YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR KDV İADESİ TASDİK RAPORLARINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR İLE Bs,Ba FORMLARININ KONTROLÜNÜN RAPORLARA ETKİSİ



Bilindiği gibi Yeminli Mali Müşavirler, 3568 sayılı Kanun kapsamında ve Maliye Bakanlığı?ın yetkilendirdiği konularda tasdik raporu yazmaktadırlar. KDV iadesinin özelliğine ve türüne göre YMM tebliğleri ve KDV tebliğleri ile yetki verilmektedir.Yetkiler verilirken yasal çerçeve göz önüne alınarak ,biçimsel yapıya ağırlık verilmektedir.Olayların gerçek mahiyeti ve yaşanmış reel olarak tebliğlere yansıtılamamaktadır.

KDV iadesi tasdik raporlarının olmazsa olamazlardan bir tanesi karşıt incelemelerdir.Karşıt inceleme tasdik yönetmeliğine göre doğrulamadır.Doğrulama yapmanının objektif , sübjektif sorunları ve açmazları vardır.Serbest bir iradeyle ,tarafsız ,yargılayıcı ve süpheci bir denetim anlayısıyla doğrulama yapmak her zaman mümkün değildir.

Karşıt incelemeler doğrudan mal ve hizmet alımından başlanarak 1,2,3 gerekirse 4 kademe aşağıya kadar bazen,sonsuza kadar giden zahmateli bir sürece inhisar etmektedir.Bilhassa KDV Kanunun 11 ve 15 maddeleri gereğince ihraç edilen malın imalatçısının bir altına kadar gitme zorunluluktur.

İadenin belir bir dönemde 1 alıma ilişkin 1 G.Ç.B ye ilişkin olması halinde zaman,mekan ekonomik şartları pek etkilememesine karşın ayni dönemde 50 adet alıma(50 firma) ve 20 adet G.Ç.B ile yapılan ihracat için ayni şeyi söylemek mümkün değildir.

Ekonomide dolaşan malların üretimi için ilk girdi ya toprağa yada madene dayanmaktadır.Yani doğanının kendisisidir.Doğanın vergilendirilmesi( KDV açısından ) mümkün değildir.

İlk girdi maliyetine KDV ödenmesi mümkün olmadığı aşamada yaygın muamele vergisi olan KDV?nin ilk üretici açısından çok büyük sorun yarattığı gerçektir.Alt kademelerde tedarikçilerin çoğunda KDV kayıp olmakta devreden KDV çığ gibi büyümektedir. Bu sitemde çok önemli bir yanlışlık vardır.Bu sıkıntının en önemli dayanağının ise sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge olduğu söylenmektedir.? Sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyen mükellefler kural dışı çalışan mükellef kesimi olup,onlara mükellef tesis ettiren de bu sistemdir.Ancak bunun sorumlusu YMM ler değildir.Yeminli Mali Müşavirler artık kusursuz kusurlu olmaya başlamışlardır.

84 seri numaralı KDV tebliğ yayınlandıktan sonra bir dizi KOD ihdas edilmiştir.1 den başlayarak 9 kadar ve çoğunda alt kısımlara bölünen kod tanımlamaları karşılaşmayan ,tanışmayan çok az mükellef kalmıştır.

V.U.K ?un 160 maddesine göre vergi dairelerinin vergi mükelleflerini resen terk işlemi sıkıntı yaratmaya başlamıştır.Resen terk işlemi ile (mükellefiyetin askıya alınması )sistemi tamamen kitlenmektedir.Resen terk ettirilen mükellefin ticaret sicil memurluğunda faaliyeti devam ederken ,elde olmayan sebeplerle (mücbir sebeplerle)dükkanında bulunamayan bir mükellef daha sonra resen terk ettiğini tesadüfen öğrenmektedir.Yeminli Müşavir ise karşıt inceleme tutanağı düzenlediği ilgili mükellefin resen terk ettiğini rapor vergi dairesine teslim ettiğinde veya bilgi yazısına verilen cevapla anlamaktadır. Bu süreç büyük bir zaman kaybına sebep olmaktadır.

İadeci mükellefin müteselsil sorumluluktan kurtulmak için doğrudan mal ve hizmet satın aldığı mükellefe ödemelerini 84 seri numaralı tebliğde açıklanan şekilde ödeme yapmalarına rağmen alt kademe deki sorunlar yüzünden ödemelerin, sahte olabileceği alıcı ile satıcını anlaşarak banka da girdi çıktı yaparak fiktif bir ödeme yapabileceği hususu vergi dairelerinin yorumu olmaya başlamıştır.

Bütün bunların geldiği nokta ,hazineye intikal etmeyen verginin iade edilmemesi konusudur.

Develetimizin haksız ve yersiz yere mükellefe iade yapmasına YMM ?de taraftar değildir. Aklı selim sağduyu sahibi bir meslektaşımız buna alet olamaz.

Bakınız vergi ödeyen mükellef sıralamalarına Yeminli Mali Müşavirler en ön saflarda bulunmaktadır. YMM ?in her yaptığı iş, keseceği makbuz miktarı şeffaf olarak sistemde görülmektedir.YMM ?i oto kontrol altına alan bu sistemde ,3568 sayılı yasanın 12 maddesi gereğince müteselsil sorumluluğu çok yüksek olup, inisiyatif ve yetki kullanımı daha kısıtlayıcıdır.

Yaptığın tasdik işleminde sonsuz sorumluluk alacaksın ,tasdik yaptığın mükellefin raporunu kuvvetlendirmek ve vergi dairesine daha sağlam , şeffaf rapor sunmak üzere bilgi ve veri kaynaklarından yararlanamayacaksın.

Yeminli Mali Müşavirlere vedop ve evdo sisteminin açılarak tasdik yaptığı mükellefin ilişkide bulunduğu alt mükelleflerin bilgi kaynaklarına ulaşılma imkanı verilmelidir.V.U.K 5 maddesinde yazılı kişi ve kuruluşlar arasında yeminli mali müşavirler sayılmamıştır.Buna karşın V.U.K 256 maddesinde tasdik kapsamı ile sınırlı olarak yeminli mali müşavirlere bilgi ve belge ibrazı yasal düzenleme altına alınmıştır.27 seri numaralı YMM tebliğ ile de karşıt inceleme (doğrulama) esnasında öğrenilecek bilgilerin 3. şahıslara açıklanamayacağı ve öğrenilen bilgilerin kendilerinin ve üçünü şahısların yararına kullanamayacağı hususu V.U.K 5 maddesine benzetilmiştir.Bu nedenle YMM tasdik kapsamı ile sınırlı olarak hesap ve işlemlere silsile yolu ile taraf olanların bilgilerinin elektronik ortamda YMM ?e sunulmasının maksadı aşan bir uygulama olmayacağı kanaatini taşımaktayız.Bu konuda Maliye Bakanlığı V.U.K. mükerrer 257 maddesinde geniş yetkilerle donatılmıştır.

Diğer bir yandan ,V.U.K 362 ve 381 numaralı genel tebliğlerle uygulamaya konulan ve Bs,Bs forumlarının vergi dairelerince kontrolü YMM raporlarının işleme konulmasını geciktirmektedir. 20 seri numaralı YMM tebliğine göre 7 gün içinde yapılması gereken düzeltme süresi bazen 60 günü bulmaktadır.Vergi dairelerinde dosya memurunun dahi görebildiği Ba,Bs forumlarını YMM? in görememesi kadar büyük bir eksiklik olamaz.

20 ve 27 seri numaralı tebliğlerde açıklanan mükellef hakkında yazılı bilgi isteme konusu kaldırılarak, Yeminli Mali Müşavirlere yetkilerin biraz daha genişletilmesi gerekmektedir. Ba,Bs forumlarının kontrolü dahil vergi dairelerden istenecek bilgilerin internet üzerinden yetki verilmesi çağdaş sistemin geregidir.

Bu durum vergi dairelerine ,mükellefe ve yeminli mali müşavire bürokratik açıdan zaman kazandıracaktır.



YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR
NACİ KESKİN