5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun’un 80. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre 4. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançların hesabında;
1) Hak edilen ücretlerin,
2) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,
3) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin brüt toplamı esas alınır.
Yukarıda yer verilen Kanun maddesinin devamında ise prim matrahına dâhil edilmeyecek kazançlar açıklanmaktadır. Buna göre;
5510 sayılı Kanun’un 80. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre; ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmamaktadır.
Aşağıdaki tablo buraya kadar anlatılanların özeti mahiyetindedir.
Prim Dışı Kalan Kazanç Türleri Kazançlar
Ayni Yardımlar Kömür, erzak, elbise ve yemek
Vasıflı Çalışma Ödevleri Seyyar görev tazminatı, görev yolluğu, kasa tazminatı, keşif ücreti
Sosyal Destek Ödemeleri Tamamen kapsam dışı: Ölüm, doğum, evlenme yardımları
Kısmen kapsam dışı: Yemek, Çocuk ve aile zamları
Tazminatlar İhbar, Kötü niyet, kıdem, iş sonu, iş güvencesi tazminatı, Sendikal tazminat ve ayrımcılık tazminatı
Özel Sigorta Primleri Özel Sağlık ve Bireysel Emeklilik (asgari ücretin %30’una kadar)


Kaynak:Osman Özbolat