Ali Tezel ali.tezel@aksam.com.tr 28.10.2008 Akşam

1 Ekim 2008 günü ülkemizde ilk defa GSS yani Genel Sağlık Sigortası uygulaması başladı ve Kanun gereğince milletvekilleri ile turistler hariç bütün vatandaşlarımız GSS?ye girmek zorundalar.

1-İşsizler,

2-Köylüler,

3-18 yaşından büyük çocuklarımız,

4-Ayda 30 günden az SSK?lı (4/A?lı) gösterilen işçiler,

5-İsteğe bağlı sigortalılar,

Her ay bankalara gidip GSS primi ödemek zorundalar. Kanun gereğince hiç kimse ama hiç kimse ayda 30 günden az GSS primi ödeyemez, GSS primi mutlaka ayda 30 gün olmalıdır.

A-Kanun, ?aylık gelire göre GSS primi? diyor

5510 sayılı Kanun?a göre, yukarıda sayılan kişilerden sigortalı çalışmayan, memur ve Bağ-Kur?lu olmayan kişilerden her ay GSS primi alınacaktır.

1- Gelire göre GSS primi

5510 sayılı SS ve GSS Kanunu?nun ?Primlerin ödenmesi? başlıklı 88?inci maddesine göre, ?...genel sağlık sigortalısı sayılanlar için, her ay otuz tam gün genel sağlık sigortası primi ödenmesi zorunludur...?

Mesela, ayda 10 gün çalışan birisinin 10 günlük GSS primi işvereni tarafından ödenirken, kalan 20 günü de kendisi gidip her ay bankaya ödemek zorundadır. Aynı kişi prim ödemelerini 30 güne tamamlamak için isteğe bağlı sigortalı olmuşsa bu durumda her ay 20 günlük emeklilik ve 20 günlük GSS primini her ay bankaya gidip ödeyecektir.

* * *

5510 sayılı Kanuna göre, GSS?den prim ödeyerek yararlanmak için kişilerin ödeyecekleri prim tutarlarının esasları aşağıdaki gibidir. Aylık geliri 212,90 YTL?den az olanların primi devletten; ?Harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate alınarak, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşlar?dan olmaları gerekiyor. İşte bu belirlemede kullanılacak yani geliri toplanacak aile üyeleri ise; ?aynı hane içerisinde yaşayan eş, evli olmayan çocuk, büyük ana ve büyük babadan oluşur.?

2- Gelire göre ödenecek prim

SGK tarafından ailenin geliri tesbit edilip kişi başına bölündükten sonra ödenecek GSS primi de ortaya çıkmış olacaktır. Ailenin kişi başına geliri;


Asgari ücretin üçte birinden (212,90 YTL?den) az ise primleri devlet öder.


212,90 ile 638,70 YTL arasında olanlar kişi başına aylık 25,55 YTL,


638.70 ile 1.277,40 YTL arasında olanlar kişi başına aylık 76,64 YTL,


1.277,49 YTL?den fazla olanlar ise kişi başına ayda 153,29 YTL, GSS primini her ay ödeyerek sağlık hizmeti alabilecek. Hastaneye gidildiğinde ödenmesi gereken primden 1 YTL dahi borcu olanlara ise sağlık yardımı verilmeyecek.

B-SGK, ?herkesten ayda 154 YTL alırım? diyor

Kanun ?herkesten gelire göre GSS primi alınacak? diyor ama Sosyal Güvenlik Kurumu bu kuralı yok saymış. Diyor ki; ?ben her gelenden aylık 154 YTL alırım.?

1- Gelir tespitini kaymakamlıklar yapacakmış

SGK?nın konuyla ilgili genelgesine göre, 01/10/2008-01/10/2010 tarihleri arasında söz konusu GSS sigortalıları Kuruma gelir tesbiti için başvurduklarında, kendilerine yeşil kart veren birimlere yani (kaymakamlıklara) başvurmaları hususunda bilgi verilecekmiş. Yani SGK kendi işini kaymakamlıklara havale etmiş. Bakalım kaymakamlıklar 30 milyon kişiye nasıl hizmet verecek hep birlikte göreceğiz.

Kaymakamlıklara başvurmayı kabul eden ve söz konusu kartı alanlarla, yeşil kart kullananların tamamının genel sağlık sigortası kapsamına Kurumca üç yıl içinde alınacakları tarihe kadar yeşil kart sistemi içinde sağlık yardımlarının verilmesine devam edilecektir. Yani sadece devlet hastanesine gidebilecekler, özel ve üniversite hastanelerine gidemeyeceklerdir.

2- Kaymakamlıklara gitmeyene yasadışı ceza

?Ben yeşil kart istemiyorum, kaymakamlıklara da gitmem. Kanuna uygun şekilde gelirimi SGK tespit etsin, ona göre GSS primi ödeyeceğim? dediğinizde ise SGK?dan herkesi dumur eden cevap gelecek, size dönüp, o zaman sizin aylık gelirinizi 2 asgari ücret kabul edip ayda 156 YTL GSS primi isterim diyecek. ?Benim o kadar aylık gelirim yok? diyorsanız o zaman tıpış tıpış kaymakamlıklara gidip yeşil kart isteyeceksiniz. (Bu durumda yakında yeşil kart sayısı 25 milyonu aşar).

3- Kaymakamlığa gidenlerin durumu

Kaymakamlıklara gidenlerden, yeşil kart verilmesi uygun görülmeyen başvuru sahiplerinin; adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık tutarı ile bu tespit sırasında esas alınan aile bireyi sayısı yeşil kart veren birimlerce mahalli sosyal güvenlik il/merkez müdürlüklerine bildirilecekmiş. Yeşil Kart Kanunu olan 3816 sayılı Kanun hükümlerine göre yeşil kart veren birimler tarafından, yeşil kart verilmesi uygun görülmediği için kuruma bildirilen kişilerden Kurum tarafından yeniden yapılan değerlendirmelere göre, tespit edilen aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık tutarı;


Asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar olduğu tespit edilenler, 5510 sayılı Kanunun 82?nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının üçte biri, (212,90 YTL)


Asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar olduğu tespit edilenler, 5510 sayılı Kanun?un 82?nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarı, (638,70 YTL)


Asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit edilenler, 5510 sayılı Kanunun 82?nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki katı, (1277,40 YTL) prime esas kazanç tutarı olarak esas alınıp bu rakamlar üzerinden yüzde 12 GSS primi alınacaktır.

4- Prim borcu başlama tarihi

GSS sigortalısı sayılması gerektiği halde SGK?ya zamanında başvurmayanların ne zamandan itibaren GSS borçlarının başlayacağı konusu da genelge ile cevaplanmış.

a-Yeşil kart veren merkezler yerine doğrudan kuruma başvuranlardan, Kurumun yönlendirmesi sonucunda bu merkezlerce yapılan gelir testine göre yeşil kart verilmesi uygun görülmeyenlerin, Kuruma başvuru tarihinden,

b-Yeşil kart veren merkezlere başvurduğu halde, bu merkezlerce yeşil kart verilmesi uygun görülmediği bildirilenlerin, yeşil kart veren merkezlere yaptıkları başvuru tarihinden,

c- Kurumun bilgilendirmesine rağmen, gelir testi yaptırmak istemediğini beyan eden kişilerin 5510 sayılı Kanunun 82?nci maddesi gereğince asgari ücretin iki katı üzerinden primleri tahakkuk ettirilmek üzere Kuruma yaptıkları başvuru tarihinden, itibaren genel sağlık sigortalılıkları başlatılacaktır.

Örnek-1: Yeşil kart almak için 07/11/2008 tarihinde Kuruma başvuran ancak, Kurum tarafından yapılan yönlendirme sonucunda yeşil kart veren birimlerce 3816 sayılı Kanun hükümlerine göre yeşil kart verilmesi uygun görülmeyen sigortalı (E)?nin genel sağlık sigortalılığı Kuruma başvuru tarihi olan 07/11/2008 tarihinden başlayacaktır.

Örnek-2: Yeşil kart almak için 07/01/2009 tarihinde yeşil kart veren birime başvuran ancak, bu birimce 3816 sayılı Kanun hükümlerine göre yeşil kart verilmesi uygun görülmeyen sigortalı (F)?nin genel sağlık sigortalılığı, yeşil kart veren birime başvurduğu 07/01/2009 tarihinden başlayacaktır.