06.12.2008 Ali Tezel ali.tezel@aksam.com.tr

Sayın Ali Tezel, önce saygılarımı sunarım. Sosyal güvenlik kanunu hakkında kamuoyunu devamlı bilgilendirme çabalarınızı takdir ediyor ve sizi tebrik ediyorum. Benim sorum şu: Ben kamu sektöründe çalışıyorum ve 1 Ekim 2008?den itibaren tüm gelirlerden sigorta primi kesileceğini öğrendik elhamdülillah! Aralık ayında 2 ikramiye ve bayram çalışmaları ile prim limitini aştık fakat bize bildirilen primin aşan kısmının ocak ayına sarkacağı ve ocak ayındaki maaştan kalan limitin primi de kesileceği. Mesela aralık ayında 6000 YTL sigorta matrahı var, 4151 YTL?lik kısmı bu ay kesildi. Artan kısım olan 1849 YTL?lik kısmı ocak maaşına eklenerek bu paradan da sigorta kesilecekmiş. İsmi mahfuz

Sosyal güvenlik reformu!!! denilen ucube düzenleme

1 Ekim?de yürürlüğe girdi ve artık çoğumuzun hayatında büyük değişiklikler oldu ama bunlardan haberdar olmak epey zamanınızı alacak gibi. Birçok kişi beni ne ilgilendirir diyor ama eninde sonunda onları da ilgilendirmeye başlayacak.
* * *
Mesela, sizler gibi belli sürelerle prim, ikramiye veya diğer ödeme alanları epey üzecek bir düzenlemeye göre ücret dışı ödemeler iki ay takip edilecek.

5510 sayılı SS ve GSS Kanunu?nun 80?inci maddesine göre; ?...ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulacak. Diğer ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil edilecek ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmının, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilâve edilecek...?
* * *
Bunlardan bir örneği dostum SGK Başmüfettişi Resul KURT gerçek bir bordro örneğini vererek açıklamaya çalışmıştı. O örneğe göre; Kanun?un yürürlüğe girdiği 2008/Ekim ayında 784 YTL ücret, alan bir çalışana, o ayki çok çalışmasının ve üstün performansının karşılığı olarak 6.212 YTL prim ve 784 YTL de ikramiye ödeniyor. Ekim ayında SSK tavan tutarı olan 4.151,70 YTL üzerinden SSK primi kesildikten sonra 5.679 YTL net tutar kendisine ödeniyor. Ertesi ayın maaşı 1 Kasım?da bankaya yatırıldığında çalışan gözlerine inanamıyor. 784 YTL yerine, sadece 124 YTL yattığını görünce hemen çalıştığı bankanın insan kaynaklarını arıyor. Kendisine, kasım ayında 784 YTL tahakkuk yapıldığı ancak 3.628,30 YTL devreden matrahının olmasından dolayı ekim ayı SSK matrahının 4.151,70 YTL üzerinden hesaplandığını ve bu yüzden de kendisine 124 YTL maaş yattığını anlatıyor. Bankanın insan kaynakları bölümü, her ne kadar çalışana anlatmaya çalışsa da çalışan ikna olmamış. Şimdi çalışanlar soruyor, ?Bizim paralar kimin cebine gidiyor diye??
* * *
İşte aynı örnek gibi sizin ocak ayına devreden 1849 YTL?lik kısım sanki ocak ayında size ödenmiş gibi değerlendirilecek ve bu rakama göre (1849 X 0,34) 628,66 YTL sosyal güvenlik primi alınacak olduğundan her ay aldığınız normal ücretiniz 628 YTL eksik olarak size ödenecektir.

Bu arada bu uygulamayı bordro programına yazmaya çalışan birçok yazılım şirketi de ne yapacağını bilemiyor en sonunda dedikleri bu prim ve ikramiyeleri açıktan, gizli, kayıtdışı ödeyin demek oluyor.
--------------------------------------------------------------------------------
Polisin emekliliği

ALİ abi tüm halkımıza yardımcı olduğun için sana teşekkür eder, saygı ve selamlarımı iletirim. Ben polis memuruyum. 01.12.1967 doğumluyum. 27.02.1989?da askere gittim ve 27.08.1990?da askerden geldim. SSK girişim 26.06.1992?dir. 60 günlük SSK sigortam mevcuttur. Polis memurluğuna girişim 27.12.1993?tür. Askerliğimi 18 ay üzerinden borçlandım. Emeklilik tarihimle ilgili bilgilendirirseniz çok memnun olacağım. Mustafa Aydın

Mustafa Bey, verdiğiniz bilgilere göre 23.05.2002 günü itibarıyla, fiili hizmet zammı dahil (4759 sayılı Kanun?un yürürlük tarihi) 12 yıl 2 ay hizmetiniz var olup buna göre 25 tam yılı tamamlamanıza kalan süreniz 12 yıl, 10 aydır. Buna göre emeklilik baz yaşınız, 52?dir. Ancak bu yaştan polislikte çalışma sürenizin dörtte biri kadar indirme hakkınız var. Bu yıl sonu (31.12.2008) itibarıyla polislikte 16 yılı tamamlamış ve 4 yıl yaştan indirim hakkı kazanmışsınız, öyleyse bundan sonra polis olarak çalışmasanız (normal memur olsanız) dahi toplamda 25 tam yılı tamamlamak şartıyla 48 yaşında (01.12.2015 günü) emekli olacaksınız. Fakat polis olarak çalışmaya devam ettikçe her yıl için bu tarih 3 ay öne gelecektir. Mesela, 6 yıl daha polis olarak çalışırsanız emeklilik yaşınız 46,5 olacaktır.
--------------------------------------------------------------------------------
Kıssa...kısa...

Bağ-Kur?un yetim kızının çeyiz parası

Celal Özkan-Bayan polislerin 16 ve erkek polislerin 20 yıl ile emekli olmaları uygulaması artık yok. Eşiniz hanımefendi, 01.07.2001 günü polis olarak göreve başladığından normal şartlarda 58 yaşında en az 25 tam yıl çalışmakla emekli olabilir. Doğum tarihini belirtmemişsiniz ama polislikte çalıştığı fiili sürenin dörtte biri kadar fiili hizmet zammı olacak ve fiili hizmet zammı kadar emekli yaşından düşürme hakkı olacak. Mesela 24 yıl polis olarak çalışırsa 6 yıl yaştan düşme hakkı olur ve 58 değil 52 yaşında emekli olur.

A.B. Çolpan- Halen ceza ve tutukevinde bulunan yüzde 45 özürlü bir şahıs 2022 sayılı yasadan yararlanmak için müracaat edebilir mi diye sormuşsunuz. Tabii ki başvurmak mümkün ve diğer şartlarda (ayda 82 YTL?den az geliriniz) varsa size her ay 164 YTL para ödenir. Bulunduğunuz yerdeki kaymakamlığa yazılı olarak müracaat ediniz.

Serap Karapınar-18 yaşına kadar bütün çocuklar hastanelerden provizyonsuz muayene ve tedavi edilecek. Bu nedenle siz de 2,5 yaşındaki kızınızı hastaneye götürerek tedavi ettirebilirsiniz. Ancak, kızınız hastaneye gittikten sonra babası SGK sistemine GSS?li olarak otomatikman kaydedilecek ve ailenizdeki kişi başına gelirinize göre GSS prim borcunuz başlayacak.

Burcu Kartal-Eşiniz Coşkun Bey, işsiz dahi olsa 3 yaşındaki kızınıza yazılan ilaçları SGK ile anlaşmalı eczanelerden alabilirsiniz. Bunun için kızınızı SGK bilgisayarında aktive ettirmeniz gerekebilir. Bu nedenle en yakın SGK Müdürlüğü?ne gidin. Eşiniz iş bulamazsa aile gelir durumuna göre GSS prim borcunuz başlayacak ama iş bulabilirse ve 30 gün çalışırsa bu kere prim ödeme zorunluluğunuz kalkar.

ALİ Bey, benim sorum çeyiz parasıyla ilgili. Ben babamdan 1985 senesinden beri ölüm aylığı almaktayım. Annemle birlikte 2 kız kardeş olarak üçümüz aylık alıyorduk. Ablam evlendi, anneye bir kız çocuğun aylığı eklenebiliyormuş bildiğimize göre. Benimki şu anda hâlâ ödeniyor ama 1 sene içerisinde evlenmeyi düşünüyorum. Ben çeyiz parası alabiliyor muyum? Çeyiz parası Bağ-Kur?un ek ödeneği midir yoksa bu ücret karşılığı mevcut maaştan eksilme oluyor mu? Bilgi almak istiyorum. Ayrıca toplamı ne kadar ve geri ödemesi var mı? Aynı zamanda evlenmeden ne kadar önce başvurmak gerekiyor? Para ne zaman elimize geçer? Tüm bu sorularımla beni bilgilendirirseniz çok sevinirim. Ayşan Armağan

Armağan kardeşim; iki kere şanslısın. Birincisi evlenmeyi düşünüp, bu devirde evlenecek birisini bulabileceğine bu kadar emin olduğun için. İkincisi de 1 Ekim 2008 gününden sonra evlenecek olduğun için. Çünkü, 1 Ekim 2008 gününe kadar Bağ-Kur?un yetim kızlarına çeyiz parası diye bir şey ödenmiyordu ama artık ödeniyor.

Yetim aylığı alan kızlar evlendikleri zaman bu yetim aylıklarını kaybederler. İşte 5510 sayılı Kanun gereğince evlendiğiniz için kesilen bu yetim aylığının 24 katı sana çeyiz parası olarak ödenecek. Yani alacağın çeyiz parası her ay aldığın paranın 24 katı kadardır, geri ödemesi yoktur. Nikâh yaptıktan sonra dilekçe veriyorsun ve ?artık evlendim yetim aylığımı kesin bana çeyiz parası gönderin? diyorsunuz. Bu dilekçeden bir ay kadar sonra paran bankaya gönderilir. Dul yetim aylıklarının dağılımına gelince; sanırım baban 1 Ekim 2008 gününden önce vefat etmiş. Bu nedenle sizler eski (1479) Kanun?a tabisiniz ve vefat eden babanızın aylığı anneye yüzde 50 ve çocuklara da yüzde 25?şer olarak paylaştırılır. Hiç aylık alan çocuğu kalmayan anne ise yüzde 75 oranında aylık alır. Ablan evlenmiş, sen de evlenince annenin şu an aldığı yüzde 50 oranı yüzde 75?e çıkacak. Fakat, sen çeyiz parası alırsan 24 aylık aylığı peşin çektiğin (çeyiz parası olarak aldığın) için annenin aylığı 24 ay sonra yüzde 75 olacak.