Şevket TEZEL sevtezel@hotmail.com Sözcü

Benzeri ?Birgün herkes Fenerbahçeli olacak? sloganı gerçekleşecek mi bilemiyorum. Ama SSGSS Yasasıyla önemli kısmını ev hanımlarının oluşturduğu 1 Ekim 2008 öncesinin isteğe bağlı SSK sigortalıları için ?Birgün herkes hizmetçi olacak? sözü hiç de akla uzak değil. Nasıl mı? Bakın anlatayım.

İsteğe bağlıda ne değişti?

İsteğe bağlı sigortalılık bir sosyal güvenlik hakkı olarak mevzuatımızda yer almış bir hak. İnsanlar ücretli olarak çalışmak suretiyle SSK sigortalısı olabildikleri gibi bağımsız çalışarak Bağ-Kur sigortalısı, memur olarak Emekli Sandığı iştirakçisi olabildiği gibi çalışma gerçekleşmeksizin de prim ödemek suretiyle bu kurumlara bağlı isteğe bağlı sigortalı/iştirakçi olabiliyorlardı.

Diğer sosyal güvenlik kurumlarına nazaran göreceli olarak daha az gün sayısıyla emeklilik hakkı tanıyan SSK sigortalılığı bunlardan en çok rağbet göreniydi.

İşte bu isteğe bağlı SSK sigortalılığı 1 Ekim 2008?den itibaren SSGSS Yasası ile kaldırıldı ve isteğe bağlı SSK sigortalıları ara vermeden primlerini ödemeye devam etseler bile ?4/a sigortalılığı ? 4/b sigortalılığı? zorunlu değişimi gerçekleşecek. Eylül 2008 ayında sigortalının 4/a sigortalılığı (SSK) hizmetine sayılacak olmasına karşın aynı sigortalının Ekim 2008 dönemi primleri 4/b (Bağ-Kur) sigortalılığı kapsamında sayılacak.

Emeklilik için gün sayıları farklı

?Ne fark eder ki, yine aynı sayıda gün kazanmıyor mu?? demeyin. Bu doğru ama aynı sayıda günle emekli olamıyorlar. Yani 08.09.1999?dan önce sigortalılığa başlamış olanlar için SSK?dan yaştan emeklilik için 3 bin 600 gün yeterken Bağ-Kur?dan yaştan emekli olmak için en az 5 bin 400 gün gerekli bulunuyor.

Yine SSK?dan emekli olmak için ilk sigortalılık tarihine göre 5 bin ila 7 bin gün arasında güne sahip olmak gerekirken Bağ-Kur?dan normal emekli olmak için en az 9 bin gün prim ödemiş olmak zorunlu bulunuyor.

Sigortalının hangi sigortalılık kapsamında yani SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı yahut banka sandıklarından hangisinden emekli olacaklarının saptanması sigortalının ödemiş olduğu son 2 bin 520 günlük priminin çoğunluğunun geçtiği sigortalılığın tespitiyle yapılıyor.

İsteğe bağlı SSK?ya fren

İsteğe bağlı SSK sigortalılığının kaldırmakla SSGSS Yasası 4/a sigortalılığından emekli olmak için prim ödemekte olan isteğe bağlı sigortalılarının önünü kesmiş oluyor. Bu sigortalılar, 4/a sigortalılığından emekli olmaları için ihtiyaç duydukları prim gün sayısı bin 260 günden fazla ise zorunlu olarak bir işyerinde çalışmaya başlamak zorunda bulunuyorlar. Bu sigortalılar 1 Ekim 2008?den sonra şayet bin 260 ve daha fazla isteğe bağlı prim öderlerse 4/b sigortalılığından emekliliğe tabi olarak daha fazla gün ihtiyacıyla karşılaşacaklar.

Yurdum insanı çözümü buluyor

4/a sigortalılığına devam etmek isteyen sigortalının 4/a sigortalılığından emekli olabilmesi için bir süreliğine de olsa ücretli çalışarak prim ödemesi gerekiyor. Peki, bir türlü düşürülemeyen işsizlik ortamında nereden iş bulacak da 4/a sigortalısı olacak?

Bu durumda SSK?dan emeklilik için bin 260 gün ve daha fazlasına ihtiyaç duyanlardan ev hanımları için komşularında devamlı hizmetçi olarak, bahçıvan veya apartmanlarda çalışacak kapıcı sayısı sınırlaması bulunmadığından herhangi bir apartmanda kapıcı olmak cazip bir fırsat oluşturuyor.

Kişi kendi evinde hizmetçi olarak sigortalı olamaz, ama pekâlâ komşuda hizmetçilik yapmış olabilir ve bu şekilde 4/a sigortalısı (SSK?lı) olarak prim ödeyebilir.

Hesap ortada

İsteğe bağlıya 1 Ekim?den itibaren devam etmesi halinde ayda en az 204,38 YTL prim ödemesi gereken isteğe bağlı sigortalının 1 Ekim 2008?den itibaren asgari ücretle bir işyerinde işe başlaması durumunda işvereni bu sigortalı için en az (Çalışanın tek başına olduğu varsayılarak asgari geçim indirimi 45,63 YTL alınmıştır) 272,76 YTL prim, vergi ve fon yüküyle karşılaşacak.

Oysa gelir ve damga vergilerinden muaf işler olan özel bireylerin evlerinde, apartmanlarda, bahçelerde, ticari niteliği olmayan diğer yerlerde hizmetçi, dadı, bahçıvan, kapıcı olurlarsa işverenlerince yatırılacak bedel gelir ve damga vergileri hariç bulunacağından yalnızca 233,05 YTL olacak. Bu sigortalı, isteğe bağlıya devam etseydi hem Bağ-Kur?luluk kapsamında sayılacak hem de cebinden 205 YTL prim çıkacaktı.

Sözün kısası SSGSS Yasasının isteğe bağlı SSK?lılara koyduğu frenin hizmetçi, kapıcı, bahçıvan gibi işlerdeki istihdam yapımızda önemli değişiklikler oluşturacağını, bu iş sahalarında patlama oluşturacağını görmek için kâhin olmak gerekmiyor.