Resul KURT



Uzun yıllar boyunca uygulanan vergi indirimi düzenlemesi ile hem ücretlilere gelir imkanı sağlanmakta, hem de belge düzeninin yerleştirilmesine katkıda bulunulmaktaydı.
Gerçek ücretlerin vergilendirilmesinde, mükellefin kendisi, eşi ve çocukları ile ilgili eğitim, sağlık, gıda, giyim ve ikamet edilen konuta ait kira harcamalarının yıllık toplam tutarının 2006 yılı için;
-3.600 Yeni Türk Lirasına kadar %8'i,
-7.200 Yeni Türk Lirasının, 3.600 Yeni Türk Lirası için %8'i, aşan kısmı için %6'sı
-7.200 Yeni Türk Lirasından fazlasının, 7.200 Yeni Türk Lirası için %7'si, aşan kısmı için %4'ü ücretlinin 2007 yılında ödenecek gelir vergisinden mahsup edildi veya işverenler aracılığı ile kendisine nakden iade edildi.
Bir süreden beri kamuoyunda tartışılan vergi indiriminin kaldırılarak bunun yerine asgari geçim indirimi uygulaması getirilmesine ilişkin düzenleme de nihayet yasalaştı.
5588 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun?un ikinci maddesi ile 01.01.2008 tarihinden itibaren ücret geliri elde edenlere ?Asgari Geçim İndirimi? uygulanması getirilmektedir. Böylece uzun yıllardan beri uygulanan vergi indirimi (veya daha bilinen adıyla vergi iadesi) uygulaması yürürlükten kaldırılmaktadır.
Asgari geçim indirimi uygulaması 01.01.2008 tarihinde başlayacak olup, bu uygulamanın sağlayacağı vergi avantajı 2008 yılı gelirleri için geçerlidir. Diğer bir deyişle ücretlilerin 2007 yılında elde edecekleri ücret gelirleri asgari geçim indirimi uygulaması kapsamına girmemektedir.
Gelir Vergisi Kanunu?nun yeniden düzenlenen 32. maddesi uyarınca ücretin gerçek usûlde vergilendirilmesinde asgarî geçim indirimi uygulanacaktır. Asgarî geçim indirimi; ücretin elde edildiği takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık brüt tutarının; mükellefin kendisi için % 50?si, çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için % 10?u, çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için % 7,5 diğer çocuklar için % 5?idir. Gelirin kısmî döneme ait olması halinde, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden indirim tutarları esas alı*nır.
İndirimin uygulamasında ?çocuk? tabiri, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmiş torunlardan mükellefle birlikte oturanlar dâhil) 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış çocukları, ?eş? tabiri ise, aralarında yasal evlilik bağı bulunan kişileri ifade etmektedir. Asgari geçim indirimi tutarının tespitinde mükellefin, gelirin elde edildiği tarihteki medenî hali ve aile durumu esas alınacaktır. İndirim, yukarıdaki oranlara göre hesaplanan tutarları aşmamak kaydıyla, ücret geliri elde eden aile fertlerinden her biri için ayrı ayrı, çocuklar için eşlerden yalnızca birisinin gelirine uygulanacaktır. Boşananlar için indirim tutarının hesabında, nafakasını sağladıkları çocuk sayısı dikkate alınacaktır. Asgari geçim indirimi ile ilgili düzenlemeler uyarınca eşe ait yüzde 10?luk indirim oranı uygulamasında iki koşul olması gerekmektedir. Bunlardan birincisi eşin çalışmaması, ikincisi ise herhangi bir gelirinin bulunmamasıdır. Buna göre asgari geçim indirimi uygulamasında eşin çalışmaması yanı sıra ayrıca eşin herhangi bir gelirinin bulunmadığı hususunun da dikkate alınması gerekmektedir. İşverenlerin bu bağlamda eşinden dolayı asgari geçim indiriminden yararlanacak çalışanlardan eşinin çalışmadığına ve herhangi bir gelirinin olmadığına dair bir taahhütname almaları uygun olacaktır.
Bu durumda evli ve eşi çalışmayan iki çocuk sahibi bir ücretlinin yararlanabileceği asgari geçim indirimi kendisi için asgari ücretin yüzde 50?si, eşi için yüzde 10?u ve iki çocuğundan her biri için yüzde 7,5 olmak üzere toplam asgari ücretin yüzde (50+10+7,5 x 2=) 75?i olarak hesaplanacaktır. Bulunan bu oranla ilgili yılda geçerli olan asgari ücret çapılacak ve bulunacak rakam da yüzde 15 ile çarpılmak suretiyle elde edilecek miktar söz konusu ücretlinin ücreti üzerinden doğrudan hesaplanacak Gelir Vergisi'nden indirilmek suretiyle uygulama gerçekleştirilecektir. Buna göre; evli ve eşi çalışmayan 7 çocuklu bir kişinin yararlanabileceği indirim tutarı asgari ücretin tamamı üzerinden yüzde 15 oranında hesaplanacak olan tutar olacaktır. Bu tutar söz konusu kişinin ücreti üzerinden hesaplanan Gelir Vergisi'nden indirilmek suretiyle uygulama gerçekleştirilecektir.