Yurt dışında yaşayan mükelleflerin kira geliri beyanı zorunlu mu?



Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratları bakımından dar mükellefiyet esasına göre vergilendirilmeleri öngörülmüş bulunmaktadır.

Yurt dışında çalışma ve oturma izni olan bir Türk vatandaşıyım. Türkiye'de sahibi bulunduğum bir binayı sözleşmeli olarak üç yıllığına bir anonim şirkete kiraya vermiş bulunuyorum. Söz konusu Anonim Şirket kira bedelini banka hesabıma yatırırken vergi kesintisi yapıyor. Kira hesabıma yabancı para birimine göre yatırılıyor. Bana vergi dairesinden kira gelirimi beyan etmediğim için yazı geldi. Ben kira gelirimi beyan etmek durumunda mıyım?

Dar mükellefiyet açısından gayrimenkul sermaye iratlarında, tevkifat (stopaj) yoluyla vergilendirme yapılması halinde bunun nihai vergi olması düşünülmüş olup, tevkif suretiyle vergilendirme yapılmamış olması söz konusu ise bu durumda elde edilen gayrimenkul sermaye iradının yıllık beyanname ile beyan edilmesi öngörülmüş bulunmaktadır.
Diğer yandan bilindiği üzere ticari amaçlı olarak kiraya verilen gayrimenkuller için kira ödemesi yapılırken, Gelir Vergisi Yasası'nın 94/5-a maddesi uyarınca yüzde 20 oranında gelir vergisi stopajına (tevkifatına) tabi tutulmaktadır. Ayrıca söz konusu tevkifat suretiyle vergilendirilen gayrimenkul sermaye iratlarının 2008 yılında 19.800 YTL'yi aşmaması halinde de tam mükellef gerçek kişilerin beyanname verme zorunluluğu bulunmamaktadır.
210 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde de yapılan açıklama uyarınca; yurtdışında çalışma veya oturma izni alarak altı aydan fazla bir süredir yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratları bakımından dar mükellefiyet esasına göre vergilendirilmeleri öngörülmüş bulunmaktadır.
Dar mükellefiyete tabi gerçek kişilerin elde ettikleri gayrimenkul sermaye iratlarının Türkiye'de vergilendirilmesi için, gayrimenkulün Türkiye'de bulunması ve bu mahiyetteki mal ve hakların Türkiye'de kullanılması veya Türkiye'de değerlendirilmesi gerekmektedir. Değerlendirmeden anlaşılması gereken, ödemenin Türkiye'de yapılması veya ödeme yabancı ülkede yapılmış ise, Türkiye'de ödeyenin veya nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına intikal ettirilmesi veya kârından ayrılmasıdır. Bu bağlamda kârdan ayırma kavramı ise ödemenin gider yazılması olarak kabul edilmektedir.
Dar mükellef konumundaki bir kişinin Türkiye'de elde etmiş olduğu gayrimenkul sermaye iradının miktarı ne olursa olsun eğer tevkifat yoluyla vergilendirilmiş bulunuyorsa beyan edilmeyecektir. Bu bağlamda da "Tevkif suretiyle vergilendirilmiş gayrimenkul sermaye iradı, dar mükellefiyette diğer gelirler nedeniyle beyanname veriliyor olsa bile beyannameye dahil edilmeyecektir.

ferhat
kaynak:Veysi Seviğ

27.08.2008