İnsan psikolojisi kendini olumsuzluklara karşı savunmak için tasarlanmıştır. Bu bilerek yapılan bir şey değildir. İnsan zor durumlar karşısında istem dışı olarak savunma mekanizmasını devreye sokar.

İnsan psikolojisinde savunma mekanizmaları normal durumda devre dışıdır. Sadece zoru durumlarla karşılaşınca devreye girer. Ancak bazı kişilerde savunma mekanizması sürekli olarak aktiftir. Bu durum kişinin ciddi anlamda etrafına karşı güvensiz olmasına neden olur. Kısacası sosyal hayatının altüst olma ihtimali aşırı derecede yüksektir.

İnsan psikolojisinde savunma mekanizmaları şüphesiz zorluklarla mücadele etme konusunda bizlere yardımcı olmaktadır. Ancak bu savunma mekanizmasının sürekli devrede olması ciddi sorunlar yaşamamıza da neden olur. Sizlere psikolojideki savunma mekanizmaları hakkında bilgi vererek savunma mekanizmanızı kontrol etmeniz için yardımcı olacağız.

Psikolojideki Savunma Mekanizmaları



Psikolojideki savunma mekanizmaları alt gruplara ayrılmıştır. Savunma mekanizmasının bir bütün halinde ele alınabilmesi için alt grupların iyi bilinmesi gerekir. Psikolojideki savunma mekanizmaları şu şekildedir:

1. Bahane bulma: kişinin zor durumda kaldığı zaman bahane bulması olarak tanımlanır. En çok gözlemlenen savunma mekanizmalarından birisidir. Kişi bir şeyi başaramayacağını anladığı zaman çeşitli bahaneler bularak onu kötüler. Aslında onun kötülemesi o şeyin kötü olduğu anlamına gelmez. Kişi savunma psikolojisini devreye soktuğu için başaramadığı şeyleri kötüleme arzusundadır.

2. Ödünleme: Bu mekanizma da kişi tüm başarısızlıklarını farklı alanda yaptığı başarılı işlerle örtmeye çalışır. Örneğin aşırı derecede tembel olan bir öğrenci atletizm alanında başarılı olarak kendisini kanıtlamaya çalışır. Derslerindeki başarısızlıkları yüzüne vurulduğu zaman da kendisinin atletizm alanında başarılı olduğunu söyler. Bu tip davranışlara psikoloji dünyasında ödünleme denilmektedir.

3. Hayal kurma: Kişi yaşadığı sorunları hayal kurarak aşabilir. Örneğin yakışıklı olmayan bir kişinin yakışıklı olduğuna dair hayaller kurması örnek olarak gösterilebilir. Aynı şekilde fakir olan bir kişinin zenginlik hayalleri kurması da psikolojik savunma mekanizmasını devreye soktuğunu gösterir.

4. Yön değiştirme: Kendi sorunlarını başkasının sorunları gibi gösterme olayıdır. Örneğin işyerinde yaşanan bir olumsuzluk karşısında patronun amire bağırması ve sonrasında amirin dönüp işçilere bağırması psikolojide yön değiştirme olarak tanımlanır. Bir bunu hedef şaşırtma olarak da tanımlıyoruz.

5. Kaçmak: Sorunlarla mücadele edemeyen ya da etmek istemeyen kişiler genelde sorunlardan kaçmayı tercih eder. Evli bir kişi çeşitli sorunlarla karşılaştığı zaman mücadele etmek yerine bu sorunlardan kaçarsa kesinlikle psikolojide savunma mekanizmasını kaçarak devreye sokmuştur.

6. Özenme: kişinin etrafında yer alan başarılı kişilere özenmesidir. Örneğin arkadaşı başarılı olan bir kişinin bu başarıda kendi payının olduğunu da söylemesi özenme olarak tanımlanabilir. Başkasının başarısını kendi başarınız gibi görmeniz hayatta düşebileceğiniz en büyük hatadır. Bu yüzden kendi başarılarınızı kendiniz oluşturmalısınız.

7. Kendini kandırma: aslında bu bir nevi kişinin olumlu hayaller kurmasıdır. Örneğin sokakta yatan bir kişinin o şehirdeki tüm evlerin kendisine ait olduğunu düşünmesi kendini kandırmaktan başka bir şey değildir. Kendini kandırma çoğu zaman kişinin mutlu olmasını sağlar ancak bu sürekli olarak tekrarlanırsa bir süre sonra umutsuzluk baş gösterir. Bu da kişinin olduğundan daha kötü bir hale gelmesine neden olur.

8. Benzerlik kurma: kişi yaptığı hataları başkalarının hatalarına benzeterek kendisini haklamaya çalışır. Örneğin sürekli yalan söyleyen bir kişiyi gösterip bak sürekli o da yalan söylüyor şeklinde yaptıklarını temize çıkarmaya çalışabilir. Hataya düşen insanların en çok ortaya koyduğu savunma mekanizması diğer kişilerin hatalarıyla benzerlik kurmasıdır.

Psikolojide savunma mekanizmaları bilinçli kullanıldığı zaman kişinin sorunlarını aşma konusunda yardımcı olur. Ancak psikolojide savunma mekanizmaları bir dürtü gibi sürekli aktif kalırsa bu ciddi sorunları beraberinde getirecektir. Bu yüzden ne zaman normal kalınacağına ve ne zaman savunmaya geçileceğine dikkat edilmelidir.

Kaynak: https://www.bilgitimi.com/psikolojid...-nelerdir.html