Sadettin ORHAN
sorhan@bugun.com.tr

Soru: Sayın Sadettin Bey, bir yakınımız eşinin emekli maaşını almakta ve aynı zamanda kendisi isteğe bağlı sigortasını yatırmaktadır. Sağlık konusunda eşinin sigortasından yararlanırken SGK'ya verdiği dilekçe ile kendi sigortasından yararlanmak istemiştir. SGK çalışanı, kendi sigortasından yararlanırsa eşinden maaş alamayacağını söylemiş. Kendi sigortasından sağlıkta yararlanırsa eşinin maaşı kesilir mi? İsteğe bağlı sigortadan emekli olunca eşinin maaşından da faydalanabilir mi? Yılmaz Üstün

Cevap: Değerli okurum, yakınınız ister kendi isteğe bağlı sigortasından dolayı, isterse almakta olduğu dul aylığından dolayı sağlık yardımlarını alabilir. Kendi isteğe bağlı ödediği primlerden sigortalı olarak, dul aylığı alırken de hak sahibi olarak genel sağlık sigortası kapsamında olacaktır. Burada tercih kendisine aittir. Ödemekte olduğu isteğe bağlı sigorta üzerinden sağlık yardımı alması, dul aylığının kesilmesini gerektirmez. Ayrıca isteğe bağlı sigortadan emekli olunca da hem kendi aylığını hem de dul aylığını bir arada alabilir. Bunun için engel bir durum bulunmuyor.

SGK'nın hesabında yanlış mı var?

Soru: Sayın Orhan, geçen yıl annem 2000 gün yurtdışı borçlanması yaparak prim gün sayısını 3600'e tamamlamak için müracaatta bulundu. İstenen evrak ve borçlanma bedelini eksiksiz olarak SGK'ya yatırdı. Kendisine bu dönemde söylenen yakın zamanda emekli olabileceği, mani durumun söz konusu olmadığı idi. Şu anda SGK'dan aldığımız son yanıt 3600 gün/15 yıl yanında 56 yaş şartını taşımadığından (1954 doğumlu) takriben bir buçuk yıl daha beklemesi gerektiği oldu. Bu durumda, kanunun uygulanmasında bir yanlış anlama mı bulunmakta, başvuru yapılmadan, bankadan krediler çekilip paralar yatırılmadan önce bunlar SGK memurlarının bilgisi dahilinde olmayan konular mıydı bilmiyoruz. SGK'dan konuyla ilgili yazımıza henüz yanıt alamadık. Bundan sonrası için, yatırmış olduğumuz parayı SGK'dan tekrar geri çekip annemin emekli edileceği (56 yaşını dolduracağı) tarihte tekrar müracaatta bulunma imkânımız bulunmakta mıdır? Tavsiyeniz nedir? Aynı zamanda annem 2000 günü yurtdışı borçlanma olmak üzere 3600 gün şartını halihazırda karşıladığına göre yaşı beklemek amacıyla işten tazminatlı olarak ayrılma hakkı var mıdır? Bu durumda sağlık hizmetlerinden faydalanabilir mi? İsmail Yurdaer

Cevap: Değerli okurum, sorunuz uzun olmakla beraber, pek çok okurumuz tarafından merak edilen konuları sorduğunuz için buraya aynen aldım. Birden fazla soru sorduğunuz için bunlara maddeler halinde cevap vereyim.

1.Öncelikle belirteyim ki SGK'nın emeklilik yaşı hesabı doğrudur. Zira yaş haddinden emeklilikte bir bayanın 15 yıl, 3600 prim günü ve 50 yaş şartlarının üçünü de tamamladığı tarihe bakılır. Anneniz, yaptığı borçlanma ile bu şartları 24.05.2008 tarihinden sonra tamamladığı için 56 yaşını doldurduğu tarihte emekli olacak. Siz banka kredisi çekmeden önce bunu SGK birimlerine sordunuz mu bilmiyorum. Ancak SGK, kendisine yazılı olarak başvuran sigortalılara bu bilgileri vermekte.

2.Yurtdışı borçlanması olarak SGK'ya ödediğiniz meblağı geri almanız mümkün. Ancak bunu tavsiye etmem. Zira size bunun geri ödenmesi zaten birkaç ay sürecek ve ödeme faizsiz bir şekilde yapılacak. Ayrıca paranızı geri aldığınız tarihte annenizin emekliliğine de bir yıl kadar bir süre kalmış olacak.

3.Diğer taraftan anneniz 3600 gün ve 15 yıllık süreyi doldurduğuna göre, çalışmakta olduğu işten ayrılarak kıdem tazminatını da alabilir. Bunun için öncelikle SGK İl Müdürlüğü'ne başvurarak "kıdem tazminatı alabilir" yazısını alması ve işverene ibraz etmesi gerekiyor.

4.İşten ayrılıp da emeklilik için yaşı beklediği dönemde anneniz, sağlık hizmetlerinden ancak prim ödemek suretiyle faydalanabilir. Bunun için SGK'ya her ay düzenli bir şekilde genel sağlık sigortası primi ödemesi gerekiyor.

Ne zaman emekli olurum?

Soru: İyi günler Sadettin Bey. Ben 06.11.1961 doğumluyum. Askerliğin borçlanmasını yaptım, askere gitmeden önce sigortam yoktu. 01.06.1986 yılında sigortalı oldum ve sigorta gün sayısını doldurdum. Ne zaman emekli olabilirim? Şaban Arslan

Cevap: Değerli okurum, askerliğinizi 18 ay yaptığınızı varsayarsak sigorta başlangıcınız 01.12.1984 tarihi olur. Buna göre 25 yıllık sigortalılık süresini ve 48 yaşınızı doldurduğunuz tarihte emekli olacaksınız. 48 yaşınızı 6 Kasım'da, 25 yılı da 1 Aralık'ta dolduruyorsunuz. Dolayısıyla 2 Aralık 2009 tarihinde emeklilik dilekçenizi verebilirsiniz.