Kızım İsteğe Bağlı Sigortalı, sağlık yardımı alabilir mi?

> M.S.

Kızım 1976 doğumlu. Sigortalı olarak işe 20 Kasım 1993 tarihinde başladı. Belli aralıklar içerisinde çalışarak bugüne kadar 1119 günlük sigorta primi mevcuttur. Dolayısıyla;
- Kızım İsteğe Bağlı olarak sigortasını devam ettirebilir mi,
- Kaç gün daha prim ödemesi yapılabilecek,
- Ne zaman emekli olabilecek,
- İsteğe Bağlı?ya prim öderken sağlık yardımı alabilir mi?
Sözü edilen hususlarda açıklık getirirseniz sevinirim.

CEVAP: İsteğe Bağlı Sigortaya girebilmek için herhangi bir prim gün sayısı veya daha önce sigortalı tescilinin yapılmış olması gerekmiyor. Sigortalı bir işte çalışmayan, ticari faaliyeti olmayan yani Bağ-Kur sigortalısı olmayan veya memur olarak çalışmayanlar ile kendi çalışması nedeniyle herhangi bir gelir veya aylık almayanlar doğrudan İsteğe Bağlı Sigortaya girebilirler. Kızınızın İsteğe Bağlı Sigortaya girebilmesi için herhangi bir engel bulunmamaktadır. Bir işte çalışmaya başladığında İsteğe Bağlı Sigortalılığı kendiliğinden sonra erecektir.
Emeklilik planına gelince... Bu tarihten sonra sürekli olarak İsteğe Bağlı prim ödeyip emekli olmak isterse yeni Kanuna göre 4-b statüsünde eski anlamda Bağ-Kur?lu gibi emekli olması söz konusu olacaktır. Bunun için en az 20 tam yıl sürekli prim ödemesi gerekecek. Diğer yandan belirli bir süre İsteğe Bağlı prim ödedikten sonra emekliliğine son 3.5 yıl kala sigortalı çalışarak SSK statüsünden veya yeni kanuna göre 4-b?li olarak emekli olabilir. İkinci yolu seçmesi halinde ise 50 yaşını ikmal ettiği tarihte en az 5675 gün prim ödemesi ile emekli olması mümkün olacaktır. Yani en az 4556 gün daha prim ödemesi gerekir.
Son sorunuza gelince... İsteğe Bağlı sigortalılar 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren sağlık yardımı almaya başladılar. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile İsteğe Bağlı Sigorta prim oranı yüzde 32 olarak belirlendi. Bunun yüzde 20?si malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi, yani emeklilik sigortasına yatan primlerdir. Kalan yüzde 12?si ise Genel Sağlık Sigortası primidir. İsteğe Bağlı?lar için genel sağlık sigortası primi kesilmeye başlandıktan sonra bu durumda olan kişiler de normal çalışanlarda olduğu gibi sağlık yardımı alabilmektedirler.

Memurluktaki kesintileri alırsanız emekli olamazsınız
> A.Ö

6 Aralık 1968 doğumlu bir bayanım. Sigortaya başlangıç tarihim 19 Temmuz 1989 ve toplam 4.5 yıl civarında çalışmışlığım var. Daha sonra memuriyete öğretmen olarak başladım ve tam 9 yıl çalıştım. Ayrıca Bulgaristan?da da 1 yıl 9 aylık çalışmam var. Ne zaman ve nasıl emekli olurum? Öğretmen olarak çalıştığım 9 yıllık emeklilik kesintilerimi (birikintileri) almak için talepte bulundum. Emeklilik ikramiyesi adı altında mı ödeme yapılır bana, yoksa ödenen primleri geri aldığımız mı sayılıyor? Bu durum ileride emekliliğimi nasıl etkiler?

CEVAP: Bulgaristan?ın 1989 yılında uyguladığı zorunlu göçe tabi olan vatandaşımızın en kısa sürede emekli olabilmesi için izleyeceği yolu belirlememiz gerekiyor. Öncelikle şunu belirtmeliyim ki öğretmen olarak çalıştığınız sürelerde Emekli Sandığına yapılan kesintileri geri alamazsınız. Almanız halinde ise emeklilik planınız çok ciddi şekilde değişecektir.
Verdiğiniz bilgilere göre, Bulgaristan?da geçen çalışmalarınızı borçlanmadan emekli olmak isterseniz en erken 46 yaş ve 5375 prim ödeme gün sayısı ile emekli olabilirsiniz. Bunun için hemen işçi olarak bir işte çalışmaya başlayıp en az 3.5 yıl daha prim ödemeniz gerekiyor.
Bulgaristan?dan zorunlu göçe tabi olduğunuz için Bulgaristan?da geçen çalışmalarınızı borçlanarak hizmet kazanabilirsiniz. Borçlanma yaptığınız takdirde SSK statüsünden 44 yaş ve en az 5225 gün prim ödemesi ile emekli olma imkanınız olacaktır. Ancak, yine hemen bir işte çalışmaya başlayıp en az 3.5 yıl daha SSK?ya prim ödemeniz gerekiyor.
Emekli Sandığından emekli olabilmeniz için memuriyete tekrar dönmeniz ve en az 20 yıl fiili hizmetinizin olması gerekiyor. Emekli Sandığından emekli olmanız halinde emekli ikramiyesi alabilirsiniz.

Bağ-Kur?lu olan yetim kız çocuğuna da çeyiz parası
> J. K.

Bağ-Kur?lu yetim kız çocuklarına çeyiz parası verilmeye başlandı mı? Eğer başlandıysa ben evlendiğim takdirde ne kadar çeyiz parası alabileceğim?

CEVAP: Sosyal güvenlik reformunun temel dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanun ile kurumlar arasında norm ve standart birliğinin sağlanmasına yönelik çalışmalardan birisi de, yetim kız çocuklarına verilen çeyiz parasıdır. Anılan kanundan önce Bağ-Kur?dan yetim aylığı alırken evlenen kız çocukları çeyiz parası alamıyordu. SSK?lı ve Emekli Sandığından yetim aylığı alan kız çocukları ise evlenmeleri halinde çeyiz parası alabiliyorlardı. 1 Ekim 2008 tarihinden sonra yapılan düzenlemeyle artık SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı ayırımı yapılmaksızın yetim aylığı alan kız çocukları evlenirken talep etmeleri halinde 24 aylık maaşını çeyiz parası olarak veya evlilik yardımı olarak alabilirler.


Lütfü Köksal-Şerif Akçan