Erdal AYDIN Takvim

Sosyal Güvenlik Reformu'yla ilgili bilinmeyen çok şey var. Yaklaşık 60 milyon kişiyi ilgilendiren yeni kanunla ilgili sigortalıları nelerin beklediğini tek tek anlatacağız. Ülkemizde SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında 15 milyon aktif sigortalı bulunuyor. Çalışanların bakmakla yükümlü olduğu kişilerle beraber sosyal güvenlik şemsiyesi altında yaklaşık 60 milyona yakın kişi bulunuyor. Bu rakama yeşil kartlılar da eklendiğinde sağlık hizmetleri karşılananların oranı nüfusun yüzde 90'ını geçiyor. Sosyal güvenlik şemsiyesi altında bulunan; işçi, berber, çiftçi, esnaf, marketçi, tamirci, avukat, memur, BağKur'lu kısaca hemen herkes reformdan etkilenecek.
...
Reform için hafızamızı biraz zorlayalım
Hatırlarsanız Sosyal Güvenlik Reformu'nun ilk ayağı çerçevesinde 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu 20 Mayıs 2006 tarihli 26173 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve Sosyal Sigortalar Kurumu, Emekli Sandığı ve Bağ-Kur tek çatı altında birleştirilmişti. Daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından 21 maddesi iptal edilen 5510 sayılı SSGSS Kanunu TBMM tarafından kabul edildi.

Emeklilik yaşı kaç olacak
Soruların önemli bir kısmını emeklilik yaşıyla ilgili merek edilenler oluşturuyor. 4447 sayılı kanuna göre 2000 yılından sonra ilk defa işe giren kadın sigortalılar 58, erkek sigortalılar ise 60 yaşında emekli olacaklar. 5510 sayılı kanunla birlikte yeni dönemde mevcut çalışanların emeklilik yaşı konusunda herhangi bir değişiklik yapılmadı. Bu kanunda, 2036 yılında kadar emeklilik yaşında bir değişiklik bulunmuyor. 2036 yılından sonra emekli olacaklarda ise kademeli bir artışla erkeklerde 2046, kadınlarda 2048 yılında 65 yaş uygulanacak. Emeklilik yaşında getirilen kolaylıkla da kanundan sonra ilk kez işe giren sigortalıların SSK'lı iseler 7 bin 200, BağKur veya Emekli Sandığı'na tabi iseler 9 bin günü tamamladıkları tarihte geçerli olan yaş ne ise hangi tarihte emekli olurlarsa olsunlar bu yaştan emekli olabilecekler.

Emeklilik yaşında neler değişti?
Eski sigortalıların emeklik yaşlarında reformla birlikte bir artış yok. 30 Nisan 2008 sonrasında işe giren SSK'lılar 7 bin 200 günü tamamladıkları güne göre;
1) 1.1.2036 ila 31.12.2037 tarihleri arasında kadın için 59, erkek için 61,
2) 1.1.2038 ila 31.12.2039 tarihleri arasında kadın için 60, erkek için 62,
3) 1.1.2040 ila 31.12.2041 tarihleri arasında kadın için 61, erkek için 63,
4) 1.1.2042 ila 31.12.2043 tarihleri arasında kadın için 62, erkek için 64,
5) 1.1.2044 ila 31.12.2045 tarihleri arasında kadın için 63, erkek için 65,
6) 1.1.2046 ila 31.12.2047 tarihleri arasında kadın için 64, erkek için 65,
7) 1.1.2048 tarihinden itibaren ise kadın ve erkek 65 yaşlarında emekli olacaklar.
Bununla birlikte 30.4.2008 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olan SSK'lılar hakkında 7 bin 200 prim gün sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş hadleri esas alınacak. Emekli olma yaşı 1 Ocak 2036'dan başlamak üzere kademeli olarak 1 Ocak 2048'e kadar kadın ve erkekler için 65 yaşına çıkartıldı.

Yeni dönemde çalışanlar nereden sigortalı olacak
Bir hizmet akdi ile çalışan işçiler SSK'lı olduğunu, devlet memurlarının T.C. Emekli Sandığı iştirakçisi olduğunu, kendi nam ve hesabı adına çalışanlar ile şirket ortaklarının ise Bağ-Kur'lu olarak çalıştığını herkes biliyor. Reformla birlikte SSK'lı iseniz 4/a'lı; Bağ-Kur'luysanız yeni dönemde 4/b'li oldunuz. Son olarak Emekli Sandığı'na tabi iseniz sizde yeni dönemde 4/c'li oldunuz. Bu kavramları unutmamanızda fayda var.