Ticari bir işletme yurtdışından bir dokuma makinesi ithal ettiğinde makinenin mülkiyetine ve dolayısıyla makineyi kullanma ve bir başkasına satma gibi bir takım diğer gayrimaddi haklarada mülkiyetle beraber sahip olmuştur.Fakat bu işletme makinenin modelini alıp seri halde aynen üretip satamaz..Çünkü sahip olduğu haklar sadece elindeki makineyle ilgili mülkiyet,kullanım ve satış haklarıdır.Bu durumda yurtdışından makine satın alan bir işletme ne GVK'nın 94 nede KVK'nın 30.maddesi uyarınca stopaj yapmaz.Yine bir ticari işletme yurtdışından kitaplar aldığında kitapların mülkiyetine sahip olmuştur.Bu kitapları işletme kütüphanesine koyup çalışanların okuması için kullanılabileceği gibi kendi müşterilerinede satabilir.Ancak söz konusu kitapları fotokopi yada başka araçlar ile çoğaltıp satamaz.Yine bu durumda işletmenin sahip olduğu haklar elindeki kitaplarla ilgili mülkiyet,kullanım ve satış haklarıdır.Bu durumda yurtdışından kitap satın alan bir işletme ne GVK'nın 94 nede KVK'nın 30.maddesi uyarınca stopaj yapmaz.Yine İlaç sektöründe faaliyette bulunan bir işletme ilacı ithal edip satarsa ithalat bedeli üzerinden stopaj ödemezken ilacın formülünü satın alıp Türkiyede bu formüle göre seri üretim yaparsa formüle ödediği tutar üzerinden stopaj yapmak durumunda olacaktır.Benzer şekilde yurtdışından gümrükten CD ile geçirmek veya internetten indirmek yoluyla yazılım ithal eden bir ticari işletme söz konusu yazılımları işletme bünyesinde kullanabileceği gibi aynen (Yazılımın kaynak kodlarında değişiklik yapmadan ve yazılımı çoğaltmadan) nihai tüketicilerede satabilir.Bu durumdaki bir işletmenin yukarıda örneği verilen makine ve kitap satın alan işletmeden hiç bir farkı yoktur.Sonuç olarak yukarıda değinilen alımlarda bir gayrimaddi hak edinimi söz konusu değildir.Dolayısıyla yurtdışındaki firmalardan gümrükten CD ile geçirmek veya internetten indirmek yoluyla yazılım ithal eden bir ticari işletmenin bu yazılımı çoğaltmadan nihahi tüketicilere satması yada bu yazılımları şirket amaçları için kullanması durumunda alım için yurtdışındaki firmaya ödediği tutar üzerinden stopaj yapmaması düşünülmektedir.Ancak yazılım çoğaltma,değiştirme,dağıtma,gösterme ve benzeri tasarruf hakları ile beraber alındığında bir gayrimaddi hak edinimi söz konusu olup edinim gerçek kişiden ise GVK'nın 94 bir kurumdan ise KVK'nın 30 maddesi gereğince stopaj yapılmalıdır. Sonuç olarak yurtdışındaki firmalardan gümrükten CD ile geçirmek veya internetten indirmek yoluyla yazılım ithal etmesi durumunda ;

-Eğer yazılım üzerinde herhangi bir değişiklik yapılmadan ve/veya çoğaltılmadan nihai tüketicilere satılıyorsa yapılan alım karşılığında stopaj yapılmasına gerek olmaması

-Eğer yazılım aynen alınıp işletmede kullanılıyorsa yapılan alım karşılığında stopaj gerek olmaması

-eğer yazılım çoğaltma,değiştirme,topluma dağıtma,gösterme vb.haklarıyla satın alınıyorsa bir gayrimaddi hak edinimi söz konusu olacağından stopaj yapılması gerektiği ve stopaj yapılırken alımın yapıldığı ülke ile varsa Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarının dikkate alınması gerektiğidir.

Örnek:Mesa A.ş yurtdışından kendisine özel bir ticari program almış ve yapılan sözleşmeye göre bu ticari programı çoğaltma ve satma gibi yan haklarını da satın almıştır.Yurtdışından alınan bilgisayar programı için fatura bedeli 1.000.-$'dır.Çifte Vergiyi Önleme anlaşmasına görede stopaj oranı %10'dur.Döviz Kuru:1.-$=1.5.-tl

1.000.-$*1.5=1.500.-tl

Stopaj oranı %10 olduğundan dolayı 1.500.-tl'nin brüte dönüştürülmesi gerekir.

1-0.10=0.90

1.500/0.90=1.667.-tl KDV matrahıdır.

1.667.-*%18=300.-tl Ödenecek ve İndirim konusu yapılacak kdv

1.667.-*%10=167.-tl Muhtasar beyannameyle beyan edilecek stopaj vergisi



________________________________________/___________________________________________

760-Paz.Sat.Dağ.Gid. 1667.-tl

191-İnd.Kdv 300.-tl





360-Öd.Vergi Fon 467

360-Öd.Kdv 300 (2 nolu kdv bey.ile)

360-Öd.Stopaj 167.-

320-Satıcılar 1.500

Yurtdışından alınan bilgisayar program kaydı

_________________________________________/____________________________________________


ferhat


kaynak:

muh.uyg.rehberi
30.7.2004 tarih B.07.0.GEL.0.50/5022-58 sayılı özelge