Mahmut Tayyar ERGÜL
Vergi Denetmeni
Vergi Uygulama Müdür V.



MESLEK MENSUPLARININ MÜKELLEFLERİ İLE İMZALADIKLARI SÖZLEŞMELERDEN KAYNAKLANAN DAMGA VERGİSİNDEN KAÇINMA YOLLARI

Tarih: 24.11.2006


I- GİRİŞ

3568 sayılı (1) sayılı Kanun’a göre yetki almış meslek mensuplarının (SM-SMMM) Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 24. maddesine göre; meslek mensupları Defter Tutmak ve Süreklilik arz eden hizmetlerinde sözleşme yapılması zorunludur. Bu zorunluluğa riayet etmeyen meslek mensupları hakkında ise bağlı bulundukları odalar tarafından disiplin soruşturması yapılması gerekmektedir.

Meslek mensupları tarafından verilen muhasebe hizmetinin devamlılık arz ettiği ücret dışındaki hükümlerinin aynı kalmak şartı ile uzun süreli devam ettiğinden yenilenmeksizin kendiliğinden yürürlükte olup hükümlerinden yararlanılabilmektedir.

5281 sayılı (2) sayılı Kanunla yapılan düzenleme ile damga vergisi uygulamasına yönelik önemli değişiklikler yapılmıştır. Damga vergisinde yapılan değişiklikle pul yapıştırmak suretiyle ödeme şekli yerine beyanname vermek suretiyle ödeme şekline geçilmiştir. Konuyla ilgili olarak da 43 Seri No.lu (3) Damga Vergisi Genel Tebliği yayımlanmıştır.

Makalemizin konusu yürürlükte bulunan kanun ve tebliğler çerçevesinde meslek mensuplarının mükellefleri ile sözleşmelerde nelere dikkat ederek damga vergisinden kaçınabilecekleri oluşturmaktadır.



II- YASAL MEVZUAT

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde damga vergisine tabi kağıtlar teriminin yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen işaret koymak suretiyle düzenlenen veya herhangi bir hususu ispat veya imza yerine geçen işaret koymak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için edilebilecek olan belgeleri ifade edeceği, aynı Kanun’un 2. maddesinde de vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin de damga vergisine tabi tutulacağı hüküm altına alınmıştır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli 1 sayılı Tabloda; “1- Akitlerle İlgili Kağıtlar” başlığı altında yer alan;

1. Mukavelenameler, taahhütler ve temliknameler,

a) Belli parayı ihtiva edenler (binde 7,5) oranında damga vergisine tabidir.

3- Aynı Kanun’un 5. maddesi ise aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

“Kağıt Nüshalarının Birden Fazla Olması: Bir nüshadan fazla olarak düzenlenen kağıtların her nüshası ayrı ayrı aynı miktar ve nispette damga vergisine tabidir...”

Meslek mensuplarının mükellefleri ile yapacakları ile yapacakları sözleşmeleri bir den fazla nüsha halinde yapmaları halinde ayrı ayrı aynı miktarda damga vergisi ödemek mecburiyeti doğacaktır. Bu nedenle söz konusu sözleşmelerin “Bir Asıl” olarak düzenlenmesi halinde sadece bir defa ödenmiş olacaktır.

Belirli süreli olarak düzenlenen sözleşmelerde (Asgari Ücretin Esasları Hakkında Yönetmeliğe göre en az 1 yıllık olması şarttır.) süre bitiminden önce taraflardan birinin diğerine ihbarda bulunmaması ve sebeple sözleşme süresinin otomatik olarak uzaması halinde, herhangi bir belge düzenlenmediği veya sözleşmeye bu hususta ayrıca şerh konulmadığından damga vergisi alınmasına imkan yoktur.

Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 26. maddesine göre taraflar haklı nedenlerle veya karşılıklı rızaları ile aralarındaki sözleşmeyi her zaman feshedebilirler. Bu takdirde alınmış olan defter ve belgeler sahiplerine geri verilir. Tarafların tazminat hakları genel hukuk kurallarına tabidir.

Konu ile ilgili olarak Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından Samsun Vergi Dairesi Başkanlığı’na verilen 11.10.2006 tarih ve 078765 sayılı görüşünde “Meslek mensuplarının muhasebe hizmeti verdiği mükellefler ile düzenlediği sözleşmelerin uygulama süresi içinde ücretin artma durumunda, sözleşme hükümlerini değiştiren herhangi bir kağıt (makam oluru, ek sözleşme vb.) düzenlenmesi halinde ücret artışı üzerinden binde 7,5 nispetinde damga vergisi hesaplanması gerekir. Ancak, bu kabil ücret artışı ile ilgili olarak ilk sözleşme hükümlerine tesir eden herhangi bir kağıt düzenlenmemesi halinde damga vergisinin aranılmaması gerekir.

Söz konusu sözleşmelerin sürelerinin bitmesinden sonra sözleşmeye konulan bir şerhe istinaden sözleşme süresinin uzatılması halinde, şerh sözleşme hükümlerini değiştiren bir belge vasfında olduğundan, süresi uzayan bu sözleşmelerden yeniden damga vergisi alınması gerekmektedir. Diğer taraftan süre uzatımın gerçekleşmesinden sonra meydana gelen ücret artışlarına ilişkin düzenlenecek kağıdında ayrıca vergilendirilmesi gerekmektedir.”



III- SONUÇ

Muhasebe ve mali danışmanlık hizmeti, işin gereği olarak uzun süreli bir iş olarak karşımıza çıkmakta meslek mensupları tarafından mükellefleri ile her yıl sözleşme yapılması bazı zorluklarla karşılaşılmaktadır. Mükelleflerle imzalanan sözleşmelerin sürelerinin yeni bir sözleşme veya sözleşme yerine geçecek bir kağıt düzenlemeksizin veya mevcut sözleşmede süre uzatımı yönünden bir şerh koyulmaksızın kendiliğinden uzaması durumunda uzayan süreye ilişkin olarak yeniden damga vergisi hesaplanmasına ve beyan edilmesine gerek bulunmamaktadır.




--------------------------------------------------------------------------------

(1) 13.06.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

(2) 31.12.2004 tarih ve 25687 mükerrer 3 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

(3) 04.02.2005 tarih ve 25717 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.


NOT: Bu makale "Yaklaşım Dergisi, Kasım 2006, Sayı: 167" den iktibas edilmiştir.


Kolay gele..