Bankalar işlem yaptığı kişilerin sigortalılık durumunu kontrol edecek



5510 Sayılı Kanun'un 8. Maddesinin Yedinci Fıkrasının Uygulanması Hakkında Tebliğ'le bankalar ve kamu idareleri ile diğer kuruluşların, işlem yaptığı kişilerin sigortalılık bakımından tescilli olup olmadığını kontrol etme yükümlülüğü ve bu yükümlülüğe istinaden işlem yaptığı kişilerin kimlik bilgilerinin kuruma bildirilmesi ile ilgili usul ve esaslar düzenlendi.

Gerek bizzat bankaya gidilerek gerekse de internet ve telefon bankacılığı aracılığıyla ilk defa mevduat hesabı açtırılması, tüm kredi taleplerinin sonuçlandırılması, kredi kartı ve çek karnesi verilmesinde, başvuru sahibinden "meslek bilgileri" ve "çalışılan yerin unvanı ve açık adresi" bilgileri alınacak. Bu bilgiler manuel olarak yapılan işlemlerde formlara eklenecek ve internet işlemlerinde de zorunlu alan olarak bu bilgilere yer verilecek. Bu alanların doldurulmadan işlem yapılmasına izin verilmeyecek. Telefon bankacılığında da bu bilgiler alınmadan işlemler sonuçlandırılmayacak.

Bankalarca, "meslek bilgileri" ve "çalışılan yerin unvanı ve açık adresi" bilgileri, sigortalılık kontrolü için kurumca belirlenecek periyot ve elektronik ortamda verilecek şifreler aracılığıyla kuruma gönderilecek. Gönderilen bu bilgilerden ilgililerin sigortalı kaydının bulunup bulunmadığının tespiti kurumca yapılacaktır.

Mevduat hesabı bulunan kişilerin "meslek bilgileri" ve "çalışılan yerin unvanı ve açık adresi" bilgilerinde değişiklik olması durumunda, bankalarca; bu kişilere ait TC kimlik numarası ile güncellenen meslek bilgilerinin kurum tarafından belirlenecek dosya formatı ve ortamında kuruma gönderilmesi sağlanacaktır.

İlk mevduat hesabı açıldıktan sonra şahıs bazında tüm mevduat işlemleri ile gerek bankaya gelinerek yüz yüze gerekse de internet veya telefon bankacılığıyla yapılan havale işlemleri ile bankada mevduat hesabı olanlar için telefon, su ve elektrik faturası tahsili gibi diğer işlemlerde, kurumca, 6 aylık periyotlarda TC kimlik numarası bazında liste bilgileri bankalardan alınarak, bu işlemlerde daha önce sigortalılık sorgulaması yapılanların bilgilerinde değişiklik olup olmadığının kontrolü yapılır.

Sigortalılık hâllerinin birleşmesi veya çakışması

5510 sayılı yasa kapsamında sigortalı olanlardan SSK'lıları 4/a, Bağ-Kur'luları 4/b ve kamu görevlilerini 4/c olarak sınıflandırmak mümkündür.

Sigortalının, 4/(a), 4/(b) ve 4/(c) bentlerinde yer alan sigortalılık hâllerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çalışması hâlinde; öncelikle 4/(c) bendi kapsamında, 4/(c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılacaktır. Bu sigortalılık hâli kesintiye uğrayıncaya kadar sigortalılık devam ettirilecektir. Kesintiye uğraması hâlinde, sonra başlayan sigortalılık hâli devreye girecektir. 4/(b) bendi kapsamında sayılanlar, kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden, 4/(a) bendi kapsamında sigortalı bildirilemezler.

Sigortalının, sigortalı sayılması gereken sigortalılık hâlinden başka bir sigortalılık hâli için prim ödemiş olması durumunda, ödenen primler esas alınan sigortalılık hâli için ödenmiş ve esas alınan sigortalılık hâlinde geçmiş kabul edilir. Statü değişikliklerinde, sigortalılığın sona erdiği tarihi takip eden günden itibaren, yeni statüye göre hak ve yükümlülükler başlar.

İbrahim IŞIKLI / SOSYAL GÜVENLİK VE İŞ HUKUKU