16/11/2008 Şerif AKCAN serifakcan@yahoo.com Türkiye

Bilin*di*ği üze*re, 5510 sa*yı*lı Sos*yal Si*gor*ta*lar ve Ge*nel Sağ*lık Si*gor*ta*sı (SS ve GSS) Ka*nu*nu 1 Ekim 2008 ta*ri*hin*de yü*rür*lü*ğe gir*di. Sos*yal Gü*ven*lik sis*te*mi*miz*de çok önem*li de*ği*şik*lik*ler ya*pan söz ko*nu*su Ka*nu*nun me*rak*la bek*le*nen uy*gu*la*ma*la*rın*dan bi*ri*si de iş*ve*ren si*gor*ta prim*le*rin*de ya*pı*la*cak olan yüz*de beş*lik in*di*rim*di.
Sos*yal Gü*ven*lik Ku*ru*mu ta*ra*fın*dan 13 Ka*sım 2008 ta*ri*hin*de ya*yım*la*nan ge*nel*gey*le yüz*de beş si*gor*ta pri*mi in*di*ri*mi uy*gu*la*ma*sı baş*la*dı. Yüz*de beş*lik in*di*rim ne ifa*de edi*yor. Ön*ce*lik*le bu*na bak*mak la*zım.
5510 sa*yı*lı Ka*nu*na gö*re Ma*lul*lük, yaş*lı*lık ve ölüm si*gor*ta*sı prim ora*nı is*tis*na*lar ha*riç yüz*de 20 ola*rak be*lir*len*miş*tir. Bu*nun yüz*de 11?i iş*ve*ren his*se*si, yüz*de 9?u ise iş*çi his*se*si*dir. Ör*ne*ğin 1000 YTL brüt üc*re*ti olan bir iş*çi*nin ay*lı*ğı üze*rin*den 90 YTL iş*çi his*se*si ola*rak ma*lul*lük, yaş*lı*lık ve ölüm si*gor*ta*sı pri*mi ke*si*li*yor. Ay*nı brüt üc*ret üze*rin*den iş*ve*ren his*se*si ola*rak ise 110 YTL prim he*sap*la*nı*yor.
Yüz*de beş in*di*rim*den son*ra ise iş*ve*ren his*se*si ola*rak he*sap*la*nan prim ora*nı beş pu*an in*di*ril*dik*ten son*ra yüz*de al*tı*ya ine*cek. Bu hal*de ör*ne*ği*miz*de*ki iş*ve*ren his*se*si ola*rak he*sap*la*na*cak prim mik*ta*rı da 60 YTL ola*cak. Gö*rül*dü*ğü gi*bi iş*ve*ren 50 YTL bir in*di*rim*den ya*rar*lan*mış ola*cak*tır.
Bu açık*la*ma*lar ışı*ğın*da şu*nu be*lirt*me*li*yiz ki, beş pu*an*lık in*di*rim ta*ma*men iş*ve*ren his*se*sin*den ya*pı*lı*yor. İş*çi*le*rin öde*ye*cek*le*ri si*gor*ta pri*min*de her*han*gi bir in*di*rim ya*pıl*ma*sı söz ko*nu*su de*ğil*dir.
Di*ğer yan*dan iş*ve*ren için ge*çer*li olan beş pu*an*lık in*di*rim sa*de*ce ma*lul*lü, yaş*lı*lık ve ölüm si*gor*ta ko*lu üze*rin*den ya*pıl*mak*ta*dır. İş ka*za*sı ve mes*lek has*ta*lı*ğı ile ge*nel sağ*lık si*gor*ta*sı si*gor*ta kol*la*rın*dan in*di*rim ya*pıl*ma*sı söz ko*nu*su de*ğil*dir.

Bor*cu ol*ma*ya*na in*di*rim
Si*gor*ta prim*le*rin*de uy*gu*la*na*cak olan ve iş*ve*ren*le*rin is*tih*dam ma*li*ye*ti*ni azalt*ma*ya yö*ne*lik söz ko*nu*su uy*gu*la*ma*nın önem*li bir sı*nır*la*ma*sı var. Anı*lan in*di*rim*den ya*rar*lan*mak için iş*ve*ren*le*rin mu*ac*cel ha*le gel*miş prim borç*la*rı*nın bu*lun*ma*ma*sı ge*re*ki*yor.
Ül*ke*miz si*gor*ta prim ve ver*gi af*la*rıy*la meş*hur. Yıl ol*mu*yor ki bir ver*gi af*fı ve*ya prim af*fı ol*ma*sın. Bu ka*dar yay*gın af uy*gu*la*nan bir ül*ke*de ver*gi ve prim top*la*ma*nın zor*luk*la*rı*nı an*lat*ma*ya ge*rek yok.
Di*ğer yan*dan prim*le*ri*ni dü*zen*li öde*yen iş*ve*ren*le*rin hep di*le ge*tir*dik*le*ri bir ko*nu var*dır. Si*gor*ta pri*mi*ni ve*ya ver*gi*si*ni za*ma*nın*da dü*zen*li öde*me*yen ki*şi*le*re af ya*pı*lı*yor. Pe*ki dü*zen*li öde*yen iş*ve*ren*le*re ne*den her*han*gi bir in*di*rim ya*pıl*maz?
Bu so*ru yer*den gö*ğe ka*dar hak*lı*dır. İş*te, 5510 sa*yı*lı Ka*nun ile sos*yal gü*ven*lik prim*le*ri*ni dü*zen*li öde*yen iş*ve*ren*le*re yu*ka*rı*da açık*la*dı*ğı*mız yüz*de beş*lik in*di*rim uy*gu*la*na*cak.
Sos*yal gü*ven*lik prim bor*cu, ida*ri pa*ra ce*za*sı ve*ya iş*siz*lik prim bor*cu ve*ya bu borç*lar*dan kay*nak*la*nan ge*cik*me zam*mı ve*ya ge*cik*me ce*za*sı bor*cu olan iş*ve*ren*ler prim in*di*ri*min*den ya*rar*la*na*ma*ya*cak.
Prim bor*cu olan iş*ve*ren*le*rin ba*zı du*rum*lar*da in*di*rim*den ya*rar*lan*ma*sı*na im*kân ta*nı*nı*yor. Ör*ne*ğin, be*lir*li bir dö*nem prim bor*cu olan ve prim af*fı*na mü*ra*ca*at edip borç*la*rı*nı tak*sit*len*di*ren iş*ve*ren*ler, tak*sit*le*ri*ni dü*zen*li öde*dik*le*ri sü*re*ce in*di*rim*den ya*rar*la*na*bi*le*cek*ler.
Di*ğer yan*dan za*man için*de bor*cu olan iş*ve*ren*ler, borç*lu ol*duk*la*rı sü*re*ce in*di*rim*den ya*rar*la*na*ma*ya*cak*lar. An*cak, borç*la*rı*nı öde*dik*le*ri ve*ya 6183 sa*yı*lı Ka*nu*nun 43?ün*cü mad*de*si*ne gö*re ya*pı*lan*dır*dık*la*rı tak*dir*de in*di*rim*den ya*rar*lan*ma*ya baş*la*ya*cak*lar.
Bu*ra*dan şu*nu an*lı*yo*ruz: Ku*ru*ma borç*lu olan iş*ve*ren*ler de prim in*di*ri*min*den tak*sit*len*dir*me ya*pa*rak ya*rar*la*na*bi*lir*ler. Önem*li olan iş*ve*re*nin tak*sit*le*ri*ni dü*zen*li öde*me*si*dir.

Ka*çak iş*çi ça*lış*tı*ra*na in*di*rim yok!
İş*ve*ren*le*re uy*gu*la*na*cak olan sos*yal gü*ven*lik prim in*di*rim uy*gu*la*ma*sı*na ge*ti*ri*len ikin*ci sı*nır*la*ma ise ka*çak iş*çi ça*lış*tır*ma*ya yö*ne*lik ola*rak dü*zen*len*miş. Bu dü*zen*le*me*ye gö*re, Sos*yal Gü*ven*lik Ku*ru*mu*na tes*cil iş*le*mi*ni yap*ma*dan iş*çi ça*lış*tı*ran iş*ve*ren*le*re prim in*di*ri*mi ya*pıl*ma*ya*cak.
Si*gor*ta*sız (tes*cil*siz) iş*çi ça*lış*tır*dı*ğı tes*pit edi*len iş*ve*ren*ler tes*pit ta*ri*hin*den ile*ri*ye doğ*ru bir yıl için*de beş pu*an*lık prim in*di*ri*min*den ya*rar*la*na*ma*ya*cak*lar. Ta*bi*i ki, bir yıl için*de ikin*ci kez tes*cil*siz iş*çi ça*lış*tır*ma*ma*sı ge*re*ki*yor.