Yöneticilere şirketin vergi borcundan yurtdışı yasağı gelebilir


SORU: Bir anonim şirketin yönetim kurulu üyesiyim. Şirketimizin vergi incelemesinden dolayı vergi dairesi ile bir ihtilafı var. Bu konuda yargıya başvurduk. Fakat benim bu arada yurtdışına çıkışım yasaklandı. Böyle bir durum söz konusu olabilir mi?

YANIT: Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Yasa'nın 36/A maddesi uyarınca devlete ait olup Vergi Usul Yasası ile Gümrük Yasası kapsamına giren amme alacakları ile bunlara ait zam ve cezaları, ödeme emrinin tebliğ tarihini takip eden yedi gün içerisinde ödemeyen ya da sözü edilen yasa hükümleri uyarınca hakkında bu alacaklar nedeniyle ihtiyati haciz kararı alınan amme borçlusunun yurtdışına çıkışı alacaklı tahsil dairesinin istemi üzerine ilgili makamlarca engellenmektedir.
Yasal düzenleme gereği olarak yurtdışına çıkış tahdidi yüz bin Türk Lirası ve üzerinde olan teminat altına alınmamış amme alacağı için uygulanmakta olup, bakanlar kurulu bu tutarı on katına kadar artırmaya, yarısına kadar indirmeye ve yeniden yasal tutarına getirmeye yetkili bulunmaktadır.
Amme borçlusuyla birlikte amme alacağının ödenmesinden sorumlu olan ve Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında'ki yasaya göre amme borçlusu sayılan kişiler hakkında da yurtdışına çıkış tahdidi uygulanabilmektedir.
Sözü edilen yasa maddesi uyarınca yurtdışı çıkış tahdidi, yüz bin lira ve üzerinde amme borcu olan ve ödeme emri tebliğine rağmen süresinde ödemeyen gerçek kişiler hakkında uygulanan bir yaptırımdır.
Amme borçlusu konumunda olan gerçek kişiler için yurtdışına çıkış yasağının uygulanabilmesi için öncelikle ödeme emri tebliğ edilmiş olmalı ve bu tebligat üzerine borçlunun yedi gün içerisinde amme alacağını ödememiş veya kısmen ödeme yapmış olsa bile borcun yüz bin TL'nin altına düşmemiş olması gerekmektedir.
Tüzelkişilerin borçları nedeniyle ise bu kişileri temsile yetkili bulunan kanuni temsilciler ya da amme borçlusuyla birlikte amme alacağının ödenmesinde sorumluluğu bulunun şirket ortakları hakkında takibe başlanmak üzere sorumlu oldukları tutar için adlarına düzenlenen ödeme emirleri tebliğ edilmeden önce yurtdışı çıkış tahdidi (yasağı) uygulanması mümkün bulunmamaktadır. Bu kişilerin adlarına ödeme emri düzenlenmesi için de borcun şirket tüzelkişiliğinden tahsil edilmemesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılmış olması gerekmektedir.
Uygulamada gerek şahsi mükellefiyeti nedeniyle borcu bulunan gerekse de kanuni temsilcilik ya da şirket ortaklığı sıfatı gibi ikincil sorumlulukları nedeniyle borcu bulunan kişilere ödeme emri düzenlenmeden ve dolayısıyla tebliğ edilmeden yurtdışı çıkış tahdidi yoluna gidildiği gözlenmektedir.
Konuya ilişkin olarak Maliye Bakanlığı, 2009/3 seri numaralı tahsilat iç genelgesiyle vergi dairelerini uyarmış bulunmaktadır.

Veysi Seviğ