21.12.2008 Şerif AKCAN serifakcan@yahoo.com

Ça*lış*ma ha*ya*tı*na do*ğum ne*de*niy*le ara ve*ren ka*dın*lar için ge*ti*ri*len bu uy*gu*la*ma, ço*cuk ye*tiş*tir*mek gi*bi çok kut*sal bir gö*re*vi ya*pan ka*dın*la*rı*mı*zın bu sü*re*le*ri*ni sos*yal gü*ven*lik an*la*mın*da de*ğer*len*dir*me*le*ri*ne im*kan ta*nı*mak*ta*dır. Va*ta*ni gö*re*vi*ni yap*mak için zo*run*lu ola*rak as*ke*re gi*den er*kek*ler na*sıl bir sü*re ken*di ira*de*le*ri dı*şın*da ça*lış*ma ha*ya*tı*nın dı*şın*da ka*lı*yor*lar*sa, do*ğum ya*pan ka*dın*lar da ben*zer şe*kil*de bir sü*re*li*ği*ne ça*lış*ma ha*ya*tı*nın dı*şı*na çık*mak zo*run*da ka*lı*yor*lar...
--------------------------------------------------------------------------------
Çalışırken doğum yapanlar borçlanabilir

S. Ba*lık- 1984 yı*lın*da özel bir şir*ket*te 65 gün ça*lış*tım. Da*ha son*ra Şu*bat 1996 yı*lın*da ara ve*re*rek is*te*ğe bağ*lı si*gor*ta*lı ol*dum. Öde*ye*me*di*ğim gün*le*ri don*du*rup da*ha son*ra is*te*ğe bağ*lı si*gor*ta*ya tek*rar ka*yıt ol*dum. 1986 do*ğum*lu bir kı*zım var. Ben o za*man hiç*bir şe*kil*de si*gor*ta*lı ve*ya Bağ-Kur?lu de*ğil*dim. Do*ğum borç*lan*ma*sın*dan fay*da*la*na*bi*lir mi*yim? 2008 yı*lı Ekim ayı iti*ba*riy*le 3245 gün öden*miş pri*mim var. Ha*len es*ki sis*te*me gö*re is*te*ğe bağ*lı şu an*da Bağ-Kur ile bir*leş*ti*ği için Bağ-Kur ödü*yo*rum. 10. ayı 205.00 YTL ola*rak öde*dim. Siz*den ri*cam, prim*le*ri*mi bu şe*kil*de öde*me*ye de*vam mı ede*yim yok*sa SSK?lı bir iş*te mi ça*lı*şa*yım? Az prim öde*mek için (çay*cı, te*miz*lik*çi, ba*kı*cı) gi*bi bir iş*te mi gö*rü*ne*yim? Bu*nu yap*mam için ne yap*mam ge*re*kir? Ne za*man emek*li ola*bi*li*rim? Olun*ca*ya ka*dar bun*dan son*ra*ki yıl*la*rı*mı na*sıl ya*par*sam er*ken emek*li ola*bi*li*rim?


Ko*nu gün*cel ol*du*ğu için ve bir*çok oku*yu*cu*mu*zu il*gi*len*dir*di*ğin*den ön*ce*lik*le do*ğum borç*lan*ma*sı*nın şart*la*rı*nı tek*rar ha*tır*lat*mak ge*rek*ti*ği*ni dü*şü*nü*yo*rum. Zi*ra son gün*ler*de ne*re*ye gi*der*sem kar*şı*ma bu so*ru ge*li*yor.
5510 sa*yı*lı Sos*yal Si*gor*ta*lar ve Ge*nel Sağ*lık Si*gor*ta*sı Ka*nu*nu*nun sis*te*mi*mi*ze ge*tir*miş ol*du*ğu ye*ni*lik*ler*den en önem*li*si*nin ge*nel sağ*lık si*gor*ta*sı ile bir*lik*te do*ğum borç*lan*ma*sı ol*du*ğu*nu söy*le*ye*bi*li*rim.
Ça*lış*ma ha*ya*tı*na do*ğum ne*de*niy*le ara ve*ren ka*dın*lar için ge*ti*ri*len bu uy*gu*la*ma, ço*cuk ye*tiş*tir*mek gi*bi çok kut*sal bir gö*re*vi ya*pan ka*dın*la*rı*mı*zın bu sü*re*le*ri*ni sos*yal gü*ven*lik an*la*mın*da de*ğer*len*dir*me*le*ri*ne im*kan ta*nı*mak*ta*dır. Va*ta*ni gö*re*vi*ni yap*mak için zo*run*lu ola*rak as*ke*re gi*den er*kek*ler na*sıl bir sü*re ken*di ira*de*le*ri dı*şın*da ça*lış*ma ha*ya*tı*nın dı*şın*da ka*lı*yor*lar*sa, do*ğum ya*pan ka*dın*lar da ben*zer şe*kil*de bir sü*re*li*ği*ne ça*lış*ma ha*ya*tı*nın dı*şı*na çık*mak zo*run*da ka*lı*yor*lar.
Çok da*ha ön*ce*le*ri ve*ril*me*si ge*re*ken bu hak*kın uy*gu*la*ma*sı ekim ba*şın*dan iti*ba*ren baş*la*mış*tır. Do*ğum borç*lan*ma*sı*nın uy*gu*la*ma*sı için bir adet teb*liğ ya*yın*lan*mış ol*mak*la bir*lik*te, uy*gu*la*ma*ya yön ve*re*cek olan ge*nel*ge he*nüz çık*ma*mış*tır. Da*ha da önem*li*si SGK ta*ra*fın*dan prog*ram*sal dü*zen*le*me ne*ti*ce*len*di*ri*le*me*di*ği için fii*li ola*rak borç*lan*ma iş*lem*le*ri şim*di*lik ya*pı*la*mı*yor. Umut edi*yo*rum ki çok kı*sa bir sü*re için*de fii*li ola*rak borç*lan*ma ya*pı*lır.
SSK?lı ola*rak ça*lı*şır*ken do*ğum ya*pan ve bu ne*den*le ça*lış*ma ha*ya*tı dı*şın*da ka*lan ka*dın*lar do*ğum borç*lan*ma*sı ya*pa*bi*lir*ler.
Ör*ne*ğin, 1990 yı*lın*da ça*lış*ma ha*ya*tı*na gi*ren ve ça*lış*ma*ya de*vam eder*ken 1992 yı*lın*da do*ğum ya*pan bir ka*dın si*gor*ta*lı, üç yıl işe ara ver*miş ol*sun. Bu si*gor*ta*lı do*ğum*dan son*ra*ki iki yıl*lık sü*re*yi borç*la*na*bi*lir.
Do*ğum*dan ön*ce*ki bir ta*rih*te si*gor*ta*lı olup, bir sü*re ça*lı*şan ve do*ğum*dan ön*ce iş*ten çık*mış olan*lar için borç*lan*ma im*ka*nı yok.
Ör*ne*ğin, 1988 yı*lın*da si*gor*ta*lı olan ve iki yıl ça*lı*şıp 1990 yı*lın*da iş*ten çı*kan bir si*gor*ta*lı, 1993 yı*lın*da do*ğum yap*mış ol*sun. Bu si*gor*ta*lı*nın do*ğum borç*lan*ma yap*ma*sı*na im*kan yok. Çün*kü, do*ğum*dan ön*ce iş*ten çık*mış*tır.

İş*ve*ren*den is*ten*me*me*li
Pe*ki, do*ğum*dan ne ka*dar ön*ce iş*ten çı*kan*lar borç*lan*ma ya*pa*bi*lir? Bu*ra*da ob*jek*tif bir kri*te*rin kul*la*nıl*ma*sı ge*re*ki*yor. Da*ha ön*ce bir*çok uy*gu*la*ma*da 300 gün kri*te*ri esas alın*mış*tır. Ya*ni ka*dı*nın ha*mi*le kal*dı*ğı bir ta*rih*ten son*ra iş*ten çık*ma*sı ha*lin*de do*ğum borç*lan*ma*sı hak*kı*nın ve*ril*me*si ge*rek*ti*ği*ni dü*şü*nü*yo*rum.
Do*ğum borç*lan*ma*sı ile il*gi*li ikin*ci önem*li me*se*le teb*li*ğe gö*re iş*ve*ren*den ça*lış*tı*ğı*na da*ir bel*ge alın*ma zo*run*lu*lu*ğu*dur. Bu uy*gu*la*ma*dan he*men vaz*ge*çil*me*si ge*rek*mek*te*dir.
Kim*le*rin ne za*man ve ne ka*dar sü*re ile ça*lış*tık*la*rı Sos*yal Gü*ven*lik Ku*ru*mu Ka*yıt*la*rın*da mev*cut*tur. Hiz*met bel*ge*si için*de bu*lu*nan ve bil*gi iş*lem or*ta*mın*da her yer*de gö*rü*le*bi*len bu hiz*met*le*rin ne*den dı*şa*rı*dan is*ten*di*ği*ni an*la*mak müm*kün de*ğil*dir.
Bu ge*nel açık*la*ma*lar*dan son*ra so*ru gön*de*ren oku*yu*cu*muz ça*lı*şır*ken do*ğum yap*ma*dı*ğı için borç*lan*ma ya*pa*maz. Do*ğum ta*ri*hi*ni be*lirt*me*di*ği için ne za*man emek*li ola*bi*le*ce*ği*ni he*sap et*me im*ka*nı*mız yok.
İs*te*ğe bağ*lı si*gor*ta ile il*gi*li ye*ni uy*gu*la*ma hak*kın*da geç*ti*ği*miz haf*ta ay*rın*tı*lı bil*gi ver*di*ği*miz için tek*rar ol*ma*ma*sı için yo*rum yap*mı*yo*rum.