20.11.2008 Ali Tezel ali.tezel@aksam.com.tr Akşam

Ali Bey, benim sorum kızların boşanarak babalarından maaş almasıyla ilgili. SGK?ya yapılan ihbar sonucunda SGK çalışanları gelip komşularına beraber yaşayıp yaşamadığı ile ilgili olarak sorular sormakta. Bazen başka kurumdan geldiğini veya başka konu için geldiğini söyleyerek kişileri kandırarak ifade almaktadır. SGK çalışanlarının mahkeme kararı olmadan kişiler hakkında soruşturma yapması veya kandırarak bilgi alması hakkında ceza yasasının 134, 135, 136, 137, 138 ve 139. maddesine istinaden dava açabilir miyim?

Hasan Yeşil

Sayın okurum, 1 Ekim 2008 günü yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu?nun ?Gelir ve aylık bağlanmayacak haller? başlıklı 56?ncı maddesinin son fıkrasına göre;?...Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96?ncı madde hükümlerine göre geri alınır.? Bu hükme göre SGK?nın Kontrol Memurları tarafından yapılan araştırma-soruşturma sonrasında aylık kesilmiştir.

1- Evlenme ile mirasçı ve hak sahibi oluruz

Hİç düşündünüz mü nikâh masasında size sorulan soruya ?EVET? demenizin hukuki ne sonucu oluyor diye? Evlilik iki kişi arasında, resmi makamlar önünde yapılan sözleşmedir ve kadın ile erkek resmi nikâh ile evlenmekle Medeni Kanun gereğince karı-koca sıfatlarını aldıkları gibi bir de; *Miras hukuku açısında birbirlerinin mirasçısı olurlar yani kim vefat ederse, sağ kalan vefat edene mirasçı olur. *Sosyal güvenlik hukuku açısından hak sahibi veya bakmakla yükümlü kişi olurlar yani her ikisinin sağlığında aralarında resmi nikâh olması nedeniyle çalışan çalışmayanın sosyal güvencesini sağlar. Ölümle ise hak sahibi olurlar ki sağ kalan ölenin aylığını dul sıfatıyla almaya devam eder.

2- Boşanarak verdiğimiz hakkı geri alırız

Evlİlİk bir sözleşmedir ama bunu sona erdiren ise mahkeme kararıdır. Yani evlilik sözleşmesini ancak ve ancak bir mahkeme sona erdirebilir ve boşandığımız anda evliliğin iki önemli sonucu ortadan kalkar. İşte mahkemelerce verilecek boşanma kararlarıyla resmi nikaha tanınan bu haklar ortadan kalkar ama bu kere başka haklar ortaya çıkar.

3- Boşanınca ev ikiye bölünür

Medeni Kanun açısından evlilikle edinilmiş tüm mallar, ortak paylaşıma konu edilmek zorundadır. Mesela karı-koca nikahlı iken ev edinmişlerse ev kimin üzerine kayıtlı olursa olsun boşanma ile yarı yarıya bölüşülmek zorundadır.

1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu?nun 202? nci maddesine göre, yasal mal rejimi, eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejimi olup, 4722 sayılı Türk Medeni Kanunu?nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun?un 10?uncu maddesine göre, eşler, Türk Medeni Kanunu?nun yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak bir yıl içinde başka bir mal rejimi seçmedikleri takdirde, bu tarihten geçerli olmak üzere yasal mal rejimini seçmiş sayılırlar. Boşanma halinde de edinilmiş mallar yarı yarıya pay edilir.

4- Boşananlara babadan-anadan aylık

Sosyal Güvenlik Hukuku gereğince, boşanma ile resmi nikahı biten kadına varsa vefat etmiş ana-babası üzerinden yetim aylığı bağlanabileceği gibi eğer ilk evliliği varsa ve ilk eşi vefat etmişse onun üzerinden dul aylığı alma hakkı ortaya çıkmaktadır. Boşanan kadın boşanma tarihinden sonra SGK?ya müracaat ederse kendisine dul veya yetim aylığı bağlanacaktır.

Başka erkeklerle yaşarsa aylık kesilmez

Aynı kadın, eski kocasıyla değil ama bir başka erkekle aynı evde yaşamaya devam ederse aylığın kesilme riski yoktur. Çünkü, Kanun sadece boşandığı eşiyle birlikte yaşaması halinde dul-yetim aylığının kesilmesini öngörmektedir.

5- Kendi evinde yaşayan kadının aylığı kesilir

Kocaından boşanan ve Medeni Kanun gereğince edindikleri evi yarı yarıya paylaşmak zorunda kalan kadın, evin diğer yarısında eski kocası yaşıyorsa, bu durumun şikayet-ihbar ile SGK?ya duyurulması sonrasında, SGK?non denetimle görevli memurları tarafından tespiti ile dul-yetim aylığını kaybedecektir. Bu arada yukarıda verdiğim madde içinde, ?...Boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş...? tabiri kullanılmıştır. Bu tabir gereğince, boşandıkları halde aynı evi (mecburen de olsa) paylaşan kadın-erkeğin cinsi münasebette bulunup bulunmadıklarını da araştırma konusunu içeriyor mu yoksa aynı evde yaşamaları yeterli mi? Sorusuna cevap verememektedir.

6- SGK?ya sorularım var

Sosyal Güvenlik Kurumu?na soruların var dediğime bakmayın, oradan bir cevap beklenmeyeceğini biliyorum, cevap gelse de doğru olmayacağını da biliyorum da sizlerin kafasında soru işaretleri oluşsun istiyorum.

Bu durumda sadece babadan kalan aylığı almak için boşandı sayarak anadan-babadan yetim aylığı yetim aylığını vermiyorsanız, sahtekârlıkla boşandı ve aynı evi paylaşıyorlar dediğiniz kocası vefat ederse onun üzerinden dul aylık alma hakkı olacak mı? Olmayacak ise Anayasa gereğince hiç kimse sosyal güvenlik hakkında mahrum bırakılamaz hükmü ne olacak?

Bu düzenleme ile yetkili ve görevli bir mahkeme tarafından verilmiş BOŞANMA kararına ne olacak? Mahkemenin boşanma kararı geçerli ama boşanan karı-koca aynı evde yaşıyor mu diyecekseniz yoksa boşanma kararını yok mu sayacaksınız?

Medeni Kanunumuz gereğince boşanmalarda mal birliği ilkesinden hareketle bir tek evleri olan karı-koca boşandığında otomatik olarak evin yarısı kadına yarısı erkeğe kalıyor, insanlar kendi evlerinde yaşayamayacaklar mı?
--------------------------------------------------------------------------------
SGK?nın cevabına güvenip işe girme, emekli aylığını kaybetme

Alİ Bey, önceki yazılarınızda Bulgaristan çalışmalarını borçlanarak emekli olanların SGDP ödeyerek çalışamayacağını yazmıştınız. Ben bu konu ile ilgili SGK?nın Bilgi Edinme Servisi?ne (17.11.2008 Tarih ve 114410 numara ile) mail gönderdim ve aldığım cevaba göre yüzde 30 destek primi ödeyerek emekli maaşı kesilmeden çalışmaya devam edebilirmişim. Bu konu ile ilgili beni aydınlatırsanız sevinirim. İsmet Atakan-Buca

İsmet Bey, bakın SGK?ya soru sormuşsunuz size cevap vermişler ama güvenmeyip bana soruyorsunuz. Ben de ise Kanun ile cevap vereyim. Sizler gibi Bulgaristan?dan zorunlu göç edenlere yurtdışı borçlanması yapma hakkını da getiren 5754 sayılı Kanun 17.04.2008 günü TBMM?de kabul edildi. Aynı Kanun ile 3201 sayılı Kanun?un 6?ncı maddesine şu ibare eklendi. ?...31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu?nun sosyal güvenlik destek primi hakkındaki hükümleri, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlar için uygulanmaz...?

Madde metninden de anlaşılacağı üzere sizler gibi yurtdışı borçlanması yapanlar SGDP (Sosyal Güvenlik Destek Primi) ödeyerek çalışamazlar. Çalışırlarsa emekli aylıklarını kaybederler. Karar size ait olmakla birlikte SGK?nın Bilgi Edinme Birimi?nin verdiği cevaba güvenip sakın SGDP ile bir işe girmeyin, emekli aylığınız keserler, ödediklerini de sonra faizi ile geri isterler.