ZİYA PERVER z.perver@zaman.com.tr

Evimde baktığım engelli çocuğum var. Benim gibi olan annelere erken emeklilik diye bir şey duydum. Bu konuda bilgi verir misiniz? Kadriye Kalmolla
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası (SS ve GSS) Kanunu ile malul çocuğu olan annelere çalışmaları halinde erken emeklilik ile ilgili düzenlemeler getirilmiştir. Buna göre; sürekli bakıma muhtaç derecede malul (engelli) çocuğu bulunan kadın sigortalıların, kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 1.10.2008 gününden sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenecektir. Ancak, bu ilavenin yapılabilmesi için çocuğun başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olduğunu sağlık kurulu raporu ile belgelendirmeleri gerekmektedir. Tekrar söylüyorum; kadın sigortalılara bu hak kanunun yürürlük tarihinden (1 Ekim 2008 tarihinden) sonraki süreler için verilecektir.

Malul çocuğun ölümü veya bakıma muhtaçlığının kalkması halinde, kanunun yürürlük tarihinden ölüm tarihine veya bakıma muhtaçlığın kalktığına karar verilen sağlık kurulu rapor tarihine kadar geçen hizmetlerin dörtte biri prim ödeme gün sayısına eklenecektir.

Emeklilik yaşından düşülecek

Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul çocuğu olan analara verilen ilave prim ödeme gün sayısının yanında, bu kadınların emeklilik yaşından da indirim hakları bulunuyor. Yani, 1 Ekim 2008 gününden sonraki çalışma sürelerinin dörtte biri kadar prim günü artacak ve artan prim günü kadar da emeklilik yaşından indirim yapılacak. Diğer bir ifadeyle, kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul çocuğu bulunanların, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri emeklilik yaşından düşülecek.


Okur sorularına kısa cevaplar


Salih Tektaşlı: 17 Aralık 2008 ile 1 Haziran 2009 arasındaki çalışmanız 1 yıldan az olduğu için kıdem tazminatı alamazsınız. Sosyal güvenlik başlangıcınız 2008 yılında ise askerlik borçlanması yapmanızı tavsiye etmem.

Soner Şahbaz: SGK'nın hatalı hesaplamasıyla fazla ödenen yetim aylıklarını geri istemesi doğaldır. Ama bu sebepsiz zenginleşme olayıdır ve yetimler kötü niyetli değilse tek kuruş geri vermelerine gerek olmaz. SGK sizi dava ederse mahkemeye gidip fazla alınan parada hatanızın olmadığını ifade edin.

Musa Vatansever: 2 Haziran 1955 Bulgaristan doğumunuz ve 1992 yılında göç etmenizden sonra 10 Şubat 2001 gününden beridir devam eden SSK isteğe bağlı sigortanızın toplamı 2.835 ise bu sayıyı 4.500 güne çıkararak 10 Şubat 2026 günü SSK'dan emekli olursunuz. 25 aylık askerlik sürenizi borçlanırsanız başlangıcınız 25 ay geriye gidecek ve 10 Ocak 1999 olacak. Bu durumda 3.600 günle 10 Ocak 2014 günü SSK'dan emekli olacaksınız.

Ferda Işık Gürbüz: İhya parasını Kasım 2008'de ödediğiniz için yetim aylığının Aralık 2008'den ayından başlaması yasaldır.

İsrafil Sağlam (Erzurum): Gazetenin matbaasında çalıştığınıza göre yıpranmanız var demektir. 1 Temmuz 1987 sigorta girişiniz ve 18 aylık askerlik borçlanmasına göre başlangıcınız 1.1.1986 olmuş öyleyse 49 yaşında en az 5.300 günle emekli olacaktınız. Ama basında 12 yıl 9 ayınız var olduğundan 3 yaş, 2 ay indirim kazandığınızdan 45 yaş 10 aylık iken emekli olacaksınız. Yani, 2010 yılı Ocak ayında dilekçenizi verebilirsiniz.

Sosyal güvenlik destek primi

vermeliydiniz


Emekli Sandığı emeklisiyim. 1997'de bakkal dükkânı açtım. 2006'da dükkânını kapattım ve muhasebecim bana, 'SSK ile Bağ-Kur'a borcun yoktur' diye bir kâğıt verdi. Ancak daha sonra emekli aylığımdan 800 TL kesildi. Bu kesintiyi araştırırken bu kez 7 bin TL'lik borç çıkarıldı. Bunun nereden kesildiğini bir türlü öğrenemedim. İsmi mahfuz

1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu'nun 'SGDP' başlıklı ek 20. maddesine göre; "Diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre yaşlılık ve malullük aylığı bağlananlardan, 24. maddenin (I) numaralı bendinde belirtilen kapsamda çalışmaya başlayanlar, çalışmaya başladıkları ayı takip eden ay başından itibaren, çalışmalarının sona erdiği ay dahil, bu kanunun 50. maddesine göre belirlenen 12. gelir basamağının yüzde 10'u oranında sosyal güvenlik destek primi öder. Sosyal güvenlik destek primi ödemesi gerekenlerden bu kanunun yayım tarihinden önce aylık bağlananlar kanunun yayımını, daha sonra tekrar gerçek veya basit usulde Gelir Vergisi mükellefi olanlar ise mükellefiyetin başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren 3 ay içinde kuruma yazılı bildirimde bulunmak zorundadır...".

Buna göre de, 2003 ile 2006 arasında Bağ-Kur'a her ay 12. basamağın yüzde 10'u kadar sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödemeliydiniz. Kesintinin ve çıkan borcun sebebi bu SGDP'dir.