Genel Sağlık Sigortası yerine İsteğe Bağlı ödeyin


1965 doğumluyum. 1980-1993 yılları arasında 2200 gün SSK sigortalılığım var. Şu an çalışmıyorum. Babamdan miras kalan iki daire ve bir dükkandan dolayı 1.550 TL kira gelirim var. Sizce İsteğe Bağlı Sigortalı mı yoksa Genel Sağlık Sigortalısı mı olmam daha cazip? İsteğe Bağlı olmayıp Genel Sağlık?ı istememek gibi bir hakkım var mı?

CEVAP:Ülkemizde dağınık bir yapıda olan yararlanma şartları birbirinden farklı olan sağlık hizmetlerinin bütün nüfusu kapsama alması için yapılan çalışmalar sonucunda 5510 sayılı Kanunla Genel Sağlık Sigortası (GSS) uygulaması 1 Ekim 2008 tarihi itibari ile yürürlüğe girmiştir.
Bilindiği gibi sosyal güvenlik kurumlarından gelir ve aylık alanlar ile halen bir sosyal güvenlik kurumunda çalışarak prim ödeyenler başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın GSS kapsamına girmiştir. Buradan şunu kastediyoruz; herhangi bir şekilde emekli aylığı alanlar ile ister eski anlamda SSK?lı, ister Bağ-Kur?lu veya isterse de Emekli Sandığı?na tabi çalışması olanlar herhangi bir işlem yapmaya gerek kalmaksızın GSS sayılmaktadır. Herhangi bir şekilde çalışmayanlar ve çalışmalarından dolayı veya başka bir şekilde emekli almayanlar ise GSS primi ödemek zorundadırlar. Başka bir deyişle, boşta kalan kişiler talep etmeleri halinde prim ödeyerek sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkına kavuşmuşlardır.

GENEL SAĞLIK SİGORTASINA NASIL PRİM ÖDENİR?
GSS olmanın birinci şartı Türkiye?de ikamet etmek, ikincisi ise GSS Giriş Bildirgesini kuruma vererek prim ödemektir. Peki prim nasıl ödenecek? İzlenecek yol nedir? GSS?ye girmek isteyenler ilk olarak gelir testi yaptırabilirler. 1 Ekim tarihinden itibaren 2 yıl süreyle gelir testi ilçelerde kaymakamlıklar, illerde ise valilikler aracılığı ile yapılacaktır. İl ve ilçe idare kurullarının öteden beri yeşil kart uygulamasından gelen tecrübeleri bu işlem için kullanılacak.
Gelir testinde kişinin veya ailenin aylık gelir miktarının ne olduğu tespit edilecek. Örneğin, kişi başına aylık geliri asgari ücretin üçte birinden az olanlar GSS primi ödemeyecekler (666x1/3=222 TL). Aylık geliri kişi başına bugün için 222 TL?nin altında olanlar yeşil kart alarak sağlık yardımı almaya devam edecekler. Bu kişilerin primleri devlet tarafından ödenecektir.
Kişi başına geliri asgari ücretin üçte birinden fazla olanların gelirlerini ise valilikler veya kaymakamlıklar tespit edip Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderirler.
Aylık geliri asgari ücretin üçte biri ile asgari ücret arasında olanlar ise aylık 26.64 TL GSS primi ödeyerek sağlık yardımı alabilirler. (Hesaplamada önce asgari ücretin üçte biri alınır ve GS primi olan yüzde 12?si GSS primi olarak ödenir: 666/3 = 222x%12 = 26. 64 TL)
Aylık geliri asgari ücret ile asgari ücretin iki katı arasında olanlar ise 79.92TL GSS primi öderler. (Hesaplama şu şekilde yapılmaktadır: Asgari ücretin yüzde 12?si GSS primi olarak hesaplanır. Yani 666x%12 = 79.92 TL)
İkinci yol ise kişilerin gelir testine girmeden doğrudan asgari ücretin iki katı üzerinden GSS primi ödemek istemeleri halinde, 159.84TL ödeyerek GSS sigortalısı olabilirler. (Hesaplama şu şekilde yapılır: 666x2 = 1.332 TLx%12 = 159.84 TL)

AİLE FERTLERİ DE SAĞLIK YARDIMI ALABİLİR
GSS?linin bakmakla yükümlü olduğu ve geliri olmayan veya çalışması olmayan aile fertleri de sağlık yardımı alabilirler. Kimlerin yararlanabileceğini şu şekilde sıralayabiliriz:
- Genel Sağlık Sigortalısının eşi,
- 18?ini doldurmamış çocukları,
- Lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmayan çocukları,
- Yaş şartı aranmaksızın çalışma gücünü en az %60 oranında kaybeden evli olmayan çocukları,
- Geçimi sigortalı tarafından sağlanan ana-babası, sağlık yardımlarını alabilir.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTA?NIN AVANTAJI EMEKLİLİK
5510 sayılı Kanunla getirilen en önemli düzenlemelerden birisi de İsteğe Bağlı Sigorta?da (İBS) 1080 gün sigortalı çalışmış olma şartının kaldırılmasıdır.
1 Ekim 2008 tarihinden itibaren herhangi bir yerde çalışmayanlar İBS?ye girebilirler.
İBS?linin primi, sigortalı tarafından tespit edilebilmekte, en az prim tutarı ise asgari ücretin yüzde 32?si yani 213.12 TL olmaktadır. 30 gün prim ödedikten sonra sağlık yardımına hak kazanırlar. Diğer yandan GSS sigortasına ayrıca prim ödemelerine gerek kalmamaktadır.
Karşılaştırma yapacak olursak, aylık kişi başı geliri 1.332 TL?den fazla olan vatandaşlarımızın 213.12 TL ödeyerek İBS?li olmaları, 159.84 TL ödeyerek GSS olmalarından daha cazip görünmektedir. Çünkü İBS?liler belirli bir süre prim ödedikten sonra emekli olma hakkını kazanıp aylık aldığı gibi, emekli olunca GSS?li olmak yani GSS primi ödemek yükümünden de kurtulacaktır.
Önceden sigortalı hizmeti bulunan vatandaşlarımızdan aylık kişi başı geliri 666.00-1332.00 TL olan vatandaşlarımızın da kendini biraz zorlayarak GSS yerine İBS?li olmayı seçmeleri menfaatlerine olacaktır.
Sonuç olarak okuyucumuza geliri asgari ücretin iki katının üzerinde olması nedeniyle GSS yerine isteğe bağlı sigortaya prim ödemesini öneriyoruz. Zira, prim gelecek yıllar için emekli olmanın yolunu da açmış olacaktır.


Kaynak:Şerif akçan