Şevket TEZEL SÖZCÜ

Her ne kadar 5510 sayılı SSGSS Kanunu 1 Mayıs 2008 tarihi öncesinde sigortalı olmuş çalışanların emeklilik yaş ve tarihlerini etkilemiyor ise de getirilen yeni Kanunun özellikle kadınların emeklilik tarihlerini geriye dönük olarak olumlu yönde değişiklik getiren bir yönü bulunuyor.

Bu da kadın sigortalılara doğum nedeniyle bölünen ve eksik kalan sigortalılık dönemlerini borçlanmak suretiyle emeklilik tarihlerini öne almayı sağlayan doğum borçlanması hakkıdır.

Köşemizde bu konuyu ele almış olsak da okurlarımızın yoğun ilgisinin bu hakka odaklanıyor olması bir kez daha el almamızı gerektirmiş bulunuyor.

Kanunun vermiş olduğu hakkın Tebliğle sınırlandırılması nedeniyle bir yönüyle hayal kırklığı oluşturuyor olsa da bu hakkın çok sayıda anne sigortalıya tanıdığı avantaj nedeniyle çok ilgi göreceği açık bulunuyor.

Sigortalılıktan önceki doğumlar

Kanunda ve ilgili yönetmelikte bir ayrıştırma bulunmamasına karşın Tebliğle sadece ilk sigortalılıktan sonraki doğumlara özgü olarak sınırlandırma getirilmesine karşı sigortalıların yargı yoluyla bu hakka sahip olabileceğini düşündüğümüzü belirtiyoruz.

Okurlarımdan 16.08.1962 doğumlu, 01.11.1985 ? 28.02.1990 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığını, 01.12.2001 tarihinden bugüne kadar isteğe bağlı prim ödediğini belirten Fatma KILIÇ 03.09.1990 ve 02.08.1995 tarihlerinde yapmış olduğu iki doğuma istinaden borçlanma yapabilecektir. Zira okurumun ilk sigortalılık tarihinden sonra yapmış olduğu doğumlardan sonraki iki yıllık sürede hizmet akdine dayalı çalışması bulunmamakta ve bu dönemde sigortalılık açısından boşluğu bulunmaktadır.

20 yıllık sigortalılık süresini ve 41 yaşı doldurmuş olan okurum emekli olması için gereken 5 bin günü borçlanmayla tamamlaması halinde borcunu ödeyip emeklilik başvurusu yapabilecek.

Çocuğun sağ olması gerekiyor

Fakat bu okurum gibi doğum borçlanması yapmak isteyen anne çalışanların göz önüne almaları gereken bir diğer husus çocuğun borçlanılacak sürede sağ olmasıdır. Doğan çocuğun ölü olması halinde borçlanma yapılamayacak olup, çocuğun bir süre yaşayıp daha sonra ölümü halinde ise ölüm tarihinden sonraki kısımların borçlanılması mümkün olmayacaktır.

Borçlanma bedeli

Borçlanılacak sürelere ait prim tutarı, sigortalıların veya hak sahiplerinin talepte bulundukları tarihte prime esas alt ve üst sınırlar arasında olmak üzere kendilerince belirlenen günlük kazancın % 32?si oranında hesaplanacak.

Okurumun bir aylık borçlanma için en az 204,38 YTL ödemesi gerektiğinden iki doğum borçlanmasını tamamen yapmak isterse toplam olarak en az 48 ay x 204,38 = 9810,24 YTL ödemesi gerekecek.

Başvuru yöntemi

Borçlanma için sosyal güvenlik il/merkez müdürlüklerine müracaat edilecek ve tahakkuk ettirlen borç tutarı başvuru sahibine iadeli taahhütlü olarak tebliğ edilecek, PTT alındısının ilgiliye teslim tarihinde bir aylık ödeme süresi başlamış olacak.

Hesaplanan bedelin bir ay içinde ödenmemesi halinde bir ay içinde ödenen miktarın karşılığını primli sigortalılık süresi olarak kazanmış olacak.

Süresi içinde tebliğ edilen borcunu ödemeyenlerle kısmi ödeme yapanların kalan sürelerinin borçlandırılması için yeni başvuru yapmaları gerekecek.

Kimine yararı olmayacak

10.11.1967 doğumlu, 22.07.1986 ilk sigortalılık girişli 6 bin 355 prim günü olan ve kızının 1993 yılında doğumu nedeniyle işten ayrıldığını ve 1997 yılında tekrar çalışmaya başladığını belirten bir diğer okurum Zühal ALTINEL de çalışmadığı 1993-1995 yılları arasındaki süreyi isterse borçlanabilecek. Ancak bu borçlanmayla emeklilik tarihini öne alamayacak. Çünkü ilk sigortalılık tarihine göre emeklilik için 10.11.2010 tarihini bekleyen okurumun gün sayısına da ihtiyacı bulunmadığı gibi ilk sigortalılık tarihi, dolayısıyla yaş koşulu da değişmiyor.

Görüldüğü üzere doğum borçlanması herkese gerekmeyebileceğinden hesap iyi yapılmalı. İlk sigortalılık süresinden sonraki doğumların borçlanılması emeklilik için sadece gün sayısı tamamlamayı bekleyenler için emeklilik tarihini öne almaktadır.