Yeni Dönemde Askerlik Borçlanması Uygulaması ve Bilinmesi Gerekenler



Askerlik borçlanması emeklilik hesaplarında sigortalıların emekliliğini çoğunlukla önceleyen bir hak.

Bahse konu hakka esas borçlanılacak askerlik süresinin 4/a sigortalıları (SSK) için ilk sigortalılık tarihinden önceki süreye ait olması; 4/b sigortalıları için (Bağ-Kur) 01.06.2002 öncesinde ve 4/c sigortalıları için (Emekli Sandığı iştirakçileri) 23.05.2002 öncesinde ifa edilmiş olması durumunda yapılacak borçlanma emeklilik hesabını sigortalı lehine geliştiren bir nitelik taşıyor.

Söz konusu hakkın 01.10.2008 tarihi öncesindeki uygulamasında Emekli Sandığı iştirakçileri ile SSK sigortalıları ihtiyaçları kadar askerlik borçlanması yapabilirlerken, Bağ-Kur sigortalıları askerlik borçlanması yapmak istiyorlarsa tamamını borçlanmak zorunda bulunuyorlardı. Yeni dönemde Bağ-Kur sigortalıları da askerlik sürelerinin diledikleri kadarını borçlanma hakkını elde ettiler.

Şimdi de tüm çalışanlar için askerlik borçlanmasının yeni dönemdeki uygulamasında bilinmesi gerekenleri sıralayalım.

Hava değişimi süreleri
Yapılacak askerlik borçlanmalarında hava değişimi sürelerinin 17.12.1927 tarihinden sonrasına ait olanlar için 3 ayı aşan kısmı ile hastalık veya cezai bir sebeple uzayan süreler borçlandırılmayacak.

Askeri liselerden mezun olduktan sonra harp okuluna giden veya Türk Silahlı Kuvvetleri hesabına yüksek okullara devam edenlerin bu okullardan, istekleri dışında, disiplinsizlik veya başka bir nedenle ayrılanların, sadece harp okulu veya yüksek okulda geçen sürelerinin (emsallerinin tabi olduğu askerlik süresini geçmemek üzere) borçlandırılması, askeri lisede geçen sürelerin ise borçlanma dışında bırakılması gerekiyor.

Er öğretmenler
Askerlik hizmetini er öğretmen olarak yapanların yalnızca kıtada maaşsız olarak geçen süreleri borçlandırılacak.

Askerdeyken 4/b primi ödeyenler
Fiili askerlik hizmeti silah altına alınmakla başlayıp terhis tarihinde sona erdiğinden,
4/b sigortalısı sayılanlardan ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlarla anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları ile diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortaklarının sigortalılıkları askerlik yaptıkları sürede de devam edebileceğinden, askerlik yaparken söz konusu sigortalılıkları devam edenlerin askerlik süreleri borçlandırılmayacak.

Sonradan Vatandaş olanlar
Türk vatandaşlığına alınanlardan vatandaşlığa alındıkları tarihte 22 yaşını doldurmuş olanlardan geldikleri ülkelerde yaptıkları askerlik sürelerini belgeleyenler belgede kayıtlı süreyi, belgede kayıtlı sürenin olmaması veya Türkiye?deki emsallerinin yaptığı askerlik süresinden fazla olması hallerinde emsalleri kadar borçlandırılacaklar.

Türk vatandaşı olduğu halde vatandaşlıktan çıkıp yeniden vatandaşlığa alınanlardan vatandaşlığa alındıkları tarihte 22 yaşını doldurmuş olanların da askerlik yapmaları zorunlu olduğundan bu durumdakilerden yaptıkları fiili askerlik sürelerini belgelemeleri istenerek borçlanma işlemleri buna göre sonuçlandırılacak.

Asteğmen okullarında geçen sürelerin borçlanma sürelerinin hesabında başlangıç askeri okula teslim tarihi olacak. Yani 01.08.1987?de yedek subaylık sınavına girip asker sayılmaya başlayan kişi yalnızca yedeksubay okuluna teslim olduğu 17.08.1987 tarihinden asteğmenliğe nasbedildiği 30.11.1987 tarihi arasındaki süreyi borçlanabilecek.

Örneğin 10.05.1964 doğumlu, 19.04.1988 ilk sigortalılık girişli okurum Furkan ELİUS ilk sigortalılık tarihinden önce yaptığı askerlik süresinin tamamını borçlanması halinde 49 yaşını dolduracağı 10.05.2013 tarihinde 4/a sigortalılığından (SSK) emekli olabilecektir.

Yine örneğin 22.03.1985?den beri Bağ-Kur?lu olan 08.10.1962 doğumlu okurum Y.Ç. da 20 aylık askerlik süresinin yalnızca 16 ayını 3 bin 410 TL karşılığı borçlanarak emekli olacağı tarihi bir yıl öne çekip 47 yaşını dolduracağı 08.10.2009 tarihinde emekli olabilir.


Şevket TEZEL