Sadettin ORHAN sorhan@bugun.com.tr

Soru: Sadettin Bey, ben 28.12.1966 doğumluyum. 1.1.1990 tarihinden 1.10.2001 tarihine kadar aralıksız basın mesleğinde (212 kapsamında) çalıştım. 1.1.2001 tarihinden sonra da işveren olduğum için Bağ-Kur'a geçtim. Halen Bağ-Kur'luluğum devam ediyor ve 13. basamaktan prim yatırıyorum. Bu arada askerliğimi de saydırmadım. Benim emeklilik sürem nasıl hesaplanacak? 212 kapsamındaki 11 yıl 10 aylık sürem emekliliğime etki edecek mi? Emeklilik tarihim tam olarak nedir? Yanıtlanırsanız çok sevinirim. Aydın DELİKTAŞ
Cevap: Değerli okurum, sizin durumunuzdaki gibi SSK kapsamında itibari hizmet süresi (yıpranma payı) bulunan sigortalılarla ilgili işlemlerin nasıl yapılacağı 2008/96 sayılı SGK genelgesinde açıklanmış durumda. Söz konusu genelgede "Kanunun yürürlük tarihinden önce 4/a (SSK) kapsamında itibari hizmet süresi bulunup, ...aylığa hak kazanma koşullarının 4/b (Bağ-Kur) sigortalılık haline göre belirlenmesi durumunda, itibari hizmet süreleri dikkate alınmayacak, ancak, sigortalıya 4 (a) kapsamında aylık bağlanması durumunda, itibari hizmet süreleri emeklilik için aranan yaş hadlerinden indirilecektir" hükmüne yer verilmiş. Tercüme edecek olursak genelge size diyor ki, "SSK'lı olarak yıpranma payı kazanıp da daha sonra Bağ-Kur'a geçerseniz, sizin yıpranma payınızı emeklilik hesabında dikkate almam. SSK'da kazandığınız yıpranma payı ancak yine SSK'dan (4/a) emekli olmanız durumunda geçerli olur." Yani siz bundan sonra da Bağ-Kur kapsamında çalışmaya devam eder ve Bağ-Kur'dan (4/b) emekli olursanız, gazeteci olarak çalışmanızın size hiçbir avantajı olmayacak. Bu senaryoya göre 4/b kapsamında 9000 günü doldurduktan sonra 52 yaşınızı tamamladığınız 28.12.2018 tarihinde emekli olacaksınız.
Eğer bundan sonra tekrar SSK'ya (4/a) geçer ve en az 3,5 yıl prim öderseniz, tekrar SSK'lı olarak emeklilik hakkı kazanırsınız. SSK'dan emekli olmanız durumunda yıpranma payınız da dikkate alınacağından, sigorta başlangıcınız yaklaşık 3 yıl (1058 gün) geriye gider ve 1987 yılı olur. Bu durumda yaş olarak 50 yaş şartına tabi olacağınız gibi kazandığınız yıpranma payınız bu yaştan da indirilir. Buna göre SSK'lı emeklilik tarihiniz 20.01.2014 tarihi olur.
Gördüğünüz üzere gazeteci olarak kazandığınız yıpranma payınız sizi SSK'da 5 yıl daha erken emekli ediyor. Ancak Bağ-Kur'da devam etmeniz durumunda aynı süre kadar geç emekli oluyorsunuz. Bu da sizin durumuzdaki çalışanlar için ciddi bir handikap oluşturuluyor. Bize göre SSK kapsamında kazanmış olduğunuz bu ilave sigortalılık sürelerinizin (yıpranma payı) Bağ-Kur'dan emeklilik durumunda da dikkate alınması gerekir. Zira bu süreler sizin için kazanılmış hak teşkil etmektedir.
Kendi maaşımla birlikte yetim aylığı da alabilir miyim?
Soru: Sadettin Bey, ben Ocak 1957 doğumlu dul bir bayanım. Size birkaç sorum olacak. Eşimin hiç sosyal hakkı yoktu. Olmadığı için 15.08.1998'de isteğe bağlı BAĞ-KUR ödemeye başladım. Halen (hiç ara vermeden) bütün primlerimi ödüyorum. Babam vefat ettiğinden onun SSK aylığını alıyorum. BAĞKUR'umu ne kadar daha ödemeliyim? Ne zaman emekli olabilirim ve emekli olduğumda kendi maaşımla beraber babamın maaşını da alabilir miyim? Büşra YİĞİT
Cevap: Büşra Hanım, verdiğiniz bilgilere göre Bağ-Kur'dan kısmi (yaştan) emekli olacaksınız. Bunun için 15 yıl (5400 gün) prim ve 56 yaş şartına tabisiniz. Bağ-Kur (4/b) kapsamındaki prim gününüzü 15.08.2013 tarihinde 15 yıla tamamlıyorsunuz. Aynı yıl içerisinde 56 yaşınızı da tamamlayarak kısmi emekli olabilirsiniz. Kendi adınıza emekli aylığı almaya başladığınızda, babanızdan almakta olduğunuz yetim aylığını da almaya devam edebilirsiniz.
Sağlık yardımlarını nasıl alırız?
Soru: Merhabalar Sadettin Bey, ben 24 yaşında üniversite öğrencisi bekar bir bayanım. Şu ana kadar hiç çalışmadım. Eğer çalışmaya baslarsam ve primlerim ödenirse sağlık avantajlarından annem de yararlanabilir mi? Sağlık kurumlarından faydalanmak için ne kadar süre prim yatırmak gerekir? Merve Yararcan
Cevap: Değerli okurum, 30 gün (1 ay) prim ödedikten sonra sağlık yardımlarından hemen yararlanmaya başlayabilirsiniz. Ancak annenizin bu yardımlardan sizin üzerinizden yararlanabilmesi için, annenizin geçimi sizin tarafınızdan sağlanıyor olması ve SGK'nın bunu kabul etmesi gerekir. Aksi halde anneniz doğrudan sağlık yardımlarından yararlanmaya başlayamaz.