1 Aralık 2008 Sadettin Orhan sorhan@bugun.com.tr

Sosyal güvenlik sistemimizde 1 Ekim 2008 tarihi önemli bir milat oldu.

Özellikle de Bağ-Kur'a tabi sigortalılar için bu tarih pek çok hakkın başlangıcı anlamına geliyor. Bu yeni haklardan birisi de Bağ-Kur'luya (4/b'li) iş kazası ve meslek hastalığı durumlarında yardım yapılması. Biz bugünkü yazımızda iş kazası yardımlarını ele alacağız.

Hangi olaylar iş kazası sayılacak?

Herhangi bir olayın iş kazası sayılabilmesi için kaza olayının;

-Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

-Sigortalının yürütmekte olduğu iş nedeniyle, Meydana gelmiş olması gerekiyor. Bu hallerden birisinde meydana gelen ve Bağ-Kur'luya bedeni veya ruhi zarar veren olay iş kazası sayılacak.

Buna göre örneğin, kendi işyerinde kuru temizleme işi yapan bir esnafın, makinelerden birisinde meydana gelen bir patlama ile yaralanması durumunda olay iş kazası sayılacak.

İş kazasında hangi yardımlar var?

Bağ-Kur (4/b) sigortalısı, maruz kaldığı iş kazası olayını olay tarihinden itibaren 1 ay içerisinde SGK'ya bildirecek. Bu bildirimden sonra kazaya maruz kalan sigortalıya SGK tarafından,

-İşinden geri kaldığı her gün için günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilecek. Buna göre diyelim ki asgari ücret (638,70 YTL) üzerinden prim ödeyen bir 4/b'liye, her ay 319,35 YTL para ödenecek.

-Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanacak. Kaza sonucu oluşan iş göremezlik %10'un üzerindeyse, bu takdirde 4/b'liye ömür boyu gelir bağlanacak.

-İş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine, gelir bağlanacak.

-Gelir bağlanmış olan yetim kız çocuklarına evlenme ödeneği verilecek.

-İş kazası sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilecek.

Yardım için şartlar var!

1 Ekim'den önceki uygulamada, bir Bağ-Kur'lu iş kazasına maruz kalırsa kendisine sadece sağlık yardımları yapılıyordu. Bunun dışında işinden geri kaldığı günler için herhangi bir ödeme yapılmıyordu. Yeni uygulamada sağlık yardımlarına ilaveten daha önce SSK'lı işçilere verilen ödenekler de verilecek.

Ancak bu ödeneklerin alınabilmesi için 4/b'linin SGK'ya prim borcunun bulunmaması gerekiyor. Ayrıca geçici iş göremezlik ödeneği alınabilmesi için, 4/b'linin yatarak tedavi görmüş olması veya yatarak tedavi sonrası istirahatlı olması ve bunu da doktor raporuna bağlaması gerekiyor.

Yani ayaktan yapılan tedaviler sonucu rapor alınmış olsa dahi, 4/b'liye iş göremezlik ödeneği verilmeyecek.

Yurtdışı ve askerlik borçlanması yapayım mı?

Soru: Sadettin Bey, ben 1972 doğumluyum. Askerliğimi 1993 -1995 arası 18 ay süreyle yaptım. Mart 1998 ile Nisan 1999 arası KKTC'de sigortalı olarak çalıştım. Türkiye'de ise ilk sigortam Aralık 2000'de başladı. Halen emekli sandığına tabi olarak çalışmaktayım.

Yurtdışı ve askerlik borçlanması yapmam emeklilik yaşımı geri çeker mi? Cevabınız evet ise ne kadar geri çeker? Emre Hikmet. Cevap: Değerli okurum, Türkiye olarak KKTC ile 1988'den beri ikili sosyal güvenlik sözleşmemiz var. Bu kapsamda SGK'ya başvurarak, KKTC'deki primlerinizin ülkemize transferini isteyebilirsiniz. Bu takdirde sigorta başlangıcınız Mart 1998 olacaktır. 18 ay askerliğinizi de borçlanmanız durumunda sigorta başlangıcınız Ekim 1996 tarihine çekilecek. Bu durumda 5825 günü doldurduktan sonra 56 yaşınızı tamamladığınız 2028 yılında emekli olacaksınız.