İsteğe Bağlı Sigortalılar İçin Alternatif



08.05.1973 doğumlu eşim 01.04.1995 tarihinde başladığı işini 2001 yılında bıraktı ve evlendik. 2003?de ve 2005?de iki çocuğumuz oldu, toplamda ise bin 800 günü var. Kendim emekliyim. Eşim kapıcı ya da bahçıvan olarak asgarî ücretle çalışmaya başlarsa ne kadar masrafı olur? Sağlık hizmetinden yararlanabilir mi? Ne zaman emekli olur? A.K.

İsteğe bağlı SSK sigortalılığının 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren kaldırılması SSK?dan (yeni adıyla 4/a sigortalılığından) yaştan veya normal emeklilik için gün sayısını çalışmaksızın doldurmak isteyenlerden tamamlamaları gerekli gün sayısı bin 259 ve daha az olanlar için sorun yok. Buna karşın şayet bin 260 gün ödeyecek olurlarsa yaştan emeklilik için 5 bin 400, normal emeklilik için 9 bin gün isteyen 4/b sigortalılığından emeklilik şartlarına tabi olacaklar ki böyle bir durumda olan sigortalılar için durum işler sarpa sarılmış olacak.

İş bulun demek kolay, bulmak kolay değil. İşlerin getirileri-götürülerini de bilmek gerekli kuşkusuz. Sizin de sormuş olduğunuz bahçıvanlık-kapıcılık en azından vergiden muaf yönüyle cazip bir iş alanı oluşturuyor. Bahçıvanlık kıdem tazminatına da tabi değil. Evet, ev hizmetlerinde çalışanlar, halkın faydalanmasına açık veya işyerinin eklentisi durumunda olmayan ve aile ekonomisi sınırları içinde kalan tarımla ilgili her çeşit yapı işleri İş Kanunu dışında kaldığından bahçıvanlık bir iş de olsa kıdem tazminatı gerektirmiyor.

Kapıcılık için ise kıdem tazminatı söz konusu bulunuyor.

Eşinizi bahçıvan veya kapıcı olarak işe alacak işverenin şayet daha önce işçi çalıştırmıyorsa en geç işe aldığı gün SGK?ya işyeri bildirgesi doldurup göndermesi gerekiyor.

Söz konusu bildirgeler www.sgk.gov.tr web sayfasındaki ?Formlar ve Dilekçeler? bölümünden temin edilebilir.

İşyeri bildirgesinden sonra ilk defa işçi çalıştırıyorsa en geç bir ay içinde, daha önce işçi çalıştırıyorsa en geç işe başlamadan bir gün önce işe giriş bildirgesi doldurulup SGK?ya verilmesi gerekiyor.

Bundan sonra yapılması gereken işçi 1 kişi ise kâğıt ortamında 2 veya daha çok ise e-Sigorta yoluyla internet üzerinden aylık prim ve hizmet bildirimini yapması gerekiyor. Örneğin ayın 1?i ila 30?u arasındaki çalışmaları karşılığı ücret alan sigortalılar için düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgelerinin, en geç belgenin ilişkin olduğu ayı izleyen ayın 23?ünde e-Sigorta ile gönderilmesi gerekiyor. Primlerin de en geç izleyen ayın son gününde yetkili bankalara yatırılması gerekiyor.

E-Sigorta şifresi işverenlerce SGK birimlerine başvurup e-sigorta sözleşmesi yapılarak alınabiliyor.

1 Ekim 2008?den itibaren asgarî ücretle bir işyerinde işe başlaması durumunda eşinizin işvereni onun için en az (Sizin çalışmıyor olduğunuz varsayılarak sizden ve kendisinden dolayı asgarî geçimden yararlandığı varsayılarak asgarî geçim indirimi 61,60 YTL alınmıştır) 256,79 YTL prim, vergi ve fon yüküyle karşılaşacakken kapıcı veya bahçıvan olursa işverenin yükü 233,05 YTL olacak.

Kapıcılar ve bahçıvanlar işsizlik sigortası kapsamından yararlanma hakkına da sahip bulunuyorlar.

Doğum borçlanmasında ?Doğum tarihinden itibaren geçen iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması? yasal gerçekliği karşısında Tebliğle getirilen ?Sigortalı kadının doğum tarihinden sonraki iki yıllık süresi tabi olduğu işyerince belgelenmesi? tuhaflığının düzeltileceğini düşünüyorum.
Aksi halde bu uygulamayı sürdürecek olurlarsa yeni kanunla getirilen pozitif unsurlardan olan doğum borçlanması hakkından yararlanacak anneyi mumla arasalar bulamazlar. Televizyonlarda ?Doğum borçlanmasıyla kadınlara tıpkı erkeklerin askerlik borçlanması gibi hak getirdik? diyen Çalışma Bakanı Sayın Faruk ÇELİK?i de tekzip etmiş olurlar. Çıkartılacak bir Genelgeyle bahse konu Tebliğin oluşturduğu karmaşa ortadan kaldırılmalıdır.