Sözcü
Şevket Tezel
--------------------------------------------------------------------------------
23 Mart 2009
--------------------------------------------------------------------------------
Üretken Ev Hanımlarına Verilen Hak Lâfta ve Rafta Kalmasın

İş sözleşmesiyle herhangi bir işverene tabi çalışmayan ve tarımsal veya mesleki faaliyetler dolayısıyla gerçek usulde gelir vergisine tabi olmaksızın, oturduğu evde makine ve ayrıca işçi çalıştırmamak şartıyla dantel, nakış, çorap, örgü benzeri işler yapıp dükkân açmaksızın elden satan ve bu işleri bilfiil yapan kadınların 2008 yılı için prime esas günlük kazanç alt sınırının 15 katı üzerinden başlanılarak, izleyen her yıl için bir puan arttırılmak suretiyle otuz katını geçmemek üzere malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası primi ödeyerek sigortalı olma imkânının Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ile öngörüldüğünü belirtmiş, ?Daha sonra ilgili genelgeyle getirilen bu şartların bahse konu işleri sadece eskiden yapanlara tanımasının da uygulama kapsamını daraltacağı açık bulunuyor? demiştik.

Kaldı ki uygulamadan yararlanmak isteyen kadınların;

- Daha önce 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı kanunlara göre sigortalı/iştirakçi olarak tescilleri yapılmış olup zorunlu sigortalıkları ya da isteğe bağlı sigortalılıklarının sona ermiş olması,

- 01.10.2008 tarihinden önce 506 ve 1479 sayılı kanunlara tabi olarak isteğe bağlı sigortaya prim ödemiş olması,

koşullarının aranacak oluşu yeterince süzgeç oluşturuyordu.

Nuray DÜNDAR ve Serap GÜLİZ başta olmak üzere ilgili okurlarımın şikâyetlerinden bu haktan yararlanabilecek kimsenin mumla aranacağını, 12.01.2009 tarihli yazımızda sözünü ettiğimiz korkunun gerçekleştiğini gördüğümüzü belirtmek istiyorum.

Orta ve düşük gelirli ailelere mensup oldukları ev bütçesine bu şekilde katkı yapmalarından belli olan bu ev hanımlarının günden tasarruflu biçimde düşük ölçekli çalışmaya özgü isteğe bağlı sigortalılıktan faydalanmalarının önünde yine bir belge zorunluluğu duvar oluşturuyor.

Zira SGK?nın isteklilerden vergiden muaf işleri hizmet akdiyle herhangi bir işverene tabi olmaksızın sürekli ve kazanç getirici nitelikte 01.10.2008 tarihinden önceden beridir yaptıklarını ve 01.10.2008 tarihinden sonra da yapmaya devam ettiklerini vergi daireleri aracılığıyla belgelemelerini istemelerinin, verilen bu hakkın fiilen kullanılmaması sonucunu doğuracağı açık bulunuyor.

Vergi daireleri de bu tür bir belgeyi neye istinaden verecekleri konusunda tereddüt yaşadıklarından belge düzenlemeye yanaşmıyorlar. Belge olmayınca da bu kapsama kimse giremiyor.

Şayet ?Dostlar alışverişte görsün? kabilinden bir hak tanınmışsa kimsenin, özellikle de dar gelirlilerin lâfta ve rafta kalmaya mahkûm hakka ihtiyacının olmadığını düşünüyoruz.

Umarız yetkililer bu sessiz çalışanların sosyal güvenlik yaralarından merhemi esirgemezler.

Okur Sorularına Kısa Cevaplar

Süleyman EKEN/İZMİR ? 01.01.1964 doğumlu, 20.11.1985 sigortalılık başlangıçlı 5 bin 620 prim günü olan bir sigortalı olarak 01.01.2013 tarihinde emekli olabilirsiniz. Emeklilik açısından artık o tarihe kadar çalışmak zorunda değilsiniz. Ancak genel sağlık sigortası güvencesinden yararlanmanız için çalışmanızda veya sadece GSS primi ödemenizde yarar bulunuyor. Sigortalılık başlangıcından sonra ifa etmiş olduğunuz askerliğinizi borçlanmaya ihtiyacınız yok.