11.11.2008 Hakan ÜZELTÜRK huzelturk@superonline.com Dünya

Bu köşede sorulan sorulara da imkân olduğu müddetçe yer veriyoruz. Sorulardan bir tanesi aslında birkaç kişinin sorusu. Ortak problem ise motorlu taşıtlar vergilerini ödemiş olmalarına rağmen kendilerinden geçmiş yıllara ait motorlu taşıtlar vergisi talep edilmesi. Ortak noktaları ise idarenin bu talebi kendilerine dayanak yaptıkları bir "genel yazı". Okurların sahip oldukları kamyonetlere idare tarafından aslında araçlarının panel van olduğu gerekçesiyle yeniden hesaplama yapılarak yeni vergiler çıkarılması karşısında bu uygulamanın doğru olup olmadığı ve ne yapmaları gerektiğini sormuşlar.

Değerli okurlar. İlginç bir tesadüf eseri olarak birkaç gün önce Sayın Veysi Seviğ de aynı konuya değindi. Belki bana soruyu soranlar kendisine de sordular. Bu durumda uygulamada mükellefler bakımından bir tereddüt olduğu görülmektedir. Ben de düşüncelerimi sizlerle paylaşacağım.

Gelir İdaresi Başkanlığı 14.7.2008 tarihinde böyle bir yazı yayınladı. Bu yazıda idare, kendilerine gelen olaylar çerçevesinde bazı araçların kamyonet, uygulamada kamyonet olarak yer aldığı halde gerçekte bu kapsamda vergilendirilip vergilendirilemeyeceğini problemini esas alarak motorlu taşıtlar vergisinde 2. maddede yer alan tanımlara atıf yapmaktadır. İdare bu hükümlerden, sadece yolcu taşıma amaçlı olan taşıtların otomobil, sadece yük taşıma amaçlı olan taşıtların kamyonet, hem yolcu, hem de yük taşıma amaçlı olan taşıtların panel van olarak tanımlandığı anlaşılmaktadır diyerek sürücü kısmının bulunduğu ön sıranın;

a) Arka kısmında oturma yeri bulunmayan ve "Motorlu Araç Tescil Belgesi" ile "Motorlu Araç Trafik Belgesi"nin istiap haddi bölümünde 2, 2+1 şeklinde kişi sayısı belirtilen kapalı kasalı kamyonetlerin kamyonet,

b) Arka kısmında oturma yeri bulunan ve "Motorlu Araç Tescil Belgesi" ile "Motorlu Araç Trafik Belgesi"nin istiap haddi bölümünde 3+1, 4+1 veya 5 şeklinde kişi sayısı belirtilen "çift sıra koltuklu", "üç sıra koltuklu" kapalı kasalı kamyonetlerin panel van olarak ilgili tarifeden motorlu taşıtlar vergisine tabi tutulması gerektiğini belirtmektedir.

Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nun 13. maddesine göre mükellefler, adlarına kayıt ve tescil edilmiş bulunan taşıtları, bu taşıtların cins, nevi, niteliklerini ve kullanış maksatları ile verginin alınmasına esas olabilecek diğer bilgileri ve bunlarda meydana gelen değişiklikleri, kayıt ve tescilin yapıldığı veya değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren bir ay içinde ilgili vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.

Bu hükümler kapsamında öncelikle araçlarında bu yönde bir değişiklik yapanların durumu bir ay içerisinde ilgili vergi dairesine bildirme zorunluluğu vardır. Bu bildirimden itibaren araç yapısının uyduğu tarifeye göre vergilendirilecektir. Bu değişiklik daha önce yapılmış ve bildirilmemişse mükellef bunun müeyyidelerine de katlanacaktır. Bu nedenle kayıtlarında kamyonet yazmasına rağmen daha sonra araç türü panel van olarak değiştirenlerden geçmiş yılların vergilerinin de panel van olarak talep edilebilmesi doğru değildir. Ancak değişiklik sonrasında yeni oranlar uygulanabilecektir.

Mükellef kendilerine haber vermeden değişiklik yapıldığı idare tarafından fark edilmişse yine bu değişikliğin olduğu tarihin sonrasında yeni vergi oranlarının uygulanması gerekmektedir. Mükellef, kendi isteğiyle yaptığı değişiklikler dışında, kamyonet olarak tescil edilen ve yıllarca bu şekilde kullanıp vergisini ödediği bir araç için sonradan tescilde hata yapıldığı gerekçesiyle geriye dönük vergilendirmeye de tabi tutulmamalıdır. Sonradan vuku bulan değişiklikler konusunda geçmiş yılların vergileri kendilerinden talep edilen sözkonusu mükellefler değişiklik tarihinden önceki vergiler konusunda doğal olarak yargı yoluna gidebilirler. İdarenin de mükelleflerden taleplerinde genel yazı yerine kanun metnine dayanmaları ve bunu ön plana çıkarmaları mükellefleri aydınlatacak ve tereddütleri giderecektir.