İş Kaybı Tazminatı Alanların Yeni Dönemdeki Hakları


Kuruluşlarının özelleştirmeye hazırlanması, özelleştirilmesi, küçültülmesi veya faaliyetlerinin kısmen veya tamamen durdurulması, süreli veya süresiz kapatılması veya tasfiye edilmesi nedenleriyle; hizmet akitleri, tabi oldukları iş kanunları ve toplu iş sözleşmeleri gereğince tazminata hak kazanacak şekilde sona erenlere, kanunlardan ve yürürlükteki toplu iş sözleşmelerinden doğan tazminatları dışında ilave olarak 4046 sayılı Kanunun 21 inci maddesi kapsamında iş kaybı tazminatı ödeniyor.

İş Kaybı Tazminatının Ölçütleri
Günlük net asgari ücretin iki katı kadar olan iş kaybı tazminatını almak iş sözleşmesinin yukarıdaki nedenlerle sona erdiği tarihten itibaren 30 gün içinde İş-Kur?a başvurmak gerekiyor. İş-Kur başvuruyu izleyen 30 gün içinde inceleyip hak sahipliğini saptaması halinde 10 gün içinde bu tazminatı aylık olarak ödemeye başlaması gerekiyor.
İş kaybı tazminatının aynı işveren ile iş sözleşmesi kesintisiz en az 550 günden beri devam edenler için 90 gün, bin 100 günden beri devam edenler için 120 gün, bin 650 günden beri devam edenler için 180 gün, 2 bin 200 günden beri devam edenler için 240 gün süre ile ödenmesi gerekiyor.

Yeni dönemde iş kaybı tazminatına hak kazananlar ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçilerine benzer şekilde Genel Sağlık Sigortasında hak sahipliği bakımından 4/a sigortalılığı kapsamında sayılıyorlar.

Prim Yöntemi
İş kaybı tazminatı alanların iş kaybı tazminatı aylık tutarları, prime esas kazanç tutarı olarak esas alınması gerekiyor.

İş kaybı tazminatı alanlar hakkında uzun vadeli sigortalar ve genel sağlık sigortası hükümleri uygulanması, kısa vadeli sigorta kollarına ise tabi tutulmamaları gerekiyor.

Tescil Yöntemi
İş kaybı tazminatı alan sigortalıların İş-Kur ile SGK arasında imzalanan protokol çerçevesinde SGK?ya bildirilmeleri gerekmekte olup, bu sigortalıların ayrıca sigortalı bildirim belgesi ile sigortalı olduklarına ilişkin olarak kendilerini SGK?ya bildirme zorunlulukları bulunmuyor.

Türkiye İş Kurumu tarafından ilk iş kaybı tazminatının ödendiği tarihi takip eden ay sonu itibarıyla, iş kaybı tazminatı alanlara ilişkin primlerin aktarıldığı anda ayrıca bir bildirime gerek olmaksızın tescilleri yapılmış sayılıyor. İş kaybı tazminatı alanların sigortalılıkları iş kaybı tazminatı ödeme süresinin bittiği tarihte sona eriyor. İş kaybı tazminatı sona erenler için işten ayrılışlarında işten ayrılış bildirgesi düzenlenmesine gerek bulunmuyor.
Şevket Tezel