sonraki »

[osmanaga]

Maksat bilgi alış verişi tabiki herkesin görüşü farklı olabilir.

E. BAÄžIÅžLANAN MAL VEYA HÄ°ZMETÄ°N FATURA VEYA BENZERÄ° BELGEYE BAÄžLANMASI

Bedelsiz olarak yapılan teslim ve hizmet ifalanna ilişkin işlemler katma değer vergisinden başka gelir veya kurumlar vergisini de ilgilendirmektedir.
Bağışlanan mal ve hizmetlerin nasıl bel-gelendirileceği konusunda mevzuatta bir açıklık ve zorunluluk olmamakla birlikte, işletmede üretilen veya işletmenin aktifi­ne kayıtlı bulunan bir malın veya hizme­tin bağışlanması halinde, muhasebe tek­niği yönünden bağışlanan mal veya hiz­metin fatura ve benzeri belge ile belgelen-dirilmesinin yararlı ve hatta bazı hallerde gerekli olduğunu düşünmekteyim. Her ne kadar VUK'nun 229. maddesinde ifade edildiği şekilde, sözkonusu işlemlerde "müşterinin borçlandığı bir meblağ" ol­masa da, işlemin bir belgeye bağlanması gerekir. Uygulamada, bazı mükelleflerin bu tür teslim ve hizmetlerini "hibe fatu­rası" adı altında belgelendirdikleri görül­mektedir. Keza, bazı kurum ve kuruluşla­ra yapılan bağışlar KDV'nden istisna edildiği halde bağışlanan mal veya hiz­metin bedeli gelirin veya kurum kazancı­nın tespitinde gider olarak dikkate alın­mamakta veya bir kısmı dikkate alınmak­tadır. Açıklanan nedenlerle bağışlanan mal, hak veya hizmetlerin mukayyet de­ğerinin veya maiyet bedelinin ya da emsal bedelinin düzenlenecek fatura üzerinde gösterilmesi uygun olacaktır.

[nguroy]

Yazarın kendi görüşüdür. Hatalıdır. Çünkü olaya yalnız vergi hukuku açısından bakmayınız. Fatura ile borçlandırdığınız şahsın cari hesabını nasıl kapatacaksınız.?
Açıktan tahsilat mı yapacaksınız. Ãœstelik tevsik sınırını aşıyorsa  bankadan  para mı yatıracaksınız.
Yahut  yasal takip yapıp haciz  mi göndereceksiniz daha sonra  şüpheli alacak mı ayıracasınız.?
Çözümünüz nedir?

[osmanaga]

760-Pazarlama satış Dağıtım  118
                        153- Ticari Mallar                  100
                        391- Hesaplanan Kdv             18

Bakın daha iyi anlaşılsın diye size örnekte vermiÅŸtim ama belliki görmediniz.  
Ft. yı bedel gösterek keseceksiniz. "Bedelsizdir" daha iyi anlaşılması için  "Bedeli Tahsil Edilmeyecektir"
de yazılabilir.  Ft. Bedeli tahsil edilmeyeceÄŸi için Ft. kapalı kesilecek. Yukarda örnekte görüldüğü üzere borç kısmını
pazarlama giderine veya uygun olan baÅŸka hesaba iÅŸleyeceÄŸinizden kimseye yasal takip yapıp, haciz götürmenize  gerek yok

[nguroy]

Fatura  koÅŸulları VUK da belirtilmiÅŸtir. Faturayı bedelli olarak kestikten sonra , (bedelsiz ) derseniz  (ÖZEL Ä°SKONTO " yapmış olursunuz. Bu oranda iskonto sizinde belirttiÄŸiniz gibi kabul edilemez.
 Ayrıca Türk sisteminde kapalı fatura diye bir kavram yasal olarak bulunmamaktadır.Uygulamada   kapalı fatura  görülmektedir.  Ancak yasalarımız bunu geçerli saymıyor malesef.
Peki diyelim ki  faturaya yazmış olduÄŸunuz bedel tevsik sınırını aşıyor. Bu durumda bu faturayı nasıl kapatacaksınız.
Bu sorunu hiç düşündünüz mü?. Fatura nizamı dışında fatura kesemezsiniz.
Bir de faturayı bedelli kestiÄŸiniz takdirde mukabil kaydın nasıl yapılacağı sorunu ortaya çıkar. Karşı taraf  sizin hesaplarınızda borçlanırken, onların kayıtlarında da  fatura bedeli kadar siz alacaklanacaksınız.

MuhasebeleÅŸtirme konusunda  mutabıkız. 760 hesap uygundur.

[EmirEfendi]

Bedelsiz yapılan bir teslim için KDV hesaplanmalı deniyor? Neye göre

Cevap:KDVK md. 27/2;

-Bedelin emsal bedeline göre açık bir şekilde düşük olduğu ve bu düşüklüğün mükellefçe haklı bir nedenle açıklanamadığı hallerde de matrah olarak emsal bedeli esas alınır.

Dolayısıyla bu durum haklı bir nedenle açıklanamazsa mal için yüklenilen KDV kadar değil, malın o anki piyasa satış fiyatı üzerinden hesaplanacak tutar kadar KDV beyan edilmeli.

Ancak burada bence haklı bir neden var. Firma yeni kuruluyor ve sadece 3 günle sınırlı böyle bir kampanya düzenliyor. Bu bir nevi pazarlama satış faaliyeti. Eğer haklı bir neden varsa , ki bence var, emsal bedel üzerinden KDV hesaplamaya gerek yoktur.

O halde ne yapılacak. Bence bu konuda 50 nolu KDV genel TebliÄŸine gidilmesi gerekmektedir.  
Tebliğin ilgili kısmı şöyle;

"Bir malın tasarruf hakkının malik veya adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devri olarak tanımlanan teslim hükümleri çerçevesinde ticari bir işletmenin yaptığı bedelsiz teslimler de katma değer vergisine konu olmaktadır.

Ancak, [/b] firmaların iktisadi faaliyetini genişletme, emsal işletmelerle rekabet edebilme, üretim veya satışını yaptıkları mallara olan talebi koruma veya artırma amacıyla bir malın yanında başka bir mal verilmesi şeklinde gerçekleşen işlemlerde, promosyon ürünü açısından bir bedelsiz teslim söz konusu olmamaktadır. Zira, firmanın genişleyen faaliyetiyle bağlantılı olarak işletmede yaratılan katma değer artmaktadır. Nitekim piyasadan satın alınan veya ithal edilen malların promosyon ürünü olarak müşterilere verilmesi, mükellefler açısından pazarlama gideri niteliğini taşımakta ve bu malların alış bedelleri Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin 1 numaralı bendine göre gider olarak kaydedilebilmektedir.

Dolayısıyla, firmanın yarattığı katma değer içerisinde vergilenen promosyon mallarının müşterilere verilmesi sırasında katma değer vergisi hesaplanmasına gerek bulunmamakta ve bu ürünler için yüklenilen katma değer vergisinin ise prensip olarak indirim konusu yapılması gerekmektedir.

Sonuç olarak yapılması gerekn sadece 153 ü alacaklandırıp 760 ı borçlandırmaktır.Bunu yaparken de 391 hesaplanan KDV hesabı olmayacak. Yüklenilen KDV'ye de dokunulmyacaktır.

[osmanaga]

"Bir malın tasarruf hakkının malik veya adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devri olarak tanımlanan teslim hükümleri çerçevesinde ticari bir işletmenin yaptığı bedelsiz teslimler de katma değer vergisine konu olmaktadır.

Ancak, [/b] firmaların iktisadi faaliyetini genişletme, emsal işletmelerle rekabet edebilme, üretim veya satışını yaptıkları mallara olan talebi koruma veya artırma amacıyla bir malın yanında başka bir mal verilmesi şeklinde gerçekleşen işlemlerde, promosyon ürünü açısından bir bedelsiz teslim söz konusu olmamaktadır. Zira, firmanın genişleyen faaliyetiyle bağlantılı olarak işletmede yaratılan katma değer artmaktadır. Nitekim piyasadan satın alınan veya ithal edilen malların promosyon ürünü olarak müşterilere verilmesi, mükellefler açısından pazarlama gideri niteliğini taşımakta ve bu malların alış bedelleri Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin 1 numaralı bendine göre gider olarak kaydedilebilmektedir.

Dolayısıyla, firmanın yarattığı katma değer içerisinde vergilenen promosyon mallarının müşterilere verilmesi sırasında katma değer vergisi hesaplanmasına gerek bulunmamakta ve bu ürünler için yüklenilen katma değer vergisinin ise prensip olarak indirim konusu yapılması gerekmektedir.

Sonuç olarak yapılması gerekn sadece 153 ü alacaklandırıp 760 ı borçlandırmaktır.Bunu yaparken de 391 hesaplanan KDV hesabı olmayacak. Yüklenilen KDV'ye de dokunulmyacaktır.

Sayın Emir Efendi;

Zaten doÄŸru cevap sizin yazdığınız kısımda var. Sadece yorumda hata yapıyorsunuz. Burda bedelsiz verilen ESAS ürünün kendisi, porosmosyonu  deÄŸil.  "Promosyon olarak adlandırılan ürünler bilindiÄŸi gibi satışı yapılan esas ürünün yanında, satışları arttırmak amacıyla pazarlama tekniÄŸi kapsamında bedelsiz olarak bir baÅŸka ürünün ya da aynı üründen bir veya bir kaçının daha bedelsiz olara müşteriye verilmesidir."  Mesala 2 alana 1 bedava, Ayakkabı alana çorap bedava gibi. 

Bu nedenle zaten sizinde dediÄŸiniz gibi ""Bir malın tasarruf hakkının malik veya adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devri olarak tanımlanan teslim hükümleri çerçevesinde ticari bir iÅŸletmenin yaptığı bedelsiz teslimler de katma deÄŸer vergisine konu olmaktadır."  Bu nedenle bu teslimler faturaya baÄŸlanmalı ve fatura kesilerek Kdv si beyan edilmelidir.

[nguroy]

Promosyon ürünlerin, numunelerin ve eşantiyonların KDV karşısındaki durumu (50) seri numaralı KDV Genel Tebliği ile açıklanmış ve teslimlerinde katma değer vergisi hesaplanmasına gerek olmayan bu ürünler için yüklenilen katma değer vergisinin indirim konusu yapılabileceği belirtilmişti.
 
Son zamanlarda, gerek mali müşavirlik sektöründe meslektaÅŸlarımızdan duyulan ve gözlemlenen  gerekse çeÅŸitli firmalardan iletilen bilgilere ve sorulara istinaden edinilen bilgilere göre;  indirimine izin verilen katma deÄŸer vergisinin iade konusu yapılabilmesi ve kayıtlarda kabul edilmesi için bedelsiz promosyon, eÅŸantiyon ve numune ürünlerin tesliminin fatura veya fatura yerine geçen bir belgeye baÄŸlanması ÅŸartına, (50) seri numaralı KDVGT’nde ve ilgili diÄŸer mevzuatta bu yönde açık ve kesin bir düzenleme olmamasına raÄŸmen bazı vergi daireleri tarafından özel olarak dikkat edildiÄŸi gözlenmektedir. Bu nedenle, (50) seri numaralı KDVGT’nde yazılı esaslara göre bedelsiz olarak ve bu nedenle katma deÄŸer vergisi hesaplamaksızın teslimi yapılan promosyon, numune ve eÅŸantiyon ürünleri için sevk irsaliyesi veya irsaliyeli fatura düzenlenmesinin ve bedel içermeyen söz konusu belgelere, teslimin içeriÄŸine dair açıklayıcı bir not yazılmasının, ileride oluÅŸabilecek olası ihtilafları önleyeceÄŸi görüşündeyiz.
 
Promosyon olarak adlandırılan ürünler bilindiği gibi satışı yapılan esas ürünün/malın yanında, satışları arttırmak amacıyla pazarlama tekniği kapsamında bedelsiz olarak bir başka ürünün ya da aynı üründen bir veya bir kaçının daha bedelsiz olara müşteriye verilmesidir. Bu tarz teslimlerde bedelsiz olarak verilen malın KDV mevzuatı gereği faturada gösterilmesi “miktar iskontosu" şeklinde değil, “tutar iskontosu" şeklinde olmalıdır. Yani, 100 YTL’lik (A) Malının yanında ayrıca 10 YTL’lik (B) malı verilirse, fatura aşağıdaki gibi olmalıdır:
 
(A) Malı                  100 YTL
(B) Malı                    10 YTL
                                               ------------
Toplam:                                110 YTL
Ä°skonto                    10 YTL
                                               ------------
KDV Matrahı                         100 YTL
KDV %18                                18 YTL
                                               ------------
Toplam                 118 YTL
                                               =======
 
 
 
  
 
 
 
Promosyon ürün eğer, “miktar iskontosu" şeklinde gösterilirse, yani;
 
Ä°lk ÅŸekil                                                                 Ä°kinci ÅŸekil
----------------------------------------                         -------------------------------------------
 
(A) Malı                  100 YTL                                (A) Malı                  100 YTL
(B) Malı                    10 YTL                 (B) Malı                      - 0-
                                               ------------                                                                              ------------
Toplam                 110 YTL                                KDV Matrahı                         100 YTL
Bedelsiz (B)                                                                        KDV %18                                18 YTL
Malı                                          10 YTL                                                                               ------------
                                               -----------                                Toplam                 118 YTL
KDV Matrahı                         100 YTL                                                                               =======
KDV %18                                18 YTL
                                               -----------
Toplam                 118 YTL
                                               =======
 
İşte bu noktada işletmeye ait bir malın bedelsiz işletme dışına çıkarılmasına izin vermeyen KDV Kanunu madde 27, faturada “miktar iskontosu" olarak bedelsiz mal şeklinde gösterilen bu teslim için, firmanın emsal bedel üzerinden KDV beyan etmeyerek vergi ziyaına sebebiyet olması sonucunu götürecektir. KDV Kanunu madde 27 aşağıdaki gibidir:
 
“Madde 27: Emsal bedeli ve emsal ücreti:
 
1. Bedeli bulunmayan veya bilinmeyen işlemler ile bedelin mal, menfaat, hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde matrah işlemin mahiyetine göre emsal bedeli veya emsal ücretidir.
 
2. Bedelin emsal bedeline veya emsal ücretine göre açık bir şekilde düşük olduğu ve bu düşüklüğün mükellefçe haklı bir sebeple açıklanamadığı hallerde de, matrah olarak emsal bedeli veya emsal ücreti esas alınır.
 
3. Emsal bedeli ve emsal ücreti Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tespit olunur.
 
4. Katma değer vergisi uygulaması bakımından emsal bedelin tayininde genel idare giderleri ve genel giderlerden mamule düşen hissenin bedele katılması mecburidir.
 
5. Serbest meslek faaliyetleri için ilgili meslek teşekküllerince tespit edilmiş bir tarife varsa, hizmetin bedeli, bu tarifede gösterilen ücretten düşük olamaz"
 
Tekrar konumuza dönecek olursak, promosyon, eşantiyon ve numune ürünlerin belgelenmesi mevzuunda promosyon ürün teslimleri her şekilde vergi ve muhasebe uygulaması açısından fatura ve fatura benzeri belgeye bağlanmak zorundadır.
 
Asıl sorun eşantiyon ve numune olarak adlandırılan bedelsiz ürünlerde söz konusudur.
 
Pek çok sektörde tanıtım çok önemlidir. Bunun yanı sıra gelenek ve göreneklerimize göre bayram ve yıl başı gibi özel günlerde işletmeler önemli müşterilerine veya tedarikçilerine ya da ilişkili oldukları diğer şirket, kurum ve kuruluşlara hediyelik bir çok değişik bedelsiz ürün göndermektedir. Bu ürünler bazı zamanlar çok değerli olabilmektedir.
 
Bilindiği gibi bir giderin vergi mevzuatı açısından kabul edilebilmesi bu giderin ticari hayat ile ilgili olması, genel kabul görmüş ticari teamüllere (miktar ve tutar olarak) uygun olması ve elbette belgeye bağlanması ile mümkündür.
 
İşletmeler genel olarak hediye veya numune olarak verecekleri bir ürün için kendi kayıtlarına giriş yapılırken fatura veya benzeri belge teminini yeterli görmektedirler. Oysa vergisel açıdan yapılacak bir incelemede bu bedelsiz ürünlerin gerçekten ticari teamüllere (miktar ve tutar olarak) uygun bir şekilde ve gerçekten ticari hayat açısından ilişkili olunan kişilere mi verildiğinin belgelenmesi istenebilecektir.
 
Bu konuda açık ve doğrudan bir Kanun metni veya düzenleme olmamakla birlikte, KVK ve GVK’nın gider kabul edilme şartlarına ilişkin maddeleri ile VUK’nun 3’üncü maddesinde yer alan “vergilendirmede vergiyi doğrudan olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır" hükmünden hareketle, işletmelerin bedelsiz teslimlerini gerçekten de ticari açıdan ilişkili oldukları kabul edilecek kişilere yapıp yapmadıklarını belgelenmek suretiyle ispatı istenebilir, düşüncesindeyiz.
 
Bu sebeple işletmeler, özel günlerde veya faaliyetleri gereği eşantiyon ve numune teslimlerinde mutlak olarak irsaliye ve bedelsiz fatura yada irsaliyeli fatura düzenlemeleri, bu belgelerin ekinde ise yapılan teslimle ilgili gerekçeli bir nota (Örneğin; eşantiyon veya numune verilen kişinin işletme ile alakası, neden böyle bir teslim yapıldığı..v.b.) yer verilmesi ve karşı tarafından bu bedelsiz ürünleri teslim aldığına dair irsaliyede kaşe ve imzasının olmasının doğru olacaktır, düşüncesindeyiz.
 
Bazı işletmeler, özellikle eşantiyon işlemini abartmakta, şirket ortaklarına ait şahsi harcamaları (giyim, süs eşyası, çiçek, elektronik malzeme ve ürün…v.b.) sanki işletme ile ticari çevreden alâkalı kişi ya da kişilere eşantiyon (hediye) ürün teslimi gibi göstermek amacıyla, gider faturasının arkasına ya da ekine müşteri ya da tedarikçi firmalardan birisinin veya yöneticisinin adı yazılmaktadır.
 
Bu gibi bir tespit, öncelikle (50) seri numaralı KDVGT’nde yer alan miktar ve tutarsal açıdan ticari teamüllere aykırılık yönünden KDV indiriminin reddini, GVK Madde 40 açısından giderin ticari kazançla ilgili olmaması nedeniyle giderin reddinin ve hatta VUK Madde 30/4 açısından re’en takdire kadar gidecek bir eleştiri sürecini doğurabilir. Elbette burada kilit nokta yine “emsal" olarak alınacak “miktar ve tutarsal ticari teamül" olacaktır. İnceleme sonucunda çok somut bir veri olmasa bile, bu tarz harcamaların göze batacak kadar fazla olması, işletmenin dolaylı olarak diğer hesaplarının da daha detaylı incelenmesine de sebep olabilecektir.
 
.

[EmirEfendi]

Sayın Osmanağa,

Esasen tebliğden alıntı yaparken "Ama bu tebliğ promosyon ürünlerine ilişkin " diye bir itiraz geleceğini tahmin
etmiştim. Ona ilişkin de açıklama yapacaktım ama vaktim olmadı.

İlgili Tebliğ promosyon ürünlerine ilişkin onda bir sorun yok. Ama önemli olan promosyonun bir reklam gideri olarak görülmesi bir teslim kabul edilmemesidir.

Bunu önemine binaen bir kez daha tekrar etmek istiyorum. Verilen promosyon bir reklam gideridir bir teslim değildir. Teslimin olmadığı yerde KDV doğmaz.

Kimisi malın yanında ürün verir kimisi doğrudan ürün verir. Önemli olan verilen ürünün reklam gideri kabul edilmesidir.