18.12.2008 Ali Tezel ali.tezel@aksam.com.tr

Eşimden yeni ayrıldım, dul aylığı alamam mı? Babam SSK?lı idi, nasıl başvururum? İkincisi ise babam öldü, annemle kardeşim babamdan aylık alıyorlar ama kız kardeşim eşiyle nikâhsız yaşıyor ve aylık kesilmesin diye nikâh yapmıyor, buna bir engel yok mu? Nereye şikâyet edebilirim? E-posta ile birçok kez şikayette bulundum ama sonuç sıfır. l Z. T.

Eşinizden boşandığınız için SGK?ya müracaatınız sonrasında size babanızdan dolayı yetim aylığı bağlanabilmesi için çalışmıyor olmanız ve emekli olmamanız gerekmektedir. Bu şartlarınız varsa size de tıpkı kız kardeşiniz gibi yetim aylığı bağlanır.

Ancak, 1 Ekim 2008 günü yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu?nun ?Gelir ve aylık bağlanmayacak haller? başlıklı 56?ncı maddesinin son fıkrasına göre; ?...Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96?ncı madde hükümlerine göre geri alınır? hükmü getirilmiştir.

1- Boşananlara babadan-anadan aylık

Sosyal Güvenlik Hukuku gereğince, boşanma ile resmi nikâhı biten kadına varsa vefat etmiş ana-babası üzerinden yetim aylığı bağlanabileceği gibi eğer ilk evliliği varsa ve ilk eşi vefat etmişse onun üzerinden dul aylığı alma hakkı ortaya çıkmaktadır. Boşanan kadın boşanma tarihinden sonra SGK?ya müracaat ederse kendisine dul veya yetim aylığı bağlanacaktır.

2- Eski kocasıyla aynı evde yaşayan kadının aylığı kesilir

KocasIndan boşanan ve babasından veya önceki kocasından aylık almaya başlayan kadın, aynı evde boşandığı eski kocası yaşıyorsa, bu durumun şikâyet-ihbar ile SGK?ya duyurulması sonrasında, SGK?nın denetimle görevli memurları tarafından tespiti ile dul-yetim aylığını kaybedecektir. Bu arada yukarıda verdiğim madde içinde, ?...Boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş...? tabiri kullanılmıştır. Bu tabir gereğince, boşandıkları halde aynı evi (mecburen de olsa) paylaşan kadın-erkeğin cinsi münasebette bulunup bulunmadıklarını da araştırma konusunu içeriyor mu yoksa aynı evde yaşamaları yeterli mi? sorusuna cevap verememektedir.

3- Başka erkeklerle yaşarsa aylık kesilmez

Aynı kadın, eski kocasıyla değil ama bir başka erkekle aynı evde yaşamaya devam ederse aylığın kesilme riski yoktur. Çünkü, Kanun sadece boşandığı eşiyle birlikte yaşaması halinde dul-yetim aylığının kesilmesini öngörmektedir. Bu duruma göre gerek siz ve gerekse de kız kardeşiniz boşandığınız eski eşleriniz ile yaşıyorsanız veya yaşarsanız sizlere bağlana yetim aylığı kesilir ve ödenenler de borç olarak sizden geri istenir.
--------------------------------------------------------------------------------
SGK hata edip sizi emekli etmemiş

12015538 SSK sicil numaram ile 1977 yılında sigortalı oldum. 1986 yılından özelleşinceye kadar Türk Telekom Genel Müdürlüğü?nde işçi olarak SSK?ya tabi olarak çalıştım. Özelleşme sonrasında naklen İstanbul Üniversitesi?ne 657 sayılı DMK gereğince 24.07.2006 günü işe başladım. Bilahare, 22.09.2008 günü çalıştığım İTÜ?ye (Personel Daire Başkanlığı) emeklilik dilekçesini verdim. Dilekçeme 47 yaşından sonra SGK?dan 5434 sayılı Kanun gereğince 47 yaşında (15.04.2010 günü) emekli edileceğim cevabı gelmiştir. Şimdi ne yapmam gerekiyor? * Hasan Kuru

Hasan Bey, emeklilik dilekçesi verdiğiniz 22.09.2008 günü itibarıyla son yedi yıllık (2520 günlük) prim ödeme sürelerinde en çok SSK?ya ödemeniz vardır ve 506 sayılı Kanun?un 60 ve geçici 81?inci maddesine göre emekli edilmeniz gerekir.

Zira, Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında 24/05/1983 Tarihli ve 2829 Sayılı Kanunun Uygulama Esaslarıyla İlgili Yönetmelik?in 11?inci maddesinde de ifade edildiği üzere;

?Madde 11 - Sigortalı veya hak sahipleri tarafından, aylığa katılacak kurumlardan herhangi birine, bu kurumun mevzuatına göre tahsis için yapılan ve kurum kayıtlarına alınmış olan başvuru, aylığı bağlayacak Kurum mevzuatına göre de geçerli sayılır.

Başvuruyu alan kurum, ilgilinin diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini ve kendi mevzuatına göre gerekli tahsis belgelerini temin eder. Ancak, aylığın diğer bir kurum tarafından bağlanması gerektiğinin anlaşılması halinde yazılı başvurunun aslı ve bu zamana kadar temin edilmiş olan tahsis belgeleri ile birlikte kendisinde geçmiş hizmet sürelerini ve gerekli ise kazanç durumunu aylığı bağlayacak kuruma bildirir.?

Yönetmelik hükmü bu olduğu halde, SGK Başkanlığı Sigorta İşleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığı?nın, tahsis talep (emeklilik) dilekçenizi, Sigortalı Emeklilik İşlemleri Daire Başkanlığı?na göndermesi gerekirken, emeklilik müracaatımı reddetmiştir.

Şimdi kendilerine durumu hatırlatıcı bir dilekçe gönderiniz ve emekli edilmenizi ve emekli aylığınızı talep ediniz, bu talebiniz reddedilirse iş mahkemesinde dava açarsanız, emekli olursunuz.
--------------------------------------------------------------------------------
Sağlık yardımınız devam ediyor

04.10.1996 yılında özel bir bankada göreve başladım. 18.03.2008 tarihinde eşimden boşanmam nedeniyle istifa ettim. 01.10.2008 tarihine kadar babamdan dolayı sağlık hizmetlerinden faydalanmakta idim. Yeni yasa ile birlikte bu ortadan kalktı. Şu an işsizim. Kendi isteğim ile istifa ettiğim için herhangi bir işsizlik ödeneği almamaktayım. Dayımla beraber kalmaktayım. İstifa etmeden önce kullanmakta olduğum kredi kartı borcumu ve tüketici kredisi borcumu ödeyemiyorum. Sağlık hizmetlerinden nasıl faydalanabilirim. İşsizlik ödeneği alabilir miyim? l Elif Akyol-Samsun

Hanımefendi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile uygulanmaya başlanılan GSS yani Genel Sağlık Sigortası uygulaması gereğince, çocuklarımız kız ve erkek ayrımı olmaksızın okumazlarsa 18 yaşını yaşına kadar, okurlarsa 25 yaşına kadar sağlık yardımını ana-babaları üzerinden sağlık yardımı alacaklar. Sonrasında ise işe girmezlerde her bir çocuk için sağlık primi ödemek zorundayız. Ancak, 01.10.2008 günü anası veya babası üzerinden sağlık yardımı alma hakkı olan kızlar için geçici bir madde ile durumlarında değişiklik oluncaya kadar yaşlarına bakılmaksızın sağlık yardımı almaya devam edecekler. Siz, 18.03.2008 günü istifa ile işten ayrıldığınızdan, 18.10.2008 günü babanız üzerinden sağlık yardımı alma hakkınız vardı ve bu hakkınız (işe girinceye, evleninceye kadar) devam edecek. SGK?nın bilgisayarlarında sağlık yardımı alamaz görünüyorsanız, hemen en yakın SGK Müdürlüğü?ne gidin ve sağlık konusunda kendiniz aktive ettiriniz. İşsizlik ödeneğini ise istifaen ayrıldığınız için alamazsınız.
--------------------------------------------------------------------------------
Kısa...kısa..

Arzu- 18 yaşını 27 Ocak?ta dolduracaksınız. SSK emeklisi olup da 1,5 yıl önce vefat eden babanız üzerinden size yetim aylığı verilmesi gerekir. Fakat, bu aylığın 18 yaşından önceki süresine ait paraları veliniz olan annenize ödenirdi. Siz babanızdan daha önce ayrılan anneniz ile birlikte yaşamadığınız ve görüşmediğiniz için bu aylığı, 18 yaşını da doldurmadığınız için vermemişler. Şimdi 18 yaşını tamamlayınca eski alamadıklarınızla birlikte hepsini alırsınız. Evlenmediğiniz ve çalışmadığınız sürece bu aylığı almaya devam edeceksiniz.