Kayıt dışı çalışan babam nasıl emekli olur?



Soru: Benim babam bakkal dükkanı çalıştırmakta, fakat maliyeye ve herhangi bir sigortaya kayıtlı değil. Gazetede okuduğuma göre 1 Nisan 2009'a kadar hiç bir Bağ-Kur numarası yoksa bile gidip Bağ-Kur'a kaydolup 2000-2008 yılları arasını geçmişe yönelik borçlanarak 6 ay içerisinde ödenebileceği söyleniyor. Bu doğru mu? Eğer doğruysa bundan sonra nasıl olur, ne kadar daha prim yatırıp emekli olabilir? M.Ç.


Cevap: Değerli okurum, okuduğunuz haber doğrudur. 4 Ekim 2000 ila 1 Ekim 2008 tarihleri arasında vergi mükellefi olup da Bağ-Kur'a kayıt olmayan vatandaşlar, bu ay sonuna kadar başvurmak koşuluyla geriye dönük borçlanma yapabilecekler. Borçlanma miktarının ne kadar olacağı, borçlanılacak süreye bağlı olarak değişir. Ancak borçlanma halinde ödenecek aylık en düşük prim tutarı 213,12 TL olacaktır. Babanızın borçlanabileceği süreyi biliyorsanız bu rakama göre toplam borçlanma bedelini hesaplayabilirsiniz. Borçlanma tutarının ödeneceği 6 aylık süre, borcun babanıza tebliğ edildiği tarihte başlayacak. Öte yandan babanızın ne kadar daha prim yatırması gerektiğini ve ne zaman emekli olabileceğini cevaplayabilmem için, doğum tarihi, Bağ-Kur bilgileri ve varsa askerlik bilgilerini vermeniz gerekir. Bunları vermediğiniz için bu konuda cevap veremem.

En kısa zamanda nasıl emekli olurum?

Soru: Sadettin Bey, 08/11/1962 doğumluyum. Önceden hiç SSK veya Bağ-Kur kaydım yok. İlk kayıt tarihim 10/11/2004 ve bu tarihten itibaren isteğe bağlı Bağ-Kur ödemeye başladım. 2006 yılı Kasım ayına kadar ödedim. Sonra o tarihten itibaren esnaf Bağ-Kur'una geçtim hala devam ediyorum. En erken ne zaman emekli olabilirim? 05/02/2009 günkü yazınızda geçmişe dönük borçlanmadan bahsetmiştiniz. 31/03/2009'a kadar dilekçe verip 2000 yılından itibaren borçlanabilir miyim? Bir başka yazınızda da doğum borçlanmasından bahsetmiştiniz. Ben de doğum borçlanması yapıp başlangıç tarihimi geri götürüp pirim günü kazanabilir miyim? H.K.

Cevap: Değerli okurum, bir önceki cevabımda da bahsettiğim gibi, 04.10.2000 - 01.10.2008 dönemine ilişkin borçlanma yapabilmek için, bu dönemde vergi mükellefi olarak çalışmış olmak gerekiyor. Sorunuzdan anladığım kadarıyla sizin bu dönemde vergi kaydınız 2006/Kasım dönemi itibariyle başlamış ve zaten bu tarih itibariyle de primlerinizi ödemişsiniz. İsteğe bağlı ya da esnaf Bağ-Kur'lu olarak prim ödediğiniz dönemi tekrar borçlanma imkanınız yok. Yani 4.10.2000 sonrası için borçlanabileceğiniz tarihte prim ödememiş olmanız gerektiği gibi, aynı zamanda vergi mükellefiyetinizin de bulunması gerekiyor.

Doğum borçlanması konusuna gelirsek, mevcut SGK tebliğine ve genelgesine göre, SSK'lı olarak çalışmanız ve doğum sebebiyle işten ayrılmanız söz konusu olmadığı için borçlanma hakkınız yok. Ancak bu konuda yargı yoluna giderek hak arayan pek çok bayan var. Henüz kesinleşmiş yargı kararları da bulunmadığından, bu konuda net bir şey söyleyemiyoruz.

Mevcut bilgilerinize göre emeklilik için iki alternatifiniz var. 25 tam yıl prim ödeyerek 10.11.2029 tarihinde normal emekli ya da 15 tam yıl prim ödeyerek 60 yaşınızı tamamladığınız 08.11.2022 tarihinde yaştan emekli olabilirsiniz.

Engelli olarak nasıl emekli olacağım?

Soru: Ben 07.03.1969 doğumluyum. Engelliyim ve özür oranım %45. İlk sigortalılığım 20.07.1994'te oldu. 2007/Mart'ın 15'ine kadar toplam sigortalılık günüm 473 gün çıktı. 473 gün sigortalılık prim günü normalden yattı, engelli olarak yatmadı. 15 Mart 2007'de engelli olarak bir kamu kurumunda işçi statüsünde çalışmaya başladım. Şu an toplam 1163 gün sigortalılığım var. Sizden öğrenmek istediğim hangi yılda emekli olurum? Girişte rapor vermiştik, emekli olurken bir daha mı rapor vereceğiz? Ayhan Yücel

Cevap: Ayhan Bey, engelli olarak yaş şartına tabi olmaksızın sigortalılık süresi ve prim günü şartlarıyla emekli olacaksınız. Buna göre 16 yıl sigortalılık süresini ve 3760 prim gününü tamamlayarak emekli olacaksınız. 16 yıllık sigortalılık süreniz 20.07.2010 tarihinde doluyor fakat prim gününüz eksik olduğu için, bu tarihten itibaren yaklaşık 7 yıl daha çalışmanız gerekiyor. SGK talep ederse tekrar rapor vereceksiniz.

Borçlandığım günler maaşımı etkiler mi?

Soru: Sadettin Bey, ödediğim 540 gün askerlik borçlanması ve 180 gün isteğe bağlı sigorta, emekli olduğumda sadece bana gün olarak mı katkı sağlar yoksa hem gün hem de maaş hesaplamasında dikkate alınır mı? Alper uslu

Cevap: Alper Bey, ödediğiniz borçlanma ve isteğe bağlı sigortanız hem prim günü hem de maaş hesabında dikkate alınır
Sadettin ORHAN

Bugün/26.03.2009