08.12.2008 Şevket TEZEL sevtezel@hotmail.com

Kardeşim bir sigara firmasında maaş+prim sistemiyle çalıştı. Çıkışı olduğunda kıdem hesabına aldığı primler eklenmemiş. Bu primlerin tazminat hesabına eklenip eklenmediği hakkında bilgi verirseniz sevinirim. Kubilay TORUN

Sayın Okurum,

Kıdem tazminatı uygulamasında prim ödemeleri için olması gereken, ikramiye gibi düzenli bir ödeme şeklinde yapılıyorsa ve 12 ay boyunca ödenmiş ise kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gerektiği şeklindedir. Onbir ay ödenmiş fakat bir ay dahi ödenmemiş olsa, kıdem tazminatı hesabına girmesi gerekmez. Bu konuda farklı zamanlarda farklı yönde yargı kararları bulunsa da benim görüşüm bu yöndedir. Zira burada esas alınması gerekli ölçüt herhangi bir ödemenin kıdem tazminatı hesabına dâhil edilebilmesi için devamlılık arz etmesinin aranıyor oluşudur. Örneğin Yargıtay 9.HD. 2003/23868 Esas, 2004/22053 Karar nolu bir içtihadında ?İşverence zaman zaman yapılan ve devamlılık arz etmeyen ?prim 2? adı altındaki ödemelerin tazminata esas ücrete eklenmesi doğru değildir? demiştir.

?Her ay farklı olan prim ödemeleri belirli bir bedeli aşan satışlardaki miktarlara göre kademeli olarak artan oranlarda ödenen para olduğundan bu özelliği nedeniyle ihbar ve kıdem tazminatı hesabında dikkate alınamaz? (Yargıtay 9H. 1995/516 Esas, 1995/14453 K.) ve ?Davacıların son ay ücret bordroları dikkate alınarak tazminata esas ücretleri belirlenmiştir. Ancak söz konusu bordrolarda yüksek miktarlarda prim, ikramiye gibi tahakkuklar yer almaktadır. Devamlılık arz eden bu tür ödemelerin tazminat hesabında dikkate alınması gerekirse de bir yıllık toplamının 365'e bölünmesi suretiyle bir güne isabet eden tutar belirlenerek hesaplama yapılmalıdır? (Yargıtay 9H. 2000/15348 Esas, 2001/770 K.) yargı kararlarından da görüleceği üzere aslolan kıdem tazminatı hesabına dahil edilmesi gereken primin süreklilik kazanıp kazanmamış oluşudur.

Bu bakımdan ücrete ek olarak performansa dayalı olan bu primler devamlılık içerisinde ödenmekte iseler kıdem tazminatına esas ücret hesabına katılmalıları zorunlu, zaman zaman yapılmaktaysalar katılmaları zorunlu değildir.

Okur Sorularına Kısa Cevaplar

Ayşe AKDEMİR/TRABZON ? 2001 Mayıs ayından beri sigortalı olarak 3 bin 600 günle emekli olma hakkınız maalesef ki bulunmuyor. 4 bin 500 gün ödemeniz gerekiyor. Bu nedenle 2 bin 612 gününüzün üzerine en az 1 yıl 10 ay çalışarak 3 yıl 5 ay da isteğe bağlı ödeyerek kalan süreyi tamamlarsanız 4/a sigortalılığından (SSK) 2026 yılında 58 yaşını doldurmuşsanız emekli olabilirsiniz. Geriye doğru boşlukları ödeme hakkı bulunmuyor.

Emine AKGÜN/TRABZON ? 1972 doğumlu, 1987 Mart ayında ilk defa sigortalı olmuş, 3 bin 488 gün SSK primi olan bir sigortalı olarak kalan 112 günlük süreyi 4/b sigortalılığında sayılsa bile isteğe bağlı olarak ödeyebilirsiniz. 3 bin 600 günle 58 yaşınızda emekli olabilirsiniz. Şayet 5 bin 150 günü tamamlarsanız bu sürenin sonunda da emekli olabilirsiniz. Ancak 5 bin 150 günü hedeflerseniz gerekli bin 662 günün en az bir yıl 2 ayını çalışarak 4/a sigortalılığında tamamlamak zorundasınız.

Suna CUNİMAN ? 1965 doğumlu 27.07.1987 ilk sigortalılık başlangıçlı, 3 bin 917 günü olan bir sigortalı olarak 44 yaşınızı dolduracağınız 2009?da 5 bin 225 gününüz olsaydı emekli olabilirdiniz. Oysa henüz 3 bin 917 gününüz olduğundan, kalan bin 308 günü daha ödemeniz gerekir ki bunun için de 3 yıl 7 ay 18 gün daha prim ödemelisiniz. Bu sürenin tamamını isteğe bağlı öderseniz emekliliğiniz Bağ-Kur koşullarına tabi olur ki bu defa emekliliğiniz de ötelenmiş olur. Bu nedenle bin 308 günlük gerekli sürenin en az iki ayını çalışarak ödemeli ve isteğe bağlı ödemenizin kesinlikle bin 259 günü geçmemesini sağlamalısınız.

Fehmi ÇİNTAY - İlk prim ödemesi 06.02.1995?de ve toplam primi 4 bin 286 gün olan 15.09.1973 doğumlu bir sigortalı olarak 55 yaşını dolduracağınız 15.09.2028 tarihinde 5 bin 750 günle emekli olabilirsiniz. Prim ödemesi gözükmeyen 31.03.1987 tarihindeki çalışmanızı hizmet tespit davası açarak kanıtlayabilirseniz 50 yaşında ve 5 bin 375 gün primle emekli olabilirsiniz.