüketim vergisi (ÖTV) hariç, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül etmektedir. Bu bağlamda da Katma Değer Vergisi Yasası'nın 20'nci maddesi uyarınca "teslim ve hizmet işlemlerinde matrah bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olup, bedel deyimi, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan ya da bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade etmektedir."
Diğer yandan mevcut yasal düzenleme gereği Katma Değer Vergisi Yasası'nın 24'üncü maddesinde yer alan unsurlar matraha dahil edilmekte, aynı yasanın 25. maddesinin (a) bendine göre de mükellefin düzenlediği fatura va benzeri vesikalarda gösterilen ticari teamüllere göre uygun iskontolar ise matrahtan indirilebilmektedir. Dolayısıyla Özel Tüketim Vergisi Yasası'na ekli (II) sayılı listedeki araçların Özel Tüketim Vergisi mükellefleri tarafından ilk iktisap kapsamındaki teslimlerinde hesaplanması gereken Özel Tüketim Vergisi matrahı, teslim işleminin karşılığını teşkil eden bedel olup, bu bedelden, mükellefin düzenlediği fatura üzerinde ticari teamüllere uygun iskontonun düşülmesi (indirim konusu yapılması) mümkündür.
Ancak Özel Tüketim Vergisi Yasası'nın 12. maddesinin (1) numaralı fıkrasına eklenen ve 01.07.2008 tarihinden itibaren geçerli olan hüküm gereğince hesaplanacak olan Özel Tüketim Vergisi mükellefin bu malı alış bedeli üzerinden söz konusu malın tabi olduğu orana göre hesaplayacağı Özel Tüketim Vergisi'nden az olamayacaktır. Bu bağlamda da ithalatçıların alış bedeli olarak ithalatta hesaplanan Katma Değer Vergisi matrahı esas alınacaktır. Verginin alış bedeli üzerinden hesaplandığı durumlarda, mükellefin malı teslim tarihine kadar bu malı mükellefe teslim eden tarafından yüzde 10'a kadar yapılan indirimlerde alış bedelinden düşülecektir.
01.07.2008 tarihinden geçerli olmak üzere mükelleflerin teslim ettikleri (II) sayılı listedeki mallara ilişkin hesapladıkları, varsa ticari teamüllere uygun iskonto tutarının da düşülmesi sonucu oluşan Özel Tüketim Vergisi'nin matrahı alış bedelinden daha düşük olursa bu taktirde Özel Tüketim Vergisi alış bedeli üzerinden hesaplanacaktır.
Bu malların mükellef tarafından teslimi tarihine kadar, malları mükellefe satanların satış bedeli üzerinden indirim yapmış olmaları durumunda mükellefin alış bedelinin yüzde 10'nunu aşmamak üzere yapılan indirim tutarının düşülmesi sonucu kalan tutar Özel Tüketim Vergisi'nin matrahının tespitinde dikkate alınacaktır. Mükellefin satış bedelinin Özel Tüketim Vergisi matrahının tespitinde dikkate alınacak olan bu tutardan düşük olması Özel Tüketim Vergisi matrahının tespitinde alınan bu tutar üzerinden söz konusu vergi hesaplanacaktır.
Örneğin Otomobil Bayii (A) distribütör (B) den Katma Değer Vergisi hariç 26.000 YTL'ye motor silindir hacmi 1.600 santimetreküp'ün altında olan bir otomobil satın aldığını, (A)'nın bu otomobili satmadan önce distribütör (B) bu tomobil için 6.000 YTL'lik indirim yapmış olduğunu varsayalım. Daha önce de (A) bu otomobili müşterisi (C)'ye Özel Tüketim Vergisi hariç 20 bin YTL'ye satmıştır. Otomobil bayii (A) alıcı (C) adına düzenleyeceği satış faturasında Özel Tüketim Vergisi'ni ve Katma Değer Vergisi'ni aşağıdaki şekilde gösterecektir.

* Otomobilin vergisiz satış bedeli 20.000 YTL
* (B)'nin (A)'ya yaptığı indirim miktarı 6.000 YTL
* Alış bedelinden indirilecek tutar (azami) (26.000x0.10=) 2.600 YTL
* Özel Tüketim Vergisi matrahının tespitinde dikkate alınacak tutar (26.000-2.600=) 23.400 YTL
* Hesaplanan Özel Tüketim Vergisi (23.400x0.37=) 8.658 YTL
* Katma Değer Vergisi matrahı (20.000+8.658=) 28.658 YTL
* Hesaplanan Katma Değer Vergisi (28.658x0.18) 5.158.44 YTL
* Toplam Satış Bedeli ise (28.658+5.158.44=) 33.816.44 YTL olarak hesaplanacaktır.

Diğer yandan mükellefin alış bedeli olarak, bu malların mükellefe satanların düzenledikleri fatura ve benzeri vesikalar, üzerinde gösterilen tutarlar esas alınacaktır. Alış bedeli üzerinden yapılan indirimlerin de Vergi Usul Yasası kapsamında belgelendirilmesi gerekmektedir.


Veysi Seviğ

15.07.2008