İşçi ücretinden ceza kesintisi yapılabilir mi?

Ücret, kendi ve aile fertlerinin geçimini ve ekonomik varlığını sürdürmesini sağlayan, çoğu zaman tek geliridir. Hep ‘emek kutsaldır’, ‘emeğin hakkı ödenmez’ diye söyler dururuz. İşçinin emeğinin, çalışmasının karşılığı da ücret olarak ödeniyor. Diğer bir ifadeyle ücret, işçinin emeğinin ve çalışmasının karşılığı olup, işveren veya üçüncü kişiler tarafından işçiye ödenen paradır.

İşyerlerinde işlerin düzenli bir şekilde yürüyebilmesi için bir takım kurallar konulmaktadır. Bu kurallara uyulmaması halinde de disiplin cezaları öngörülmektedir. Bu disiplin cezaları ihtar, iş akdinin feshi vs. gibi disiplin cezaları olabileceği gibi, para cezaları şeklinde de uygulanabilecektir.

İşçinin yaptığı suça karşılık kendisine verilebilecek para cezası özel hükümlere bağlanmıştır. İş sözleşmesi/toplu iş sözleşmesinde gösterilen sebepler dışında ücret kesimi cezası mümkün değildir. İşçiye para cezası verilebilmesi için, iş sözleşmesi/toplu iş sözleşmesi veya iç yönetmeliklerle, söz konusu davranışın objektif olarak belirlenmesi, hangi davranışın neticesinde ne miktarda para cezasının söz konusu olacağının bilinmesi gereklidir. İşçinin ücretinden, yasanın izin verdiği özel haller dışında bir yargı kararı olmadan işveren tek taraflı iradesi ile bir kesinti yapamayacaktır. Buna göre, hangi sebeplerden dolayı ücret kesinti yapabileceğine ilişkin işçinin onayı gereklidir. Bu onay da, iş sözleşmesi/toplu iş sözleşmesi veya iç yönetmeliklerle alınmalıdır.

İş Kanunu yapılacak kesintilerin bir ayda iki gündelikten veya parça başına yahut yapılan iş miktarına göre verilen ücretlerde işçinin iki günlük kazancından fazla olamayacağı hüküm altına alınmıştır. Şüphesiz uygulanacak para cezasının miktarı, işçinin iki gündeliğini aşabilecektir, ancak 1 ay içinde yapılabilecek kesinti miktarı, işçinin 2 gündeliğini aşamayacaktır. İşçi ücretlerinden ceza olarak yapılacak kesintiler, işçiye gerekçeleriyle derhal bildirilmelidir.

Bilindiğinin aksine, disiplin suçları nedeniyle işçi ücretlerinden kesilen ceza paralarını işverenlerin gelir olarak kaydetmeleri mümkün değildir. Söz konusu ücret kesme cezası tutarlarının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hesabına yatırılması gerekmektedir. Burada toplanan ceza paraları, işçilerin;

Mesleki eğitimleri, İş sağlığı ve güvenliği konularındaki eğitimleri, Sosyal hizmetleri için kullanılmaktadır.

Meraklısına Tıp Tarihi...


M.Ö. 2000... Al bu otu ye..

M.S. 1000... O ot kötü, gel bu duayı oku..

M.S. 1250... O dua batıl inanç, al bu iksiri iç..

M.S. 1500... O iksirin ne faydası var, al bu hapı yut....

M.S. 1750... O hap etkisiz, al bu antibiyotiği iç..

M.S. 1000... O antibiyotik kimyasal, al bu otu ye..

Dön baba dönelim...

Yeniden ot yiyelim...

(Ersoy Yüce’ye teşekkürler)