15.11.2008 Sadettin ORHAN sorhan@bugun.com.tr Bugün

1Ekim'de yürürlüğe giren sosyal güvenlik reformunda, çalışanlar yönünden önemli düzenlemeler olduğu gibi, çalıştıranlar (işverenler) yönünden de yeni düzenlemeler yer alıyor.

Bunlardan biri de çalışanlara ait sigorta primlerinin bildirilmesi ile ilgili.

Ayın sonu değil, 23'ü son tarih!

Reform öncesi SSK uygulamasında işverenler, çalıştırdıkları sigortalılara ait aylık prim hizmet belgesini en geç primin ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar verebiliyorlardı. Yani 2008/Haziran ayının prim belgesini 2008/Temmuz sonuna kadar verebiliyordunuz. Yeni uygulamada ise prim belgesinin verilme süresi, takip eden ay sonu yerine 23'üne çekilmiş oldu. Belgenin verilmesi gereken son gün resmi tatile rastlıyorsa, bu durumda belge, tatili takip eden ilk mesai günü verilecek. Örneğin, özel sektör işverenlerince 2008/Ekim ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinin 23/11/2008 tarihinin Pazar gününe rastlaması nedeniyle en geç 24/11/2008 Pazartesi gününe kadar, 2008/Kasım ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin ise en geç 23/12/2008 Salı gününe kadar Kuruma (SGK'ya) gönderilmesi gerekiyor.

Belgeler internet ortamında verilecek

Prim belgelerinin verilmesi ve primlerin ödenmesi ile ilgili SGK tebliğine göre, en az iki sigortalı çalıştıran işyerleri prim belgelerini internet ortamında gönderecek. Sadece bir sigortalı çalıştıran işyerleri ise belgeleri isterlerse internet ortamında, isterlerse elden verebilecekler. Ancak internet ortamında vermesi zorunlu olan işverenler, belgeyi elden verseler dahi SGK tarafından haklarında idari para cezası uygulanacak.

Ödeme süresinde değişiklik yok

Diğer taraftan primlerin ödeme sürelerinde bir değişiklik bulunmuyor. Çalışanların ücretlerinden kesilen ve işveren payının da eklendiği primler, eskiden olduğu gibi ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar SGK'ya ödenmiş olacak. Yani2008/Ekim primleri bu ay sonuna kadar ödenebilecek.

YURT DIŞI BORÇLANMA YAPABİLİR MİYİZ?

Soru: Amcam Mehmet Gürsoy, 1990 yılında Bulgaristan'dan zorunlu göç ile geldi. 15 Haziran 1990 yılında sigortalı olarak işe başladı. 6231 gün ödenmiş primi var. 19 Ocak 1954 doğumlu. Erken emekliliğe 58 yaşından gün alınca hak kazanıyor. Bize tanınan yurtdışı borçlanmasından 3,5 yıl ödeyerek emeklilik yaşını öne çekebilir miyiz? Bildiğim kadarıyla 15 yılı -24.05.2002 tarihinden önce dolduranlar 55 yaşında emekli olabiliyorlar. Biz 3 yıl borçlanırsak bu haktan faydalanabilir miyiz? Teşekkürler. R.Gürsoy

Cevap: Değerli okurum, amcanız şu haliyle 58 yaşından gün alınca değil, doldurunca emekli olabilir. Yurt dışı borçlanmasından faydalanırsa, 55 yaşında yaştan emekli olabilir. Eğer borçlanmayı 3,5 yıl değil de 7 yaparsa bu kez normal emeklilik hakkı kazanmış olur. Ancak eğer 1990 sonrası ödenen primleri tabandan yatırıldıysa kısmi emeklilik ile normal emeklilik arasında maaş farkı olmaz.Ocak zammını alabilir miyim? Soru: 10.02.2009 tarihinde emekli olacağım. Aralıktaki zam, sonra emekli olacakları etkiler mi? Rıza Cevap: Değerli okurum, Aralık'ta maaşlara herhangi bir zam gelmez. Maaş zammı Ocak ayındadır. Ocak zammından yararlanmak için en geç 31.12.2008'de emekli olmanız gerekir. Aksi halde Ocak zammını alamazsınız.

NE ZAMAN EMEKLİ OLURUM?

Soru: 4.11.1966 doğumlu ev hanımıyım. Mart 1993'ten beri isteğe bağlı SSK primi ödemekteyim. Sürekli değişen yasalar nedeniyle emeklilik tarihimin başka baharlara ertelenmekte olduğunu öğrenmekteyim. Bekar birisi olduğumdan daha önce babamın sağlık karnesinden yararlanıyordum şimdi bu hakkım da elimden alındı. Benim öğrenmek istediğim yeni düzenlemelere göre ne zaman emeklilik hakkı kazanacağım ve ne kadar sağlık primi ödemek durumundayım? Bu konularda beni aydınlatırsanız müteşekkir olurum. Saygı ve selamlarımla. S. Durmaz

Cevap: Emeklilik tarihiniz yeni düzenlemelerden etkilenmeyecek. Verdiğiniz bilgilere göre 49 yaş ve en az 5600 prim günü ile en erken 4.11.2015 tarihinde emekli olursunuz. 1 Ekim sonrası isteğe bağlı primi olarak, sağlık primi dahil en az 205 YTL ödeyeceksiniz. Yalnız bundan sonra isteğe bağlı olarak 3,5 yıldan fazla prim ödememeye dikkat edin. Aksi halde Bağ- Kur'lu gibi 7200 günle emekli olursunuz.