kamu işçi maaş

Konu: Sosyal Güvenlikte Yeni Dönem (1-5)

  1. #1
    ferhat - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    ferhat isimli Üye şimdilik offline konumundadır Forum Müdavimi
    Üyelik tarihi
    Haziran.2005
    Mesajlar
    5.459

    Sosyal Güvenlikte Yeni Dönem (1-5)

    Sosyal güvenlikte yeni dönem (1-5)



    Son 5 - 6 yıldır, Türkiye gündeminin üst sıralarını sosyal güvenlik reformu işgal ediyor

    Son yıllarda yapılan yasalar, bugüne kadar emeklilik yaşından maaş düzeyine, tek çatıdan yeni tanımlara kadar bir dizi tartışmaya neden oldu. Anayasa Mahkemesi?nde davalar açıldı, davalar sonrası yaşanan iptaller yasaları yeniden yazdırdı. Bir kısmı geçtiğimiz aylarda yürürlüğe giren ve geneli 1 Ekim?de tümüyle işlemeye başlayacak olan yeni sistemin iki ayağı var. Birinci ayak kurumsal tek çatının oluşturulması, ikinci ayak ise uygulamada birliğin sağlanması.

    ESKi MEMUR AVANTAJLI

    30 Nisan 2008 öncesi memur olanlar, yeni sistemin olumsuz olarak nitelenen yönlerinden etkilenmeyecek. Ayrıca bu memurlar, yeni yasal sistemin; kolaylaştırılmış eş ve çocuklara aylık bağlama gibi şartlarından da yararlanacak.Reform yasasının yürürlüğe girmesiyle birlikte artık kamuda, sosyal güvenlik açısından eski memur - yeni memur ayrımı doğacak. En geç 30 Eylül?de göreve başlamış olanlar eski memur, bu tarihten sonra göreve başlayacak olanlar ise yeni memur sayılacaklar. Eski memurlar genel olarak 5434 sayılı Emekli sandığı Kanununa tabi olurken, yeni memurlar tamamen yeni mevzuata tabi olacak. Eski memurlar sosyal güvenlik açısından en avantajlı kesimi oluşturuyor.

    HAKLAR GENİŞLEDİ

    Diğer taraftan, eski memurlar için ölümleri halinde eş ve çocuklarına aylık bağlama şartları da kolaylaştırıldı. 10 yıl olan çalışma süresi 5 yıla çekildi. Sadece bu düzenleme ile yaklaşık 17 bin memur dul ve yetiminin 1 Ekim?den sonra aylık almaya hak kazanması bekleniyor. Yine, bu memurlar için görev malullüğü şartları lehlerine olarak genişletildi.

    Devlet memurlarından 30 Nisan ila 30 Eylül arasında göreve başlayanlar için de yine genel olarak 5434 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uygulanacak. Ancak bu memurlar emeklilik yaş şartı açısından yeni yasanın hükmüne tabi olacaklar. Emeklilikte yeni yaş düzenlemesi ise 2036 yılından başlamak üzere kademeli olarak, kadınlarda 58 ve erkeklerde 60?tan 2048?de her ikisi için 65?e çıkarılıyor. Kademelendirme uygulanırken kişinin 9000 gün (25 tam yıl) olan prim şartını hangi yıllarda tamamladığına bakılacak.

    30 NİSAN 2008 ÖNEMLİ

    30 Nisan?dan sonra göreve başlamış olan eski memurlar emeklilik yaşı açısından yeni kademeli sisteme tabi olacak. Ancak pratikte 30 Nisan ve 30 Eylül arasında göreve başlayan memurların hemen hepsi kademeli yaş artışına takılmadan emekli olabilecek. Örneğin 15 Mayıs 2008?de ilk defa memuriyete başlayan, 29 yaşındaki Ahmet Bey, 25 yıllık hizmet süresini 15 Mayıs 2033?te tamamlayacağından, yeni yasanın yaş şartından etkilenmeyecek ve 60 yaşını doldurduğu 2039 yılında emekli olacak.

    MALUL AYLIĞI KOLAYLAŞTI

    1 Ekim?den sonra, harp ve vazife malulleri memur (4/c?li) olurlarsa, aylıkları kesilmeksizin çalışabilecek. 4/a veya 4/b?ye tabi çalışırlarsa öncelikle iş kazaları ve meslek hastalığı primi ödeyecek. Dilerlerse emeklilik primi de ödeyecekler. Ancak GSS primi ödemeyecekler.

    1 Ekim?den sonra başka birinin bakımına muhtaç bir şekilde malul kalanlara aylık bağlamak için 1800 gün (5 yıl) yeterli olacak.

    Yine 1 Ekim?den sonra bakıma muhtaçlık ya da eğitim görme şartı aranmaksızın 1800 gün (5 yıl), dul ve yetim aylığı için yeterli olacak.

    Eski memurlar vefat ettiğinde, aylık almayan dul eşe yüzde 75 maaş bağlanıyordu ve dul eşin çalışıp çalışmadığına bakılmıyordu. 1 Ekim?den sonra yeni memurların vefatı sonucu dul eşine bağlanacak maaş, dul eş çalışıyorsa yüzde 50 olacak.

    MAAŞ TERCİHİ YAPILACAK

    Eski memurlarda, hem yetim aylığı alan kız çocuğuna hem dul eşe verilen 12 aylık tutarındaki çeyiz yardımı, yeni memurlar için sadece yetim kızlarına 24 aylık tutarında verilecek. n Eski memurların dullarına hem eşlerinden dul aylığı hem anababasından yetim aylığı bağlanabiliyor. Yeni memurlarda ise bunlardan biri tercih edilecek. n Anlaşmalı boşanma ile baba veya annesinden yetim aylığı alan kızların aylıkları kesilecek. n Yeni memurlara verilecek cenaze yardımını SGK belirleyecek.

    YARDIM SANDIKLARINA GEÇiŞ ZAMANI VERiLDi

    Yeni sistem sonrası 20?ye yakın banka ve borsanın emekli sandıklarının SGK?ya devri için üç yıllık bir geçiş dönemi öngörüldü. Bu süre Mayıs 2008?de başladı ve Mayıs 2011?de sona erecek. Bakanlar Kurulu isterse bu süreyi iki yıl daha uzatabilecek. Bu sandıkların da SGK?ya devriyle birlikte sosyal güvenlik anlamında tek çatının dışında herhangi bir kurum veya kuruluş kalmamış olacak.

    ASKERLiK BORÇLANMASINDA ORAN ARTTI

    Reform öncesinde SSK?lılar ve Bağ-Kur?lular yüzde 20 emeklilik primi kadar askerlik borçlanması ödüyorlardı. Memurlar ise göreve başladıkları derece, kademe ve eğitim durumlarına göre değişen tutarlarda askerlik borçlanması ödüyorlardı. 1 Ekim?den sonra borçlanma oranı ve tutarı herkes için artıyor ve en az asgari ücretin yüzde 32?si oluyor. Örneğin 1 Ekim?den sonra ilk defa memur olan Muhsin Bey, 18 ay olarak yapmış olduğu askerliğini 31 Aralık 2008 tarihine kadar borçlanırsa toplamda 3.675 YTL ödeyecek.

    YENİ DÖNEMDE TEK MUHATAP TEK ÇATI

    Yeni sosyal güvenlik sisteminin ilk ve önemli adımlarından biri bütün kurumları tek çatı altında toplamaktı. Sosyal güvenlikte tek çatı, SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve kimi banka ve borsaların emekli sandıklarının Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) çatısı altında birleşmesi ile oldu. 2006 yılı Kasım ayında bu birleşme resmen ve fiilen gerçekleşti. Bundan sonra işçinin, işverenin, esnafın, memurun, kısacası tüm nüfusun sosyal güvenlik anlamında tek bir muhatabı vardır o da SGK?dır. Artık SSK?lılar 4/a?lı, Bağ-Kur?lular 4/b?li, memurlar ise 4/c?li olarak isimlendirilecek. Tek çatının faydalarını şöyle özetlemek mümkün:

    SUİİSTİMALE ENGEL

    Üç ayrı kurum tek bir kurum haline getirildiği için örgütlenmede tasarruf sağlandı.

    Her üç kurumun bilgisayar altyapıları tek bir veri tabanında birleştirildiğinden daha önce karşılaşılan pek çok suiistimalin önüne geçildi.

    Yeni kurum kanununda 1700 civarında sosyal güvenlik merkez müdürlüğü öngörüldüğünden, artık vatandaşımız kendi semtindeki SGK biriminden her türlü iş ve işlemlerini yaptırabilecek.

    İNTERNET KOLAYLIĞI

    Yeni kurum kişilerin dolaşması yerine bilgilerin dolaşması mantığına dayalı olarak işlediğinden, bundan sonra kişiler bilgi ve belgelerin peşinde dolaşmayacak, birçok belgeyi internet ortamından verip alabilecekler.

    YURTDIŞI HiZMETE YENi DÜZEN GELDi

    Yurtdışı hizmet borçlanmasında şartlar değişti. Yeni sistem ile Türkiye?de herhangi bir hizmeti olmayanlar ile en son Bağ-Kur?a tabi çalışmış olanlar yeni yasadaki 4/b (Bağ- Kur) şartlarında borçlanacak. Böylece 7200 günle SSK şartlarında emekli olmak yerine 9000 günle Bağ-Kur şartlarında emekli olabilecekler. Bu durumda olanların Türkiye?ye döndükten sonra öncelikle SSK?ya tabi (yeni yasada 4/a?lı olarak) çalışmaları gerekiyor.

    Bu şekilde 1 gün bile prim ödeseler borçlanma için SSK şartlarına tabi olacaklar. Yine yurtdışı borçlanma tutarı günlük 3,5 dolar iken, yeni yasada asgari ücret ile 6.5 katının yüzde 32?sini ödeyecek. Örneğin yurtdışına çıkmadan önce bir kamu kurumunda memur olarak çalışmış ve istifa etmiş olan Serdar Bey, 7 yıl yurtdışında kaldıktan sonra Türkiye?ye dönmüş ve yurtdışı borçlanma için Emekli Sandığı?na (SGK) 10 Ekim 2008?de müracaat etmiş olsun. Serdar Bey?in yeni şartlarla ödeyeceği toplam tutar, (2.520 gün x 6,81 YTL) 17.149 YTL?dir.

    EN ŞANSSIZ KESiM YENi MEMURLAR

    Yeni yasal düzenleme sonrası, 1 Ekim 2008 itibariyle göreve başlayacakları yeni memur olarak isimlendirdiğimizi söyledik. Yeni memurlar Kanunda 4/c?li olarak tanımlanıyorlar. Bu memurlar her açıdan yeni yasaya tabi olacak. Böylece sosyal güvenlik tarihimizde ilk defa memurlar da işçi ve esnafla aynı şartlara tabi olacak.

    KESİNTİ ARTIYOR

    Diyebiliriz ki sosyal güvenlik açısından en şanssız kesim 1 Ekim sonrası işe başlayan memurlardır. 30 Eylül?de göreve başlayan bir memurla 1 Ekim?de başlayan memur arasında her açıdan büyük farklar var. İşte o farklar:

    Yeni memurların aylıklarından yapılacak kesinti kalemleri, eski memurlara göre artıyor. Emeklilik keseneğinin artmasının iki sonucu var. Birincisi çalışırken kişinin eline geçen net aylığın düşmesi, ikincisi ise emekli olunca eline daha fazla aylık geçmesidir.

    9000 GÜN TEK BAŞINA YETMEZ

    Eski memurların aldıkları görev, makam veya temsil tazminatları prime tabi tutulmazken, yeni memurların tüm ücret unsurları prime tabi tutulacak. n Yeni memurun hangi yaşta emekli olabileceği, 9000 günü hangi yıllarda dolduracağına bağlı olacak. Yeni memur 25 yılı 31 Aralık 2035 ve öncesinde doldurursa kadın ise 58, erkek ise 60 yaşında emekli olacak.

    AYLIK BAĞLAMA ORANI DÜŞTÜ

    Aylık bağlama oranı 25 yıl için eski memurlarda yüzde 75 iken, yeni memurlarda bu yüzde 50 olacak. Bu da emekli aylığında yüzde 30?luk azalma demek.

    Eski memurlar emekli olunca bir işyeri açtıklarında veya SSK?ya tabi işe girdiklerinde sosyal güvenlik destek primi ödeyerek aylıkları kesilmeden çalışabilirlerken, yeni memurlar emekli olduktan sonra sadece Bağ-Kur kapsamında çalışmak şartıyla aylıklarını alabilecek.

    Eski memurun yeni doğan çocuğu için 2008?de yaklaşık 123 YTL emzirme ödeneği verilmekteyken, yeni memur için bu tutar SGK tarafından belirlenecek.

    TABAN AYLIĞI AZALDI

    Eski memurun Genel Sağlık Sigortası priminin tamamı çalıştığı kurumca karşılanacak. Yeni memur ise yüzde 12,5?lik primin yüzde 5?ini cepten ödeyecek.

    Eski memurlar emekli aylığı olarak en az taban aylığı kadar yani 2008 yılı için 741 YTL aylık alıyor. Yeni memurlar için taban aylık asgari ücretin yüzde 35?i olarak belirlendi.

    Yeni memurlar (1 Ekim sonrası işe başlayan) emekli olurken çalışma hayatında en fazla hangi statüde çalıştığına bakılacak.

    Eski memur fiili olarak 10 yıllık hizmetini doldurduktan sonra istifa ederek Emekli Sandığı?na isteğe bağlı kesenek ödeyebiliyor. Yeni memur ise istifa ettiğinde isteğe bağlı prim ödemek isterse, 4/b?ye (Bağ-Kur) tabi olarak prim ödeyecek.

    Örneğin, 11 yıl memur olarak çalıştıktan sonra istifa eden yeni memur Ali Bey, 14 yıl da isteğe bağlı prim ödediğinde, bugünkü Bağ-Kur şartlarında emekli olacak.


    Sistem, bağımlı çalışanlar için bir dizi düzenleme getiriyor. Ancak, özellikle 1 Ekim itibariyle sigortalı olacak kişiler için en dikkat çekici yön, yeni hesaplama sistemi nedeniyle emekli aylıklarının kademeli olarak düşmesi.

    Yeni sosyal güvenlik sistemi, eski adıyla 'SSK'lı yeni adıyla 'bağımlı çalışanlar' için bir dizi düzenleme getiriyor. İşte o düzenlemelerin en dikkat çeken unsurları: n Emeklilik yaşı kademeli olarak artacak. 1999 sonrası dönemde kadın için 58, erkek için 60 olan emeklilik yaşı, 30 Nisan ve sonrasında ilk defa sigortalı olanlar için 2036 yılından başlamak üzere kademeli olarak artırılacak. Nihayet 2048'de kadın- erkek için 65 yaş olacak.

    Yine bu kişiler 7000 günle değil, 7200 günle emekli olabilecekler. Örneğin 12 Haziran 2009'da ilk defa sigortalı olan Mehmet Bey, 7200 günü 2032 yılında doldurursa 60 yaşında, 2041 yılında doldurursa bu kez kademeli geçişe takılacak ve 63 yaşında emekli olacak.

    YAŞTAN EMEKLİLİK ZORLAŞTI

    1999 ila 30 Nisan 2008 arasında ilk defa sigortalı olanlar 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmak şartıyla yaştan emekli oluyordu. Ancak 30 Nisan ve sonrasında ilk defa sigortalı olanlar 5400 günle ve kadın ise 61, erkek ise 63 yaşında emekli olabilecek.

    1 Ekim'den önce kimin nerden emekli olacağına son 7 yılda en fazla hangi kuruma tabi çalıştığına bakılarak karar verilirken, bundan sonra çalışma hayatında en fazla hangi statüde çalıştığına bakılacak. Böylece 1 Ekim'den sonra ilk defa sigortalı olanlar, son 3,5 yılda statü değiştirerek erken emekli olamayacak.

    YURTDIŞINA GİDENLER DİKKAT

    Yurtdışına çalışmaya giden işçiler topluluk sigortasına değil, isteğe bağlı sigortaya prim ödeyecek. Bu durumda ödedikleri primler 4/b (Bağ-Kur) olarak değerlendirilecek. Bu kişiler çalışma hayatlarının yarıdan fazlasını bu statüde geçirirlerse, SSK şartlarında 7200 günle değil Bağ-Kur şartlarında 9000 günle emekli olacaklar.

    DOĞUM PARASINA KOLAYLIK

    Doğum ve hastalık halinde geçici iş göremezlik ödeneği (hastalık ve doğum parası) alabilmek için gerekli olan son 1 yılda prim ödeme süresi şartı 120 günden 90 güne indirildi.

    İş kazası ya da meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik oranı yüzde 50'nin altında olup da ölenlerin hak sahiplerine daha önce gelir bağlanmazken bundan sonra bağlanacak.

    Malullük aylığına hak kazanabilmek için gerekli iş gücü kaybı oranı yüzde 66'dan yüzde 60'a düşürüldü. Aylık alabilmek için gerekli olan sigortalılık süresi 5 yıl, 1800 gün ve ortalama 180 gündü. Yeni durumda 10 yıl sigortalılık süresi ve 1800 prim günü gerekiyor. Başka birinin bakımına muhtaç bir şekilde malul kalanlar için 5 yıl yeterli olacak.

    Maden işyerlerinin yeraltında çalışan madenciler için 50 yaş olan emeklilik şartı 55 yaşa çıkartıldı. Ayrıca erken yaşlanma durumunda emeklilik yaşı 50 iken 55 oldu.

    HESAPLAMA SiSTEMi

    l Emekli aylıkları, aylık bağlama oranı (ABO) ve güncelleme katsayılarındaki düşüş nedeniyle yıldan yıla reel olarak düşüş gösterecek. Bu düşüş hem aylık bağlama oranının yüzde 2'ye çekilmesinden hem güncellemede kullanılan Gelişme Hızı endeksinin yüzde 100'den yüzde 30'a düşürülmesinden kaynaklanıyor.

    Tabloda görüldüğü üzere aylıkların artırılmasında Gelişme Hızının yüzde 30'unun esas alınması, ilerleyen yıllarda SSK ve Bağ-Kur emekli aylıklarını önemli oranda aşındıracak.

    Dul ve yetim aylığı için, SSK'ya (4/a) has olmak üzere en az 5 yıldan beri sigortalı olup borçlanma hariç 900 gün prim gerekiyor. Önceki halinde eksik günler borçlanarak 900 gün tamamlanabiliyordu. 1 Ekim'den sonra askerlik ya da yurtdışı borçlanma ile 900 güne tamamlanamayacak.

    Örneğin Elif Hanım dul aylığı almak için 15 Eylül 2008'de SGK'ya müracaat etti. Yapılan araştırmada Elif Hanım'ın eşinin 750 gün SSK primi çıktı. Ayrıca Elif Hanım'ın eşi 18 ay askerlik yaptı. Elif Hanım 150 gün de eşinin askerliğini borçlanarak ödemiş ve 750 günü 900 güne tamamladı. Elif Hanım 1 Ekim'den sonra müracaat etseydi askerliği borçlanarak eksik günleri tamamlayamayacaktı ve kendisine dul aylığı bağlanamayacaktı.

    Aylık alan çocuğu bulunmayan dul eşlere ölen sigortalının aylığının yüzde 75'i dul aylığı olarak bağlanıyordu. Ancak 1 Ekim'den sonra bağlanacak dul aylıklarında, dul eş çalışıyorsa yüzde 50'lik oran uygulanacak.

    ANLAŞMALI BOŞANANLAR DİKKAT

    Anlaşmalı boşanma ile eski eşinden veya ana-babasından yetim aylığı alan kızların aylıkları kesilecek. Ayrıldığı eşiyle aynı evde yaşamaya devam ettiği belirlenenler hakkında nitelikli dolandırıcılık suçuyla suç duyurusunda bulunulacak. Kanuna göre bağlanmış olan gelir veya aylıklarını ilgili banka hesaplarından 6 ay üst üste almayanların gelir ve aylıkları durdurulacak. Yeniden devam edebilmesi için tekrar başvuru gerekecek.



  2. #2
    ferhat - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    ferhat isimli Üye şimdilik offline konumundadır Forum Müdavimi
    Üyelik tarihi
    Haziran.2005
    Mesajlar
    5.459

    Ynt: Sosyal Güvenlikte Yeni Dönem (1-5)

    ÖZÜRLÜNÜN ANNESİNE ERKEN EMEKLİLİK HAKKI

    Reform öncesi uygulamada, eğer kişi doğuştan ya da işe başlamadan önce malul kalmışsa bu durumda malullük aylığından yararlanamıyordu. Reform yasası ile bu durum düzeltildi. Buna göre işe girmeden önce en az yüzde 60 maluliyeti bulunanlar da en az 15 yıl sigortalılık süresi ve 3.700 prim günü ile malullük aylığı alabilecekler.

    Başkasının bakımına muhtaç özürlü çocuğu bulunan annelere 1 Ekim'den sonraki çalışmaları için 1/4 oranında fiili hizmet zammı verilecek ve bu süreler yaş haddinden indirilecek. Bu hüküm sadece 1 Ekim'den sonraki çalışmalara uygulanacak olup, geçmiş çalışmalar için geçerli olmayacak. Örneğin bakıma muhtaç özürlü çocuğu bulunan Emine Hanım, 1 Ekim'den sonra 20 yıl çalışırsa, 5 yıl da fiili hizmet süresi eklenecek ve 25 yıl prim ödemiş gibi emekli olacak. Ayrıca bu 5 yıl emeklilik yaşından da indirilecek. Emine hanım normalde 58 yaşında emekli olacakken 5 yıllık indirimle 53 yaşında emekli olabilecek.

    SSK'LININ İSTEĞE BAĞLI SİGORTASI KALKIYOR

    Artık isteğe bağlı prim ödemek isteyenlerin tamamı 4/b (Bağ-Kur) şartlarında prim ödeyecek. Böylelikle 7200 günle SSK'lı olarak değil, 9000 günle Bağ-Kur'lu olarak emekli olabilecekler. Bu yüzden, hali hazırda SSK'ya isteğe bağlı prim ödemekte olanların 1 Ekim'den sonra 3,5 yıldan fazla isteğe bağlıya devam etmemeleri gerekiyor. Aksi halde 9000 güne tabi olurlar.

    GSS PRiMi ÖDEYECEK

    Daha önce asgari ücretin yüzde 25'i olan SSK isteğe bağlı primi şimdi yüzde 32'ye çıkıyor. Zira bunlar Genel Sağlık Sigortası primlerini de kendileri ödeyecekler. Dolayısıyla 1 Ekim'den sonra isteğe bağlı prim ödeyenlerin eşlerinin sağlık karnesiyle tedavi olma imkanları kalkıyor. Hem eşinden dul aylığına hem ana babasından yetim aylığına hak kazanlara sadece biri ödenecek. Ancak önceden beri almakta olanlar, her ikisini de almaya devam edecek. Hem kendi emekli aylığını hem eşinden dul aylığı alanlar da almaya devam edecek.

    ÇALIŞANLARIN ASKERLİK BORÇLANMASI ARTACAK

    Askerlik borçlanmasında kazancın yüzde 20'si olan ödeme tutarı yüzde 32'ye çıkarılıyor. Ödemenin 1 ay içinde yapılması gerekiyor. Daha önce 6 ayda borçlanılan tutar ödenebiliyordu.

    Örneğin bir fabrikada işçi olarak çalışmakta olan Ali Bey, 20 ay olarak yaptığı askerliğini 1 Ekim 2008'den önce borçlanırsa 2.552 YTL ödeyecek. Dilerse bu tutarı peşin, dilerse 6 ay içinde ödeyecek. Ali Bey askerliğini 1 Ekim'den sonra borçlanırsa bu kez ödeyeceği tutar 4.083 YTL olacak ve bu tutarı 1 ay içerisinde ödemesi gerekecek.

    ESKİ SKK'LILAR AVANTAJLI

    SSK'lılar, sosyal güvenlik hakları açısından memurlardan aşağıda, Bağ-Kur'lulardan ise biraz daha yukarıda bir konumdaydılar. Reform kanunu ile SSK'lılar için pek çok noktada iyileştirmeler yapıldı. Ancak bazı noktalarda da geriye gidiş söz konusu. SSK'ya tabi olarak çalışan işçiler (bağımlı çalışanlar) reform yasasında 4/a'lı olarak isimlendirildi.

    Ancak, kolaylık olsun diye dizi yazıda SSK'lı diyeceğiz. Memurlarda olduğu gibi SSK'lılarda da iki milat var. Birisi 30 Nisan, diğeri ise 1 Ekim. Hatırlanacağı üzere geçen nisanda aileler bebeklerini sigortalı yapmak için yarışmışlardı. Çünkü çeşitli avantajlar vardı:

    30 NİSAN FARKI

    30 Nisan'dan önce ilk defa sigortalı olanların emekli aylığı reform sonrası sigortalı olanlara göre yüzde 10 daha yüksek olacak.

    Emeklilik yaşı 30 Nisan sonrası sigortalı olanlar için kademeli geçiş sonrasında 65 yaş olarak uygulanacak.

    30 Nisan öncesi sigortalı olanlar 7200 yerine 7000 günle emekli olabilecekler.

    YETİM KIZLARA ÇEYİZ YARDIMI

    Yetim aylığı alan kızların 24 aylık çeyiz yardımına devam edilecek. Ancak dul aylığı alan kadınlara çeyiz yardımı 1 Ekim'den sonra ödenmeyecek.

    Cenaze yardımı 2008 için 247 YTL idi. 1 Ekim'den sonra SGK belirleyecek. Ancak ödeme yapılabilmesi için ölen kişinin aylık alıyor olması ya da en az 360 gün prim ödemesi olması gerekiyor. Reform öncesi uygulamada 360 gün prim şartı bulunmuyordu.

    Fiili hizmet zammı ya da itibari hizmet süresi olarak bilinen ve belirli ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların daha erken emekli olmasını sağlayan düzenleme yeniden ele alındı. Basın ve gazetecilik işlerinde iş ve basın kanununa göre çalışanlar, hava yolları uçuş personeli, lokomotif makinistleri, posta dağıtıcıları, TRT'de haber hizmetinde çalışanlar, Devlet Tiyatrosu sanatkarları, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası şef ve üyelerinin fiili hizmet süresi zammı kaldırıldı. Ancak bu görevlerde memur sıfatıyla bulunanlar yeni hükümden etkilenmeyecekler.

    DOĞUMA BORÇLANMA HAKKI

    Doğum yapan SSK'lı kadının iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonraki iki yıllık işsiz olarak geçen süreyi borçlanması imkanı getirildi. Örneğin bir işyerinde SSK'lı (4/a) olarak çalışan Zehra Hanım, 10 Ocak 2009 tarihinde doğum yaptı. Zehra Hanım doğumdan sonra iki yıl boyunca çalışmaz ya da isteğe bağlı prim ödemez ise 10 Ocak 2009 - 10 Ocak 2011 arasında işsiz geçen süreyi borçlanarak emekliliğine saydırabilecek. Zehra Hanım aynı imkanı ikinci çocuğu için de kullanabilecek.

    Stajyer avukatlar, staj süresini borçlanarak emekliliklerine saydırabilecekler. Daha önce borçlanma hakları yoktu. Bu düzenleme ile avukatların mağduriyeti giderilmiş oldu. Tutuklulukta ve gözaltında geçen süreler de borçlanılabilecek. Avukat ve noterlerin primi artıyor

    Serbest avukatlar ve noterler daha önce SSK'ya her ay asgari ücretin yüzde 15'i topluluk sigortası primi ödüyorlardı. 1 Ekim'den sonra ise bunlar eski adıyla Bağ- Kur'lu gibi, yeni adıyla 4/b'li olarak prim ödeyecekler. Dolayısıyla prim tutarları da artmış olacak.

    YURTDIŞI BORÇLANMA

    Daha önce yurtdışı hizmet borçlanması genel olarak SSK'ya yapılıyordu. Şimdi ise Türkiye'de herhangi bir hizmeti olmayanlar ile en son Bağ-Kur'a tabi çalışmış olanlar yeni yasadaki 4/b (Bağ- Kur) şartlarında borçlanacaklar. Böylece 7200 günle SSK'lı gibi emekli olmak yerine 9000 günle emekli olabilecekler. Bu durumda olanların, 9000 gün şartından korunmak için, Türkiye'ye döndükten sonra öncelikle SSK'ya tabi çalışmalarında fayda var.

    Bu şekilde 1 gün bile prim ödeseler borçlanma için SSK şartlarına tabi olacaklar. l Yurtdışı borçlanmasının ödeme tutarı değişiyor. Daha önce günlük 3,5 dolar iken yeni yasada asgari ücret ile 6.5 katının yüzde 32'sini ödeyecekler. 2008'in ikinci yarısı için aylık en az borçlanma tutarı yaklaşık 205 YTL. Yurtdışında sadece Türk vatandaşlığı korunarak geçen süreler borçlanılabilecek. Borçlanılan tutar tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içinde ödenecek.


    Eski adıyla Bağ-Kur'lular yeni adıyla '4/b'liler yeni dönemin memur ve işçisi ile aynı haklara kavuşuyor. Bunlar arasında iş kazası ve meslek hastalığı yardımı, iş göremezlik ödeneği var. Ayrıca artık isteğe bağlı sigortalılar Bağ-Kur'a geçecek.


    Reform kanunu olarak ifade ettiğimiz 5510 sayılı Kanun'da Bağ-Kur'lular 4/b'li olarak isimlendirildi. Sosyal güvenliğin tabiri caizse en gariban kesimi Bağ-Kur'lulardı. Memurların ve SSK'lıların sahip olduğu pek çok haktan Bağ-Kur'lular mahrumdu. Ancak reform kanunu ile birlikte Bağ-Kur'lular da yeni dönemin memur ve işçisi ile aynı haklara kavuşuyor.

    İşte Bağ-Kur?luyu bekleyen yenilikler: Bağ-Kur'lular için en yeni uygulama iş kazası ve meslek hastalığı yardımı. 1 Ekim'den sonra meydana gelecek iş kazası ya da meslek hastalığı gibi durumlarda Bağ-Kur'lulara hem geçici hem şartları oluşmuşsa sürekli iş göremezlik geliri bağlanacak.

    PRİM ÖDEME DEĞİŞMEDİ

    Bağ-Kur'luların prim ödeme gününde bir değişiklik olmadı. Ancak emeklilik yaşında 2036'dan başlamak üzere kademeli bir geçişle 65 yaş uygulamasına tabi olacaklar. 30 Nisan'dan önce Bağ-Kur'a tescil edilenler ise bundan etkilenmeyecek.

    Örneğin 6 Haziran 2008'de limited şirket ortağı olarak ilk defa Bağ-Kur sigortalısı olan, 1 Haziran 1979 doğumlu Emin Bey, 25 yılı (9000 gün) 2036'dan önce doldurursa 60 yaşında, ancak örneğin 2038 içinde tamamlarsa 62 yaşında emekli olabilecek. l 1999 ila 30 Nisan 2008 arasında ilk defa sigortalı olanlar 15 yıl prim ödeme ve kadın ise 60, erkek ise 62 yaşını doldurmak şartıyla yaştan emekli oluyordu. Ancak 30 Nisan ve sonrasında ilk defa sigortalı olanlar yine 15 yıl prim ödeme ve kadın ise 61, erkek ise 63 yaşında emekli olabilecek.

    İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ VERİLECEK

    Emzirme ödeneği (süt parası) 1 Ekim'den sonra doğum yapan Bağ- Kur'lu kadınlara da verilecek.

    Bağ-Kur sigortalısının kendisinin iş kazası veya meslek hastalığına uğraması ya da doğum yapması halinde son bir yılda 90 gün prim ödendiyse, iş göremediği her gün ve doğumdan önceki ve sonraki sekizer hafta için ilk kez iş göremezlik ödeneği alacak.

    Çiftçi Bağ-Kur'lular hariç, diğer Bağ-Kur sigortalılarından 1 Ekim sonrası ilk defa sigortalı olanlar, emekli olduktan sonra SSK'ya tabi bir işte çalışırlarsa aylıkları kesilecek. Ancak emeklilikte yine Bağ-Kur'a tabi çalışmaya devam ederlerse yüzde 15 destek primi ödeyecekler.

    İŞ GÜCÜ KAYIP ORANI DÜŞÜRÜLDÜ

    Malullük aylığı alabilmek için gerekli olan iş gücü kaybı oranı 2/3'ten yüzde 60'a düşürüldü. Prim ödeme şartı daha önce 5 yıldı. Yeni durumda 10 yıl sigortalılık süresi ve 1800 gün şartı getirildi. Malul olan kişi başka birinin bakımına muhtaç ise 10 yıl aranmaksızın 1800 gün prim ödeme yeterli olacak.

    1 Ekim'den önce Bağ-Kur emeklisi vergiye kaydı ve faaliyeti devam ediyorsa emekli aylığından her ay yüzde 10 kesinti yapılıyordu. Memur ya da SSK'lı olarak emekli olup da Bağ-Kur şartlarında çalışanlardan ise her ay 12. basamağın yüzde 10'u kadar destek primi kesiliyordu. 1 Ekim'den sonra bu destek kesintisi yüzde 12'den başlayıp her yıl bir puan artırılarak yüzde 15'e çıkarılacak.

    EMEKLİ AYLIĞI SİSTEMİ YENİLENDİ

    Emekli aylıkları, aylık bağlama oranı (ABO) ve güncelleme katsayılarındaki düşüş nedeniyle yıldan yıla reel olarak düşüş gösterecek. 1 Ekim'den sonra hem aylık bağlanırken daha düşük bağlanacak hem artırılırken daha yavaş artırılacak. Çünkü Gelişme Hızı Endeksi yüzde 100'den yüzde 30'a düştü.

    EMEKLİ ÇALIŞANA KOLAYLIK

    30 Nisan'dan önce Bağ-Kur'a giriş yapmış olanların aylıklarındaki düşüş, ilk 10 yıl için telafi edilecek.

    1 Ekim'den sonra ilk defa sigortalı olanlar emekli olduktan sonra aylıklarını alarak kamuda ya da SSK'ya tabi çalışamayacak. Bunlar kamuda ya da SSK kapsamında çalışmaya başlarlarsa emekli aylıkları kesilecek. Ancak bunlar emeklilikte Bağ-Kur'a tabi çalışırlarsa aylıklarını da alabilecek.

    1 Ekim'den önce memur, SSK'lı ya da Bağ-Kur'lu olarak sigortalı olmuş olanlar, emeklilik sonrasında SSK ve Bağ-Kur'a tabi çalışırlarsa bunların emekli aylıkları kesilmeyecek. Yalnız bunlardan SSK için yüzde 31-36,5, Bağ-Kur için yüzde 15 destek primi kesilecek. SSK'ya tabi çalışan bu primin yüzde 7,5'ini, Bağ-Kur'a tabi çalışan ise tamamını kendisi ödeyecek.

    ÖZÜRLÜLERE ÜÇLÜ MÜJDE

    Reform öncesinde eğer kişi doğuştan ya da işe başlamadan önce malul kalmışsa bu durumda malul olarak erken emekli olamıyordu. Yeni sistemde ise işe girmeden önce yüzde 60 ve üzeri maluliyeti bulunanlar en az 15 yıl sigortalılık süresi ve 3.960 prim günü ile malullük aylığı alabilecek. Diğer taraftan malul sayılacak kadar özrü bulunmayıp;

    Özür derecesi yüzde 40-49 arası olanlar 18 yıldan beri sigortalı olup 4.680 gün prim ödeyerek, n Özür derecesi yüzde 50-59 arası olanlar 16 yıldan beri sigortalı olup 4.320 gün prim ödeyerek emekli olabilecek.

    Başka birinin sürekli bakımına muhtaç özürlü çocuğu bulunan annelere 1 Ekim'den sonraki çalışmaları için 1/4 oranında fiili hizmet zammı verilecek ve bu süreler yaş haddinden indirilecek.

    Örneğin bakıma muhtaç özürlü çocuğu bulunan Emine Hanım, 1 Ekim'den sonra 20 yıl çalışırsa, 5 yıl da fiili hizmet süresi eklenecek ve 25 yıl prim ödemiş gibi emekli olacak.

    Ayrıca bu 5 yıl emeklilik yaşından da indirilecek. Böylece Emine hanım normalde 58 yerine 53 yaşında emekli olabilecek.

    HANGİ STATÜDE ÇALIŞTIĞINA BAKILACAK

    1 Ekim'den önce kimin nereden emekli olacağına son 7 yıla bakılarak karar verilirken, 1 Ekim'den sonra ilk defa sigortalı olacaklar için çalışma hayatında en fazla hangi statüde çalıştığına bakılacak. Daha önceki uygulamada, Bağ-Kur'a belirli bir süre prim ödedikten sonra SSK'ya geçen kişiler daha erken emekli olabiliyorlardı. 1 Ekim'den önce Bağ-Kur'lu olanlar bu imkandan yararlanmaya devam edecek.

    Örneğin, esnaf olarak Bağ-Kur'a 4.500 gün prim ödeyen 1960 doğumlu Hasan Bey, bundan sonra SSK'ya geçerek en az 1.261 gün (son 7 yılın yarısından fazla) prim ödeyerek 5.761 günle emekli olabilecek. Hasan Bey Bağ-Kur'a prim ödemeye devam etse 9.000 günle emekli olabilecekti. Hasan Bey 1 Ekim'den sonra ilk defa sigortalı olmuş olsaydı, bu imkandan yararlanamayacaktı.

    TEK MAAŞ ÖDENECEK

    Hem eşinden hem ana babasından aylığa hak kazanlara sadece biri ödenecek. 1 Ekim'den önce bu şekilde aylık almaya başlamış olanlara aylıkları ödenmeye devam edilecek. Hem kendi emekli aylığını hem de eşinden dul aylığı alanlar almaya devam edecek. l Anlaşmalı boşanma ile baba veya annesinde yetim aylığı alan kızların aylıkları kesilecek. Ayrıldığı eşiyle aynı evde yaşamaya devam ettiği belirlenenler hakkında nitelikli dolandırıcılık suçuyla suç duyurusunda bulunulacak.

    YETİM KIZA ÇEYİZ

    Çeyiz yardımı 1 Ekim'den sonra Bağ- Kur'lulara da verilecek. Buna göre Bağ- Kur'lu ana-babasından yetim aylığı alan kız çocuklarına 24 aylık tutarındaki para peşin olarak verilecek.

    1 Ekim'den önce askerlik borçlanması yapmak isteyen Bağ-Kur'lu bulunduğu basamağın emeklilik primi (%20) kadar ödemede bulunuyordu. Borçlandığı tutarı da 6 ay içerisinde ödeyebiliyordu. 1 Ekim'den sonra en az asgari ücretin yüzde 32'si kadar aylık ödeme yapacağı gibi bu tutarı 1 ayda ödeyecek.

    Örneğin, 2008'in Ağustos ayında askerlik borçlanması yapacak olan 10. basamaktaki Bağ-Kur'lu,18 ay askerlik için toplamda 2.484 YTL ödeyecektir. Aynı Bağ- Kur'lu borçlanma için 2008/Ekim ayında müracaat ederse ödeyeceği toplam tutar 3.675 YTL olacak.

    YURT DIŞI BORÇLANMA İÇİN YENİ DÜZENLEME

    Daha önce yurtdışı borçlanma genel olarak SSK'ya yapılıyordu ve bu kişiler SSK şartlarında emekli olabiliyorlardı. Şimdi ise Türkiye'de herhangi bir hizmeti olmayanlar ile en son Bağ-Kur'a tabi çalışmış olanlar yeni yasadaki 4/b (Bağ-Kur) şartlarında borçlanacaklar. Böylece 7200 günle emekli olmak yerine 9000 günle emekli olabilecekler. Bu durumda olanların Türkiye'ye döndükten sonra öncelikle SSK'ya tabi (yeni yasada 4/a'lı olarak) çalışmalarında fayda var.

    Bu şekilde 1 gün bile prim ödeseler borçlanma için SSK şartlarına tabi olacaklar. n Yurtdışı borçlanmasının ödeme tutarı da, daha önce günlük 3,5 dolar iken, yeni sistemde asgari ücret ile asgari ücretin 6.5 katının yüzde 32'sı olacak. Yurtdışında sadece Türk vatandaşlığı korunarak geçen süreler borçlanılabilecek. Borçlanılacak tutar tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içinde ödenecek.

    JOKEY VE AVUKATLAR BAĞKURLU OLACAK

    At yarışlarında görev alan jokey ve antrenörler de Bağ-Kur sigortalısı kabul edilecek. 1 Ekim'den sonra bunların da tescil başvurusunda bulunmaları gerekiyor. n Yine serbest avukatlar ve noterler 1 Ekim'e kadar SSK'ya asgari ücretin yüzde 15'i topluluk sigortası öderken, bundan sonra Bağ-Kur'lu olarak en az asgari ücretin yüzde 32'si kadar prim ödeyecek. Daha önce serbest avukatlar 7000 gün prim ödemesi ile SSK'dan emekli olabilirlerken, 1 Ekim'den sonra 9000 günle Bağ-Kur şartlarında emekli olabilecekler.

    Örneğin, Avukat Cemil Bey 2008'in ikinci yarısında 103 YTL topluluk primi öderken, 1 Ekim'den itibaren aylık en az 204 YTL prim ödeyecek.

    İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI BAĞKUR'A GEÇECEK

    İsteğe bağlı sigortalıların tümü primlerini Bağ-Kur şartlarında ödeyecek. İsteğe bağlının primi asgari ücretin yüzde 32'si olacak. Bunlar sağlık primini de kendisi ödemiş olacak. Önceki gibi eşlerinin üzerinden sağlık yardımı alamayacaklar. Böylelikle Bağ-Kur isteğe bağlı sigortalıların prim oranı yüzde20'den yüzde 32'ye çıkmış oldu.

    Örneğin, 10. basamaktan Bağ-Kur'a isteğe bağlı prim ödeyen Nevin Hanım, 2008/Eylül ayında 138 YTL ödeyecek. Nevin Hanım 2008/Ekim ayında ise sağlık primleri de dahil olarak 204 YTL prim ödeyecek. Daha önce, memur olan eşinin üzerinden sağlık yardımlarını alan Nevin Hanım, 1 Ekim'den sonra kendi primleri ile GSS kapsamında olacak.

    Öte yandan şirket ortakları kendi şirketlerinden sigortalı işçi olarak prim ödeyemeyecek.


    Sosyal güvenlikte başlayan yeni dönem tarım kesiminde en çok mevsimlik işçiler için yeni düzenleme getiriyor. 1 Ekim itibariyle bu statüde çalışmaya başlayanlar, artık diğer çalışanlarla aynı hükümlere tabi olacak.


    Dün itibariyle tüm unsurlarıyla devreye giren sosyal güvenlik sisteminin tarım kesimine yansımaları, özellikle Tarım SSK'lılar (işçi statüsünde çalışan) için dikkat çekici. Çünkü reform kanununda tarım SSK şeklinde ayrı bir düzenlemeye yer verilmiyor. Bundan sonra mevsimlik tarım işçileri de diğer çalışanlarla aynı hükümlere tabi tutulacak.

    Ancak 30 Nisan öncesi tarım SSK'lı olarak tescil edilmiş olanlar yine kendi kanunlarına tabi olacak. Bu tarihten sonra sigorta kapsamına giren tarım işçileri diğer tüm SSK'lılarla aynı hükümlere tabi olacak:

    Ücret belirleyici

    Daha önce tarım SSK'lıların sigortalı olabilmeleri için mevsimlik tarım işçisi sıfatıyla çalışıyor olmaları yeterli idi. Yeni dönemde ise bunların sigorta kapsamına alınabilmeleri için, bu şarta ilaveten ortalama gelirlerinin her türlü masraf düşüldükten sonra aylık brüt asgari ücrete eşit ya da fazla olması gerekiyor. l En az brüt asgari ücret kadar (şu an için 638,70 YTL) ortalama net geliri olanlar yeni kanunda 4/a'ya (SSK'lı) göre prim ödeyecek. Bu gelir düzeyine sahip olmadıklarını ise kendileri belgelemek zorundalar.

    30 gün prim ödeme

    İş kazası veya meslek hastalığı durumlarında yeni tarım işçileri, diğer SSK'lılarla aynı şartlara tabiler. Tüm yardım ve ödemeler yapılacak. l Tarım SSK'lılar reform öncesinde 15 gün üzerinden ve yıllık 180 gün üzerinden prim ödüyorlardı. Eski tarım SSK'lılar bunu sürdürecek. Ancak reform sonrası (1 Ekim) sigortalı olan işçiler normal SSK'lılar gibi 30 gün üzerinden prim ödeyecek. Onlara Tarım Bağ-Kur'lular gibi bir geçiş süreci öngörülmedi. l Tarım SSK'lılar daha önce tedavi ve ilaç yardımlarını kendi kanunları kapsamında alıyorlardı.

    1 Ekim sonrası bunlar da artık şartları taşımaları halinde Genel Sağlık Sigortası kapsamında sağlık yardımı alacak. Kendisi tarım SSK'lı olarak prim ödeyen sigortalının eşi ve çocukları da sağlık yardımlarından faydalanabilecek. 18 yaşın altındaki çocuklar zaten şartsız olarak sağlık sigortası kapsamında yer alacak.

    EMEKLiLiKTE ESKi TARIM SSK?LI FARKI

    Reform kanunu emeklilik yaşını ve prim ödeme gün sayısını herkes için artırırken eski tarım SSK'lılar için bir değişiklik getirmedi. Bunlar yine eskiden olduğu gibi 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 prim günü ve kadın ise 58, erkek ise 60 yaşında emekli olmaya devam edecek. Ancak 30 Nisan sonrası ilk defa sigortalı olan tarım işçileri emeklilikte yeni yasanın hükümlerine tabi olacak. Örneğin mevsimlik tarım işçisi Zeki Bey, 10 Ekim 2008'de ilk defa Tarım SSK'lı olarak tescil yaptırıyor. 1 Mayıs 1976 doğumlu olan Zeki Bey, 7200 gün şartını yerine getirdikten sonra 60 yaşını tamamladığı 1 Mayıs 2036'da emekli olabilecek.


  3. #3
    ferhat - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    ferhat isimli Üye şimdilik offline konumundadır Forum Müdavimi
    Üyelik tarihi
    Haziran.2005
    Mesajlar
    5.459

    Ynt: Sosyal Güvenlikte Yeni Dönem (1-5)

    EMEKLi ÇiFTÇi ÇALIŞSA DA AYLIK MAAŞI KESiLMEYECEK

    Kendi toprağını ya da kiraladığı toprağı kendi adına işleten çiftçi, yani tarım Bağ-Kur'lu açısından 1 Ekim sonrası, aynı yeni dönemdeki normal Bağ- Kur'lular gibi olacak. Ancak çiftçilerin içerisinde bulunduğu ekonomik koşullar göz önünde bulundurulmak suretiyle kimi noktalarda farklı düzenlemelere tabi tutuldukları da bir gerçek. İşte yeni dönem:

    Prim günü değişmedi

    Tarım Bağ-Kur'luların prim ödeme gününde bir değişiklik olmadı. 9000 günle emekli olabilecekler. l Ancak emeklilik yaşında 2036'dan başlamak üzere kademeli geçişle 65 yaş esas olacak. 30 Nisan'dan önce tescil edilenler ise bundan etkilenmeyecek.

    Örneğin 6 Haziran 2008'de ilk defa sigortalı olan, 1 Haziran 1979 doğumlu Emin Bey 25 yılı (9000 gün) 2036'dan önce doldurursa 60 yaşında, ancak örneğin 2038 yılı içerisinde tamamlarsa bu kez 62 yaşında emekli olabilecek.

    1999 ila 30 Nisan 2008 arasında ilk defa sigortalı olanlar 15 yıl prim ödeme ve kadın ise 60, erkek ise 62 yaşını doldurmak şartıyla yaştan emekli oluyordu. Ancak 30 Nisan ve sonrasında ilk defa sigortalı olanlar yine 15 yıl prim ödeme ve kadın ise 61, erkek ise 63 yaşında emekli olabilecek.

    Destek primi yok

    Tarım Bağ-Kur'lular için yeni dönemdeki en önemli gelişme, emekli olduktan sonra aylıklarını alarak, destek primi de ödemeden çalışmaya devam etmeleridir. Çünkü, 30 Nisan ve sonrasında ilk defa SSK'lı, memur veya esnaf Bağ-Kur kapsamında çalışmaya başlayanların, emekli olduklarında SSK'lı olarak veya memur olarak çalışmaya devam ederlerse aylıkları kesilecek.

    Reformdan önce ya da sonra SSK, E.S. ya da Bağ- Kur'dan emekli olanlar, emekli olduktan sonra tarım Bağ- Kur kapsamında çalışırlarsa bunlardan da destek primi kesilmeyecek. Bunlar aylıklarını alarak çalışabilecek.

    Tarımsal faaliyetten net geliri asgari ücretten az olanların sigortalı olma yükümlüğü bulunmuyor. Ancak bu tutarı geçiyorsa zorunlu olarak sigortalı olacaklar ve normal prim ödeyecekler.

    ASKERLİK BORÇLANMASI ARTTI

    1 Ekim'den önce askerlik borçlanması yapmak isteyen tarım Bağ-Kur'lu bulunduğu basamağın emeklilik primi (%20) kadar ödemede bulunuyordu. Borçlandığı tutarı da 6 ay içerisinde ödeyebiliyordu.

    1 Ekim'den sonra en az asgari ücretin yüzde 32'si kadar aylık ödeme yapacağı gibi bu tutarı 6 ayda değil 1 ayda ödemesi gerekiyor.

    Hem eşinden hem ana babasından aylığa hak kazanlara sadece biri ödenecek. 1 Ekim'den önce bu şekilde aylık almaya başlamış olanlara aylıkları ödenmeye devam edilecek. Hem kendi emekli aylığını hem de eşinden dul aylığı alanlar almaya devam edecekler.

    Basamak sistemi yerine prime esas kazanç sistemi geliyor. Daha önce 1 ila 24 basamak arasında prim ödeyen tarım Bağ-Kur'lular 1 Ekim'den sonra asgari ücret ile asgari ücretin 6,5 katının yüzde 33,5-39'u arasında prim ödeyecekler.

    ÇEYİZ PARASI PEŞİN VERİLECEK

    1 Ekim'den sonra tarım Bağ-Kur'lu ana-babasından yetim aylığı alan kız çocuklarına 24 aylık tutarındaki çeyiz parası peşin olarak verilecek.

    Emzirme ödeneği de (süt parası) 1 Ekim'den sonra doğum yapan tarım Bağ-Kur'lu kadınlara verilecek.

    Tarım Bağ-Kur sigortalısının kendisinin iş kazası veya meslek hastalığına uğraması ya da doğum yapması halinde son bir yılda 90 gün prim ödendiyse, iş göremediği her gün ve doğumdan önceki ve sonraki sekizer hafta için ilk kez iş göremezlik ödeneği alacak.

    TARIMDA REFORM ÖNCESİ DURUM

    Reform öncesi tarım kesiminin sosyal güvenliği iki şekilde sağlanıyordu. Bunlardan tarımda işçi statüsünde mevsimlik çalışanlar Tarım SSK'lı, kendi arazisinde ya da kiraladığı arazide kendi adına çiftçilik yapanlar ise Tarım Bağ-Kur'lu olarak kabul ediliyordu.

    İŞÇİYE DOĞUM YARDIMI GELİYOR

    Tarım SSK isteğe bağlı bir sigortalılık şekli idi. Tarım SSK ile normal SSK arasındaki farkları sıralayacak olursak; n Tarım SSK'lılara doğum yardımları yapılmıyordu,

    Tarım sigortalısının ölümü durumunda ana ve babasına aylık bağlanmıyordu,

    İş kazasında yardım yapılabilmesi tarım sigortasında kaza tarihinden 3 ay önce sigortanın başlamış olmasına bağlı idi.

    Evlenen tarım sigortalısı kadına çeyiz yardımı verilmiyordu,

    Yetim aylığı almaktayken evlenen kıza çeyiz yardımı yapılmıyordu,

    Alt sınır aylığı uygulaması bulunmuyordu. Bundan dolayı da aylıkları daha düşüktü.

    KENDİ TOPRAĞI OLAN ÇİFTÇİ

    Tarım Bağ-Kur'la esnaf Bağ-Kur'u arasındaki fark, Tarım SSK ile normal SSK arasındaki kadar büyük değildir. Özellikle 2003te yapılan düzenleme ile tarım Bağ-Kur'luların sosyal güvenlik hak ve yükümlülükleri esnafla önemli ölçüde eşitlendi.

    Ancak tarım Bağ-Kur'luların ödedikleri primlerin düşüklüğüne paralel olarak bağlanan aylıklar da düşüktür. 2008 yılı Temmuz ayı için esnaf Bağ-Kur'unda bağlanan en düşük aylık 533,22 YTL iken, tarım Bağ-Kur'dan bağlanan en düşük aylık 396,79 YTL oldu.

    TARIM KESİMİ KAYIRILMALI

    Tarım kesimi ile ilgili olarak genel bir değerlendirme yapacak olursak, bu kesim reform öncesi uygulamalarda pozitif ayrımcılığa tabi tutulmuştu. Zira gerek mevsimlik tarım işçileri, gerek çiftçiler ülkemizde gelir düzeyi açısından son yüzde 20'lik dilimde yer alıyor.

    Normal SSK ve Bağ-Kur primlerinden daha düşük prim ödedikleri dönemde bile ödeme güçlüğü çeken bu kesimin, yeni dönemde diğer sigortalılarla aynı şartlara tabi tutulmaları isabetli olmadı. Bize göre yeni dönemde de mevsimlik tarım işçileri ve çiftçilerin sosyal güvenlik bakımından kayrılmaları gerekiyor.


    Yeni Sosyal Güvenlik Kanunu ile isteğe bağlı sigortalılık da, tek bir sistem haline geldi. Bu kapsamda, 1 Ekim 2008 ve sonrası çalışmaya başlayan yeni memur isteğe bağlı sigorta için eski adıyla Bağ- Kur yeni adıyla 4/b şartlarına uyacak

    Sosyal güvenlik sistemimizde esas olan zorunlu sigortalılıktır. Ancak kimi vatandaşlarımız isteyerek ya da istemeyerek çalışma hayatının dışında kalabiliyor. Bu durumdaki kişilerin de sosyal güvenlik altına girmelerini sağlamak üzere isteğe bağlı sigortalılık ihdas edildi. Reform öncesi isteğe bağlı sigortalılık hem Emekli Sandığı hem SSK hem Bağ-Kur kapsamında yer alıyordu. Ancak reform sonrası her üç kurumun isteğe bağlı sigorta uygulaması da tek bir sisteme dönüştürüldü. Bu tek sistemde, isteğe bağlı prim ödemek isteyenler reform öncesi Bağ-Kur sigortalısı gibi prim ödeyecek. Yani memur ve SSK'lı isteğe bağlı sigortalılığa reform yasasında yer verilmedi. 1 Ekim 2008 sonrası durum her bir statü için ayrı ayrı değerlendirildi. Önce memurlar;

    4/B gibi prim ödenecek

    Reform kanunuyla birlikte memurların isteğe bağlı sigortası sona eriyor. Yeni memurlar, memuriyetten ayrıldıktan sonra isteğe bağlı sigortalı olmak isterlerse bugünkü Bağ-Kur (yeni kanunda 4/b) şartlarında prim ödeyecek. Eğer emeklilik için gerekli olan 9000 günün çoğunu isteğe bağlı olarak öderlerse memur statüsü ile değil Bağ- Kur'lu statüsü ile emekli olacaklar.

    Yeni memurların isteğe bağlı olarak ödeyecekleri aylık prim, Genel Sağlık Sigortası primi de dahil olmak üzere en az asgari ücretin yüzde 32'si kadar olacak. Ödeyebilecekleri en yüksek prim ise asgari ücretin 6.5 katının yüzde 32'dir.

    10 yıl şartı kalktı

    Reform kanunu ile memurların isteğe bağlı iştirakçiliği kaldırıldığından, isteğe bağlı sigorta için 10 yıl şartı da bulunmuyor. Memur ne zaman görevden ayrılırsa ayrılsın isteğe bağlı sigorta için 4/b şartlarında prim ödemeye başlayabilecek.

    PEŞİN ÖDEMEYE İNDİRİM İMKANI

    İsteğe bağlı sigorta uygulamasında en önemli yeniliklerden birisi de, sigortalıların gelecek 1 yıllık primlerini peşin ödeme imkanının getirilmesi. Buna göre isteğe bağlı sigortalı dilerse, gelecek 360 günün primini peşin ödeyebilecek ve peşin ödemeden dolayı erken ödeme indiriminden faydalanacak. Böylece daha önce tarım SSK'lı ve tarım Bağ-Kur'lular için uygulanan yıldan yıla prim ödeme imkanı yeni dönemde isteğe bağlı sigortalılara da verilmiş oldu.

    ESKİ MEMURLAR EMEKLİLİK KESENEĞİNE DİKKAT ETMELİ

    1Ekim 2008 öncesi memur olanların isteğe bağlı sigorta hükümleri de yine eski mevzuata göre yürütülecek. Bu açıdan 10 yıllık fiili hizmetini dolduranlar, isterlerse görevlerinden ayrılarak sandığa isteğe bağlı kesenek ödeyebilecek. Bu kişiler memur olarak çalışsaydılar hangi tarihte emekli olacaklar idiyse, isteğe bağlı olarak kesenek ödeyerek yine aynı tarihte emekli olabilecek.

    Ancak bu kişiler şunlara dikkat etmeli;

    Toplu ya da aralıklı olarak toplam altı aydan daha fazla emeklilik keseneği ve kurum karşılıklarını süresi içinde yatırmayanların isteğe bağlı iştirakçilikleri sona erer,

    Sandığa isteğe bağlı olarak kesenek öderken diğer sosyal güvenlik kurumlarına zorunlu olarak prim ödemeye başlayanların, takip eden aybaşından itibaren sandıkla ilişikleri kesilir,

    Çıkan yeniden giremez

    Sandığa isteğe bağlı kesenek ödemekten vazgeçenlerin bu taleplerini yazılı olarak ilettikleri tarihte sona erer,

    İsteğe bağlılığını yazılı olarak sona erdirenler tekrar isteğe bağlı olamaz.

    İŞÇİ İÇİN 1080 GÜN ŞARTI KALDIRILDI

    Reform öncesinde SSK'ya isteğe bağlı sigortalı olabilmek için;

    Herhangi bir şekilde sigortalı olmamak,

    Daha önce en az 1080 gün emeklilik primi ödemiş olmak,

    Kendi çalışmasından dolayı aylık almıyor olmak,

    Düzenli olarak her ay 30 gün üzerinden prim ödüyor olmak gerekiyordu.

    9000 günle emeklilik

    Reform sonrası yeni dönemdeki isteğe bağlı sigorta ile SSK isteğe bağlı sigortayı şöyle karşılaştırabiliriz:

    1 Ekim sonrası isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenler artık SSK şartlarıyla değil 4/b (Bağ- Kur) şartlarıyla isteğe bağlı prim ödeyecek.

    Daha önce SSK'ya isteğe bağlı sigortalı olabilmek için öncelikle 1080 gün emeklilik prim günü gerekiyordu. Reform yasası ile birlikte bu şart kaldırıldı. Örneğin daha önce hiçbir sosyal güvenlik kurumuna prim ödememiş olan ev hanımı Emine Hanım, 15 Aralık 2008'de isteğe bağlı sigortalı olmak isterse 4/b kapsamında prim ödemeye başlayacak ve 9000 günle emekli olacak.

    Reform öncesinde SSK'ya isteğe bağlı prim ödeyen birisi 7000 gün ve bayansa 58 yaşında, erkekse 60 yaşında emekli olabiliyordu. Reformdan sonra isteğe bağlı prim ödeyenler Bağ-Kur şartlarında emekli olacaklarından, SSK'lılar için yeni prim günü olan 7200 günle değil 9000 günle emekli olabilecekler.

    30 günden az prim ödenebilecek

    1 Ekim'den sonra isteğe bağlı sigortalılıktaki belki de en tipik uygulama, ay içinde 30 günden az isteğe bağlı primi ödeme imkanının getirilmesi. Örneğin bir süpermarkette ayda 10 gün SSK'lı olarak çalışan Serdar Bey, isterse kendisi 20 gün de isteğe bağlı prim ödeyerek prim gününü 30'a tamamlayabilecek. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, isteğe bağlı ödenen prim gününün, SSK günlerinden fazla olmamasıdır. Aksi halde Serdar Bey 7200 günle SSK'lı gibi değil, 9000 günle Bağ- Kur'lu gibi emekli olacak.

    1260 güne dikkat

    Reformdan önce SSK'ya isteğe bağlı prim ödemeye başlayanların 1 Ekim'den sonra isteğe bağlıda 3,5 yıldan (1260 gün) daha fazla kalmamaları gerekiyor. Aksi halde 7000 günle SSK şartlarında değil, 9000 günle Bağ-Kur şartlarında emekli olabilecekler.

    Örneğin, halihazırda SSK'ya isteğe bağlı prim ödeyen ve emekli olmasına 1300 günü kalan Nejla Hanım, 1 Ekim'den sonra aynı isteğe bağlı sigortaya devam ederse, 1260 gün ödedikten sonra SSK'dan değil, Bağ-Kur'dan emekli olacak. Emeklilikte Bağ-Kur'a tabi olduğu için de en az 5 yıl daha prim ödemesi gerekecek. 1 Ekim'den sonra Nejla Hanım'ın yapması gereken, isteğe bağlıya 1260 gün ödedikten sonra geri kalan 40 gününü fiilen çalışarak tamamlamak.

    PRİM MİKTARI ARTIYOR

    Reform öncesi SSK'ya isteğe bağlı prim ödeyenler en az aylık asgari ücretin yüzde 25'i kadar prim ödüyorlardı. Bu prime sağlık primi dahil değildi. 1 Ekim sonrası isteğe bağlı prim ödemeye devam edecek olanlar veya yeni başlayanlar Genel Sağlık Sigortası primi de dahil olmak üzere yüzde 32 prim ödeyecek. Örneğin SSK isteğe bağlı sigortalısı olan ev hanımı Zeynep Hanım, Eylül 2008'de 160 YTL prim öderken, Ekim 2008'de 204 YTL prim ödeyecek. Zeynep Hanım, 1 Ekim sonrası artık sağlık yardımlarını kendi primleri ile almaya başlayacak.

    EMEKLİLİK YAŞI İSTEĞE BAĞLI BAĞKURLULAR İÇİN DE ARTTI

    Bilindiği gibi hem Tarım Bağ-Kur hem esnaf Bağ-Kur kapsamında isteğe bağlı sigortalılığa yer verilir. Diğer sosyal güvenlik kurumlarına tabi çalışmayan veya buralardan gelir-aylık almayanlardan; Ev kadınları, Herhangi bir işte çalışmayanlar, Bağ-Kur'a tabi zorunlu sigortalılığı sona erenler, Yurtdışındaki vatandaşların yanlarında bulunan ve herhangi bir işte çalışmayan eşleri, Türkiye'de ikamet eden ve herhangi bir işte çalışmayan yabancı uyruklular, talep etmeleri halinde isteğe bağlı Bağ-Kur'lu oluyordu. İsteğe bağlı sigortalılar sağlık primleri hariç emekliliğe esas primleri ödüyorlardı.

    PEK SÜRPRİZ YOK

    Reform sonrasında, daha önce Bağ-Kur kapsamında isteğe bağlı prim ödeyenler için büyük sürprizler yok. Ancak bazı açılardan bunlar için de yeni dönem değişiklikler getiriyor;

    1 Ekim sonrası isteğe bağlı sigortalılar GSS primi de ödeyeceklerinden önceki gibi yüzde 20 üzerinden değil yüzde 32 üzerinden prim ödeyecek. Yani en az asgari ücretin yüzde 32'si kadar aylık prim ödenecek. Örneğin Eylül 2008'de esnaf Bağ-Kur'una 6. basamaktan isteğe bağlı prim ödeyen Ali Bey, Ekim 2008'de isteğe bağlıya devam ederse sağlık primi de dahil 204 YTL prim ödeyecek.

    KADEMELİ ARTACAK

    1 Ekim sonrasında Bağ-Kur isteğe bağlı sigortalıları için prim ödeme gününde bir artış olmadı. Normal emeklilik için yine 9000 gün prim ödemeleri gerekiyor. Ancak emeklilik yaşı tıpkı diğer Bağ-Kur'lularda olduğu gibi kademeli olarak artırıldı. Nitekim 1 Mayıs 2008 ve sonrasında ilk defa isteğe bağlı prim ödemeye başlayan Bağ-Kur'lular için emeklilik yaşı kadınlar için 58, erkekler için 60'tan 2036 yılından başlamak suretiyle kademeli olarak 65'e çıkacak.

    Örneğin 10 Haziran 2008'de sigortası başlayan 1 Ocak 1980 doğumlu Emin Bey, aralıksız olarak prim öderse 9000 günü tamamladıktan sonra 60 yaşını tamamladığı 1 Ocak 2040 yılında emekli olacak. Emin Bey düzenli prim ödemez de 9000 günü 2039 yılı içerisinde tamamlarsa bu kez 60 yaşında değil, 62 yaşını tamamladığı 1 Ocak 2042'de emekli olacak.

    30 NİSAN FARKI

    Yaştan emeklilik için daha önce isteğe bağlı Bağ-Kur'lular 15 yıl prim ödedikten sonra kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşı tamamladıklarında emekli olabiliyorlardı. 30 Nisan'dan sonra ilk defa isteğe bağlı Bağ- Kur'lu olanlar yaştan emeklilikte yeni kanuna tabi olacaklar. Buna göre kadınlar 61, erkekler 63 yaşlarında emekli olabilecekler.

    EN FAZLA ÇALIŞILAN STATÜYE BAKLILACAK

    1 Ekim'den önce kimin nerden emekli olacağına son 7 yıla bakılarak karar verilirken, 1 Ekim'den sonra ilk defa sigortalı olacaklar için çalışma hayatında en fazla hangi statüde çalıştığına bakılacak. Daha önceki uygulamada, isteğe bağlı Bağ-Kur'a belirli bir süre prim ödedikten sonra SSK'ya geçen kişiler daha erken emekli olabiliyorlardı. 1 Ekim'den önce isteğe bağlı Bağ-Kur'lu olanlar bu imkandan yararlanmaya devam edecekler. Ancak yeni dönemde ilk defa isteğe bağlıya giriş yapacakların bu hakları yok.


    Sadettin ORHAN


  4. #4
    ferhat - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    ferhat isimli Üye şimdilik offline konumundadır Forum Müdavimi
    Üyelik tarihi
    Haziran.2005
    Mesajlar
    5.459

    Ynt: Sosyal Güvenlikte Yeni Dönem (1-5)

    Sosyal güvenlikte yeni dönem- 6


    SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yıllık maaş artışında yine TÜFE ve Gelişme Hızı kullanılacak

    Ancak, Gelişme Hızı katsayısının artık yüzde 100 yerine yüzde 30 kullanılmaya başlanması emekli aylıklarının yıldan yıla daha az artmasına neden olacak.

    Sosyal güvenlik reformu esas itibariyle halihazırda çalışmakta olanları ya da bundan sonra çalışma hayatına girecekleri etkiliyor. Ancak reform, çalışanlar kadar olmasa da, emeklileri de belirli ölçülerde etkileyecek. Bu etkilenme Emekli Sandığı, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde birtakım farklılıklar gösteriyor. Reform kanunundan en az etkilenecek olanlar memur emeklileri. İşte emeklileri bekleyenler:

    Yüzde 30 uygulanacak

    Reform öncesinde sağlık harcamaları Emekli Sandığı tarafından karşılanan memur emeklileri, 1 Ekim sonrasında kurumsal hazırlıklar tamamlandıktan sonra Genel Sağlık Sigortası kapsamında sağlık hizmeti alacak.

    Memur emeklilerinin, 1 Ekim'den önce; Tekrar kamuda çalışmaya başlarlarsa aylıkları kesiliyor; SSK'ya tabi bir işte çalışırlarsa en az asgari ücretin yüzde 30'u destek primi ödüyor; Bağ- Kur'a tabi çalışırlarsa 12. basamağın yüzde 10'u destek primi ödüyorlardı.

    1 Ekim'den sonra da aynı uygulama devam edecek. Ancak yeni dönemde hem emekli aylığı alıp hem Bağ-Kur kapsamında çalışırlarsa destek primi asgari ücretin yüzde 12'si olacak. Takip eden her yıl bir puan artırılacak ve nihayet yüzde 15 olarak uygulanmaya devam edilecek.

    Emekli memurlar 1 Ekim sonrası SSK kapsamında çalışırlarsa yüzde 31-36,5 destek primi ödeyecek. Bunun yüzde 7,5'i kendisine ödenen ücretten kesilirken, geri kalanı işveren tarafından ödenecek.

    MEMUR DAHA AVANTAJLI

    Reformdan önce SSK ve Bağ-Kur emekli aylıklarının artırılmasında Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) ve Gelişme Hızı katsayıları kullanılıyordu. Reformla TÜFE yine aynı şekilde kullanılacak.

    Ancak Gelişme Hızının yüzde 100'ü değil yüzde 30'u esas alınacak. Bu da işçi ve esnaf emeklilerinin aylıklarının yıldan yıla daha az artması anlamına geliyor.

    Memur emeklilerinin aylıkları ise eskiden olduğu gibi yine memur maaş katsayısına göre artırılacak. Bu açıdan memur emeklilerinin maaşları diğerlerine nazaran daha hızlı artmış olacak.

    iŞÇi EMEKLiSi ESNAF OLURSA DESTEK PRiMi ARTACAK

    SSK emeklileri yine SSK kapsamında çalışırlarsa yüzde 31-36,5 destek primi ödeyecek. Bağ-Kur emeklileri de aynı şekilde SSK'ya tabi çalışmaya başlarlarsa aynı oranda destek primi ödeyecekler.

    SSK veya Bağ-Kur emeklileri Bağ- Kur kapsamında çalışmaya başlarlarsa, yüzde 10 değil, 1 Ekim - 31 Aralık 2008 arasında yüzde 12, takip eden her yıl bir puan artırılarak nihayet yüzde 15 destek primi ödeyecek.

    Örneğin, bir fabrikadan emekli olan Hasan Bey, aynı fabrikada işçi olarak çalışmaya devam ederse, kendisi için Ekim 2008'de 197 YTL (asgari ücret için) destek primi ödenecek. Bu primin 3/4'ü işveren payı, 1/4'ü işçi payı olarak ödenecek.

    Ancak Hasan Bey, bir limited şirkete ortak olursa, bu kez Bağ-Kur statüsünde Ekim 2008'de 77 YTL destek primi ödeyecek.

    Eski emekli etkilenmez

    Kamuoyunda yanlış bilgilendirme sonucu, şu an emekli olarak çalışmakta olanların, 1 Ekim'den sonra aylıkları kesilecekmiş gibi bir yanlış anlama oluştu. Oysa böyle bir durum söz konusu olmayıp, emekli aylığı kesilecek olanlar, 1 Ekim'den sonra ilk defa sigortalı olup da emekli olacaklardır.

    Bunlar da emekli olduktan sonra memur ya da SSK'lı olarak çalışırlarsa aylıkları kesilecek. Bağ-Kur'a tabi olarak çalışırlarsa emekli aylıklarını alarak çalışmaya devam edebilecekler.

    İş kazası primi eklenecek

    Örneğin emekli olduğu basın kuruluşunda halen çalışmaya devam eden Sami Bey için işvereni daha önce her ay yüzde 30 destek primi ödüyordu. Bu oran Sami Bey'in emekli aylığından değil, işveren tarafından ödenen ücret üzerinden hesaplanıyor, 1/4'ü Sami Bey'in ücretinden kesiliyor kalanı da işverence SGK'ya ödeniyordu.

    1 Ekim'den sonra da Sami Bey, emekli aylığından hiçbir kesinti olmaksızın yine aynı şekilde çalışmaya devam edecek. Ancak Sami Bey'in işvereninin ödeyeceği prime bir de iş kazası ve meslek hastalığı primi eklenecek.

    Maluller 1 Ekim?e dikkat!

    SSK'dan malullük aylığı alanlar destek primi ödeyerek Bağ-Kur'a tabi çalışabiliyorlardı. 1 Ekim'den sonra ilk defa malullük aylığı bağlananların aylıkları, bu tür çalışma durumunda kesilecek. Ancak önceden beri aynı şekilde çalışmaya devam edenler, 1 Ekim'den sonra da aylıkları kesilmeksizin çalışmaya devam edebilecekler.

    Gazilere yeni avantaj

    Harp ve vazife malulleri daha önce SSK'ya tabi bir işte çalışırlarsa yüzde 30 SGDP ödüyorlardı. İsterlerse buna ilaveten yüzde 20 de emeklilik primi ödeyerek ileride ikinci bir emeklilik elde edebiliyorlardı.

    Bağ-Kur'a tabi çalıştıklarında da 12. basamağın yüzde 10'u prim ödüyorlardı. Memur olarak çalışırlarsa aylıkları kesiliyordu.

    1 Ekim'den sonra bu kişiler memur (4/c'li) olurlarsa aylıkları kesilmeksizin emeklilik primi ödeyecek. 4/a veya 4/b'ye tabi çalışırlarsa öncelikle iş kazaları ve meslek hastalığı primi ödeyecek. Dilerlerse emeklilik primi de ödeyecekler. Ancak GSS primi ödemeyecekler.

    Reform öncesi, bir Bağ-Kur emeklisi, emekli aylığını kestirerek SSK'ya tabi çalışmaya başlar ve en az 3,5 yıldan (1260 gün) fazla prim öderse, yeniden emekli olmak için başvurduğunda SSK şartlarında emekli olabiliyor ve daha yüksek emekli aylığı alabiliyordu.

    1 Ekim sonrası ilk defa sigortalı olanların böyle bir imkanı olmayacak.

    BAĞKUR'LU İÇİN 3 YIL ŞARTI KALKTI

    Emekli aylığı alırken kestirip yeniden prim ödemeye başlayan Bağ-Kur emeklileri, 3 yıl geçmeden yeniden aylığa müracaat edemiyorlardı. Yeni yasada böyle bir şart yok. Dolayısıyla emekli aylığını kestirip çalışmaya başladıktan sonra, 3 yılı beklemeksizin tekrar aylık talebinde bulunabilecek.

    Emekli aylıklarını banka hesaplarından 6 ay süreyle almayanların aylıkları, ihtiyati olarak durdurulacak. Bunların yeniden müracaat etmeleriyle birlikte aylıkların ödenmesine devam edilecek.

    Belirli yaşın üstündeki emekliler ile özürlülerin aylıkları dilerlerse evlerinde ödenebilecek.

    Yukarıdaki tüm yeni düzenlemeler, banka ve borsaların emekli sandıklarından emekli olanlar için de geçerli.

    ÇİFTE AYLIKLARA YENİ DÜZENLEME

    Hem kendi emekli aylığı hem eşinden dul aylığı alanlar buna devam edecek. Diğer taraftan hem ölen eşinden ya da ana-babasından ölüm geliri hem dul aylığı birleşirse yüksek olanın tamamı, düşük olanın yarısı verilecek.

    Örneğin Fadime Hanım'ın SSK'lı eşi bir iş kazası sonucu ölmüş ve Fadime Hanım'a ölen eşinden ölüm geliri bağlanmıştır. Aynı zamanda Fadime Hanım'ın eşinin 1800 gün sigorta primi olduğu için kendisine dul aylığı da bağlanmıştır. Bu durumda Fadime Hanım ölüm geliri ile dul aylığının ikisini de tam olarak alamayacaktır. Bunlardan yüksek olanın tamamını, düşük olanın ise yarısını alabilecek.

    YEŞİL KARTLAR İKİ YILDA KALKACAK

    Yeşil kartlılar olarak bilinen ve fakirlik sınırının altında olduğu için sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlananlar, 1 Ekim'den sonra iki yıllık bir geçiş dönemine tabiler. Bu kişiler 2 yıl süreyle yine tüm sağlık yardımlarını ücretsiz alacaklar.

    İki yılın sonunda ise bunların durumu SGK tarafından incelenecek. İnceleme sonucu aylık net gelirleri asgari ücretin üçte birinden az ise yine ücretsiz olarak hizmet almaya devam edecekler.

    SAĞLIKTA TEK ŞEMSİYE

    Sosyal güvenlik reformu öncesinde, çalışan memurların sağlık giderleri kendi kurumlarınca, emekli memurlarınki ise Emekli Sandığı'nca karşılanıyordu. SSK ve Bağ-Kur mensupları ise ödenen sağlık primlerinin karşılığı olarak kurumlarınca anlaşmalı sağlık kuruluşlarından sağlık hizmeti alıyorlardı. Diğer taraftan, SSK hastanelerinin Sağlık Bakanlığı'na devrine kadar, SSK'lılar öncelikle kendi hastanelerine başvuruyorlardı. Reform öncesinde pek çok konuda olduğu gibi sağlık hizmetleri konusunda da, sosyal kesimler arasında önemli farklılıklar bulunuyordu. Bu, vatandaşların hem sosyal güvenlik hem sağlık sistemine olan güvenini zedeliyordu.

    İŞÇİ, MEMUR, ESNAF AYRIMI KALKTI

    Yıllardan beri tartışılan ancak bir türlü hayata geçirilemeyen Genel Sağlık Sigortası (GSS) sistemi, hem sağlık sorunlarının genelini, hem nüfusun genelini sağlık şemsiyesi altına alıyor. GSS sisteminin tamamen hayata geçmesiyle birlikte hizmet sunumunda tek bir ölçüt olacak; gelen hasta GSS kapsamında mı değil mi? Dolayısıyla memur musun, işçi misin ya da esnaf mısın sorularını hastanelerde artık duymayacağız.

    DEVLET DESTEĞİ

    GSS sistemiyle, çalışanlar ve prim ödeme gücü olanların prim ödeyerek, bu gücü olmayanların ise sistemden ücretsiz yararlanmaları amaçlanıyor. Prim ödeme gücü olmayanların primi devlet tarafından karşılanacak. GSS ile birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu tüm ülkenin sağlık harcamalarını finanse eden bir konumda olacak.

    SİSTEM ZAMANLA DEVREYE GİRECEK

    Sosyal güvenlik reform kanununda, GSS hükümlerinin farklı maddeleri için farklı yürürlük tarihi öngörüldü. Buna göre;

    GSS'nin önemli bir kısmı 1 Temmuz 2008'den itibaren uygulanmaya başlandı. Özellikle SGK'dan gazilik maaşı, şeref aylığı, 65 yaş/özürlü aylığı gibi normal emeklilik dışında maaş alanlar, GSS sisteminin her türlü imkanından bu tarih itibariyle yararlanmaya başladılar.

    GSS kapsamında ödenecek olan sağlık hizmetleri, yurtdışına tedavi için gönderilme uygulaması ve hastaların tedavi giderlerine katılım payı ile ilgili düzenlemeler de 1 Temmuz'da uygulanmaya başlandı.

    18 YAŞ ALTI ÜCRETSİZ

    Çalışma hayatında olanlar (memur, işçi, bağımsız çalışan) ile emekli aylığı alanlar için GSS'nin uygulanması 1 Ekim 2008'de başladı. 18 yaşın altındaki nüfusun ücretsiz GSS kapsamına alınması da yine 1 Ekim'de başladı.

    Fiilen çalışmaya devam eden memurların sağlık harcamaları kendi kurumlarınca karşılanmaktadır. Ancak 1 Ekim'den sonra SGK tarafından belirlenen süre içinde bu kurumlar, sağlıkla ilgili işlemlerini SGK'ya devredecekler.


    Sadettin ORHAN


  5. #5
    a.makineci - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    a.makineci isimli Üye şuanda  online konumundadır Forum Müdavimi
    Üyelik tarihi
    Mayıs.2005
    Mesajlar
    2.047

    Ynt: Sosyal Güvenlikte Yeni Dönem (1-5)

    Sn ferhat ;

    Sizden önce yazılmış mı acaba diye bir kerecik baksanız ?
    Abdullah MAKİNECİ
    Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

  6. #6
    ferhat - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    ferhat isimli Üye şimdilik offline konumundadır Forum Müdavimi
    Üyelik tarihi
    Haziran.2005
    Mesajlar
    5.459

    Ynt: Sosyal Güvenlikte Yeni Dönem (1-5)

    Alıntı muhasebe Nickli Üyeden Alıntı
    Sn ferhat ;

    Sizden önce yazılmış mı acaba diye bir kerecik baksanız ?
    baktım göremedim yazılmışmı

  7. #7
    Üyelik tarihi
    Mayıs.2007
    Mesajlar
    89

    Ynt: Sosyal Güvenlikte Yeni Dönem (1-5)

    sayın ferhat: öteden beri tarım sigortalısı erkek eşi doğum yaparsa hastane masrafları karşılanıyor mu artık ayrıca doğum ve emzirme yardımı alıyormu bir de tarım sigorta primi şu an ne kadar bildirirseniz sevinirim selamlar saygılar

Konu Bilgileri

Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar

Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)

Benzer Konular

  1. Sosyal Güvenlikte Avukatlara Yeni Yükümlülükler
    Konu Sahibi nane Forum SGK Mevzuatı
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 29.Ekim.2008, 15:16
  2. Sosyal Güvenlikte Yeni Dönem- 1
    Konu Sahibi nane Forum SGK Mevzuatı
    Cevap: 3
    Son Mesaj : 06.Ekim.2008, 12:03
  3. Sosyal Güvenlikte Yeni Dönem
    Konu Sahibi ferhat Forum SGK Mevzuatı
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 02.Ekim.2008, 12:09
  4. Sosyal Güvenlikte 4 Şey İçin Son 20 Gün!
    Konu Sahibi nane Forum SGK Mevzuatı
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 10.Eylül.2008, 12:01
  5. Sosyal Güvenlikte Yeni Dönem
    Konu Sahibi ferhat Forum İş Kanunu Mevzuatı
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 19.Haziran.2008, 18:03

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36