Eylül 2006 / Cuma
http://www.milliyet.com.tr/2006/09/01/son/soneko10.asp



Gelir Vergisi'nde köklü revizyon... Meslek grupları ayrılıyor...

Türkan Al / AA

Maliye Bakanlığı, gelir vergisinde köklü bir revizyona hazırlanıyor. Vergi
dairelerini sokağa çıkaracak yeni düzenlemeler ile vergi kaçıranlara
yönelik ''geçim bildirimi'' devreye sokuluyor.
Vergi Konseyi'nin ''Gelir Vergisi Sisteminin Yeniden Oluşturulması
Çalışmalarına İlişkin Ara Raporu''nun ardından, Maliye Bakanlığı
bürokratları, yeni Gelir Vergisi Kanunu'nun yazımı için kolları sıvadı.
Gelir İdaresi Başkanlığı ile Gelir Politikaları Genel Müdürlüğü'nce
ortaklaşa yürütülen yazım çalışmasında, Vergi Konseyi'nin Ara Raporu'ndan
da yararlanılıyor.
Yetkililer, IMF'ye bu yıl içinde yasalaşması taahhüt edilen yeni
Gelir Vergisi Kanunu'na ilişkin taslağın, 1 ay içinde hazırlanarak, Ekim
ayı içinde Başbakanlığa sevkedilmesinin, planlandığını bildirdiler.
Yetkililer, taslağın 2007 bütçesinden önce TBMM'de yasalaşmasının
öngörüldüğünü de ifade ettiler.

GEÇİM BİLDİRİMİ VERİLECEK

Maliye Bakanlığı'nda yazımına başlanan yeni taslakta yer verilen
bazı düzenlemeler şöyle:
-Vergi dairelerine yeni görev: Maliye bürokratlarının ''Vergi
Daireleri sokağa iniyor'' dediği yeni sistem ile her Vergi Dairesi,
Ticaret Odaları, Belediyeler ve ilgili Meslek Kuruluşları ile birlikte,
kendi bölgesindeki çeşitli meslekler için standart kazanç tespitinde
bulunacak. Vergi Dairelerinin, kendi bölgelerine ilişkin standart kazanç
listeleri, daha sonra merkezde tek liste haline getirilecek.
-Geçim bildirimi verilecek: Vergi Daireleri, standart kazancın
altında beyanda bulunanlardan Geçim Bildirimi Formunu doldurmalarını
isteyecek. Mükellefin ev, yazlık, taşıt gibi sahip olduğu mal varlıkları
ile gelir ve harcamalarını gösterecek Geçim Bildirimi Formu, sözkonusu
kişinin beyan ettiği gelir ile yaşayıp, yaşayamayacağını da ortaya
koyacak.
Geçim Bildirimi Formunun ilgili Vergi Dairesince
değerlendirilmesinin ardından beyan edilen gelir ile bildirimi arasında
tutarsızlık bulunanlar, hemen incelemeye sevk edilecek.
-Vergi Daireleri, yeni sistemde, sürekli olarak sokak taraması da
yapacak. Bu şekilde Vergi Dairesinin kendi bölgesinde açılan yeni
işyerlerinin mükellefiyet tesis ettirip ettirmedikleri anlaşılacak. Maliye
Bakanlığı yetkilileri, yeni Kanunda Vergi Dairelerine yeni görevler
verileceğini belirterek, ''Vergi Dairelerindeki personelin dörtte biri,
eski dosyaların tasfiyesi ile uğraşacak. Dörtte üçü ise bundan sonra vergi
kayıp ve kaçağının azaltılmasına dönük sokak çalışması yapacak'' dediler.

BASİT USULE SON

-Basit usulde vergileme son bulacak. Halen 800 ile 900 bin arasında
esnafı ilgilendiren basit usulde vergileme, yerini 3'lü bir yapıya
bırakacak.
Buna göre, belirlenecek limitlerin üzerinde yer alan büyük
mükellefler, gerçek usule geçirilecek.
Daha çok el emeği ile geçinenler ise gelir vergisinden muaf
tutulacak. Bu durumdaki küçük mükellefin belirlenmesinde asgari ücret
kriteri getirilecek. Yıllık geliri, asgari ücretin 2-2,5 katını
aşmayanların oluşturacağı bu gruba, Vergi Dairelerince ''Vergiden Muaf
Esnaf Belgesi'' verilecek. Hiçbir defter ve kayıt tutmayacak olan bu
gruptaki esnaf ve sanatkardan yılda 2 taksitte cüzi miktarda, standart
vergi alınacak. Söz konusu vergi tutarı da, 100-200 YTL gibi bir rakam
olacak.
Gerçek usule geçirilen ve gelir vergisinden muaf bırakılanlar
dışındaki basit usul mükellefleri ise işletme hesabına tabi tutulacak.
Bakkal, manav, ayakkabı tamircisi gibi mükelleflerden oluşacak bu gruba
dahil olanlar, sadece gelir ve giderlerinin yeraldığı işletme defteri
tutacak. Bu deftere göre oluşan gelir rakamı üzerinden de vergi verilecek.

DOLMUŞÇULAR VE TAKSİCİLERE ÖZEL UYGULAMA

-Yeni dönemde, şehiriçi yolcu taşımacılığında bulunan taksiciler ve
dolmuşçular için de özel bir vergileme rejimi uygulanacak.
Bu modelde, Vergi Dairesi, Belediye, Ticaret Odası ve ilgili Meslek
Odası temsilcilerinden oluşacak bir komisyon, her hat ve durak için tek
tek ortalama kazanç belirleyecek. Kazanç tespitinde, ilgili durak ve
hattın yanısıra plaka değerleri de dikkate alınacak.
Bu tespitin ardından da şoför esnafının beyan ettiği gelirlerin,
Komisyonun hesapladığı ortalama kazancın altında kalması önlenecek.
-İşçi ve memurların gider indirimi olarak adlandırılan vergi iadesi
kalkacak. Bunun yerine, çalışanların eş ve çocuklarının durumlarını da
dikkate alan özel indirim uygulamaya girecek. Maliye Bakanlığı
yetkilileri, özel indirimle ücretlilere yapılacak katkının, vergi iadesi
ile sağlanan getirinin altında olmayacağını bildirdiler.

GAYRIMENKUL SATIŞLARI VE YABANCILARA OECD KRİTERİ

-Gayrımenkul satış kazançlarının değer artışı yoluyla
vergilendirilmesindeki 4 yıllık süre 5 yıla çıkarılacak.
-Yabancıların vergilendirilmesinde tümüyle OECD kriterleri geçerli
olacak. Dar mükellefiyet ve yurt dışında yerleşik sayılmaya ilişkin
tanımlar, OECD kriterleri çerçevesinde genişletilecek. Yerleşik
sayılmadaki 6 aylık süre de OECD ülkelerinde olduğu gibi 183 gün olarak
düzenlenecek.
Bu arada, Maliye Bakanlığı yetkilileri, Vergi Konseyi'nin Ara
Raporu'nda yer alan Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarının birleştirilmesi
önerisine sıcak bakmadıklarını bildirdi. İki kanunun Gelirler Kanunu
olarak birleştirilmesinin çok titiz bir çalışma gerektirdiğini ve bunun
zaman alacağını kaydeden Maliye yetkilileri, beyin amortismanını da şu
aşamada uygulanabilir bulmadıklarını söylediler.
Yetkililer, büyük yatırımcıya yönelik özel teşviklere de, yeni
düzenlemede yer vermeyeceklerini ifade ettiler.
Hayat standardı ve nereden buldun müessesesinin kaldırılmasının
ardından gelir vergisinde hiçbir güvenlik sistemi kalmadığını belirten
Maliye yetkilileri, A.A muhabirine şu değerlendirmede bulundular:
''Günümüzde mükellefler, gönüllerinden ne koparsa onun vergisini
veriyor. Gelir vergisinde mesleklere göre ortalama kazançlar da bunu
gözler önüne seriyor. Birçok meslek grubunda, beyan edilen ortalama
kazanç, asgari ücretin bile altında kalıyor.
Biz, yeni düzenleme ile gönülden ne koparsa değil, gerçekte ne ise
onun vergisinin verilmesini hedefliyoruz. Taslakta da buna yönelik
hükümlere yer vereceğiz.
Vergi Dairelerini de bu çerçevede daha farklı bir işleve
kavuşturacağız. Yeni Kanun ile birlikte Vergi Daireleri, çok daha aktif
hale gelecek ve sürekli vatandaşın arasında bulunacak.''