Ekrem Sarısu

Soru: SSK lı olarak Kocaeli?nde 5 yıldan beri çalıştığım şirketin sahibi, bei aynı iş üzerine İstanbul?da bir yeni açtığı işyerine getirdi.. Burada çalışıyorum. Şirket yetkilisine sordum, transfer ettim dedi. Şirkete geçtiğim döneme ait maaş bordomda işten çıkış tarihi gözüküyor. Benim her hangi bir maddi kaybım olur mu?

A.Y

Cevap: İşten kendi isteğinizle ayrıldığınıza dair herhangi bir belge, ibraname vb. bir evrak imzalamamışsanız ve iki işyerinin sahibi veya sahipleri aynıysa kıdem haklarınızda kaybınız olmaz. Ancak en doğrusu ve sağlam olanı; işverenle ilk işyerinde hak ettiğiniz kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, izin vd. haklarınızın saklı olduğunu belirten bir ek hizmet sözleşmesi düzenlemektir.



Birkaç günde emekli aylığı bağlanıyor

Soru: Yaklaşık 1 sene önce Türkiye'ye kesin dönüş yaptım. SSK'na 29.08.08 tarihinde emeklilik için başvurdum. Dosyamın durumunu sürekli takip etmeme rağmen bana sadece beklememi, dosyamın sırada olduğunu bildirdiler. Ve bunca zamandır beklememize rağmen hala bir sonuç alamadık. Ailem ve ben geçinme zorluğu çekiyoruz. Bu işlemlerin neden bu kadar uzadığını ve işlemlerin yürürlüğe girmesi için neler yapılması gerektiği hakkında bana bilgi verirseniz çok sevinirim.

Mehmet Gedikoğlu -İzmir



Cevap: Sosyal Güvenlik Kurumu emeklilik işlemlerinde oldukça gelişme kaydetti. Belgeleri eksiksiz olanların emekli aylığı birkaç gün de bağlanıyor. Sorunuzdan yurt dışı borçlanma talebiniz olduğu anlaşılıyor. Muhtemelen yurtdışı çalışma sürelerinizin teyidi uzatıyor olabilir. Gecikme nedenini sorup, ona göre işlem yapın.



Yabancı dil tazminatı da vergiye tabi

Soru : İngilizce ve Almanca bildiğim için, yeni işyerim ücretim dışında ayrıca yabancı dil tazminatı ödemeyi kararlaştırdı. Bu tazminat gelir vergisi ve sigorta primi kesintisine tabi mi?

Hatice

Cevap :Yeni işyerinizin ödeyeceği yabancı dil tazminatı aynen ücret gibi; gelir vergisi, damga vergisi ve sigorta primi kesintisine tabi.



Ölenin eşine aylık bağlanması

Soru : Eşimin vefatı nedeniyle iki kızımla birlikte SSK?dan dul ve yetim maaşı almaktayız. Kızlarımın biri Mayıs diğeri de Ağustosta maaştan kesilecekler. Eskiden eşe bağlanan maaş tek kişiye kaldığında maaşın yüzde 75 e yükseliyordu. Yeni yasayla yüzde 50 olacak deniyor. Hangisi doğru?



Cevap : Yeni yasaya göre çalışmayan eşe yüzde 75, çalışan veya emekli olan eşe yüzde 50 aylık bağlanıyor. Çalışmıyor ve emekli aylığı almıyorsanız, kızlarınızın aldığı yetim aylığı kesildiğinde bir dilekçe ile başvuru yaptığınızda aylığınız yüzde 75 oranında yeniden hesaplanır.



Saymadıkları 6 ayın isteğe bağlıda değerlendirilmesini talep edin

Soru: 1 Mayıs 1962 doğumluyum. Bağ-Kur giriş tarihim 21 Eylül 1984. Maliye kaydım olmadığı için 22 Mart 1985 tarihine kadar olan 6 aylık prim günüm kabul edilmedi ve parasını yatırdım. Bağ-Kur günüm 22 yıl 7 ay 4 gün olarak görülmektedir. Bağ-Kur?a göre 12. basamaktayım. Askerlik borçlanmasını yaptırırsam kaç yılında? Yaptırmazsam kaç yılında emekli olurum?

Sait Rıza ÖZEL/ MALATYA



Cevap: Emekli olmak için; 25 tam yıl prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemenizi 25 tam yıla tamamlayacağınız 1 Ekim 2011 tarihinde emekli olabilirsiniz. Sorunuzdan askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığınız anlaşılıyor. Askerliğinizin 5 ayını borçlanıp, 49 yaşınızı dolduracağınız 1 Mayıs 2011 tarihine kadar prim ödeyerek prim ödemenizi 25 tam yıla tamamlamanız halinde, bu tarihte emekli olabilirsiniz.

Ayrıca, sayılmayan 6 aylık süreye ilişkin primlerinizi her ay düzenli olarak ödemişseniz(aftan veya yapılandırmadan yararlanarak toptan ödememişseniz), prim ödemelerinizin isteğe bağlı sigortada değerlendirilmesini talep edin. Kabul etmezlerse İş Mahkemesine dava açmanız halinde, 6 aylık sigortalılık süresi kazanmanız mümkün. Bu süreyi kazanmanız halinde, askerlik sürenizi borçlanmanıza gerek yok. 49 yaşınızı dolduracağınız 1 Mayıs 2011 tarihinde emekli olabilirsiniz.



Gerideki günlere değil ilerideki günlere prim ödenebiliyor

Soru: 1 Mayıs 1960 doğumluyum. Sigorta başlangıcım 21 Aralık 1978 yılında ödenmiş primlerim 2.404 gündür. Geriye doğru borçlanma yaparak emekli olabilir miyim?

Hatip Maya



Cevap: Maalesef geride kalan prim ödenmemiş günler, borçlanılarak kazanılamıyor. Geriye doğru değil ileriye doğru prim ödeyerek gün kazanabilirsiniz. İki şekilde emekli olmanız mümkün.

1) 2596 gün prim ödeyerek 2404 gün olan prim ödemenizi 5000 güne tamamlayacağınız tarihte.

2) 1196 gün daha prim ödeyerek 2404 gün olan prim ödemenizi 3600 güne tamamlayıp, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte.



Defterler kaç yıl saklanacak

Soru: Market işletiyorum. Tuttuğumun defterlerin zamanaşımı süresi nedir. Yani defterleri kaç sene saklamamız gerekiyor. 5 senesi dolan defterleri imha edebilir miyiz?

Muhsin PAK



Cevap. Vergi uygulamaları açısından defter ve belgelerin ait olduğu yılı takip eden yıldan itibaren 5 yıl süresince saklanması zorunludur.(VUK Md. 253) Türk ticaret Kanununa 68 nci maddesince de defter ve belgelerin kayıt tarihinden itibaren 10 yıl süresince saklanması gerekiyor.



Binek otoya çevrilen araçlara yazılan cezalı vergiye af geldi mi?

Soru: Eşya taşımaya mahsus taşıtımıza koltuk ilave edilerek, binek otomobile çevirdiğimizden dolayı taşıtın değerinden fazla cezalı Özel Tüketim Vergisi tahakkuk ettirilmişti. Bu vergilerin torba kanun ile kaldırıldığı doğru mu?

İsmail Özliyen



Cevap: Kamuoyunda torba kanun veya kriz kanunu olarak adlandırılan 5838 sayılı yasanın geçici 3 nci maddesi: ?4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (II) sayılı listede yer alan ve 1/8/2002 - 21/7/2005 tarihleri arasında 87.03 G.T.İ.P. numarasından özel tüketim vergisi beyan edilmesi gerekirken 87.04 G.T.İ.P. numarasından özel tüketim vergisi beyan edilen araçlarla ilgili olarak, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemler için özel tüketim vergisi tarhiyatı yapılmaz, daha önce yapılan tarhiyatlardan vazgeçilir, tahakkuk eden tutarlar terkin edilir. Tahsil edilmiş tutarlar red ve iade edilmez.? hükmü ile; 1 Ağustos 2002 ile 21 Temmuz 2005 tarihleri arasında eşya taşımaya mahsus olup ÖTV si 87.04 pozisyonundan yüzde 10 oranında ödenen ve daha sonra 5 yıl içinde koltuk ilave edilerek binek otomobile çevrildiğinden dolayı, yüzde 84 ÖTV ödenmesi gerekirken, fark ÖTV ödemediği tespit edilenlere salınan cezalı ÖTV lerden ödenmeyenlerin terkin edilmesi gerekmektedir.