Kıdem tazminatına sahip çık


Kıdem tazminatı, bugünkü uygulaması gereğince sahip olduğu bir çok fonksiyonunu ve özelliğini kıdem tazminatı fonu getirilmesiyle kaybedecek. Kıdem tazminatı fonunun getirilmesiyle öncelikle çalışanlar zarar görecek, sonra işverenler zarar görecek. Buna karşın fondan en kârlı çıkacak olan ise devlet. Nedenlerini ise bugün çalışanlardan başlayarak anlatacağız

Son 10 yılda ve özellikle de son aylarda çalışanlara ödenen kıdem tazminatının kaldırılması konusu sık sık gündeme getirilmektedir. Bazı hallerde kıdem tazminatının tamamen kaldırılması bazı hallerde de yerine devlet kontrollü fon getirilmesi dile getirilmektedir. Fakat, kıdem tazminatının bugünkü uygulaması gereğince sahip olduğu bir çok fonksiyonunu, kıdem tazminatı fonu getirilmesiyle kaybedecek. Kıdem tazminatı fonunun getirilmesiyle öncelikle çalışanlar zarar görecek, sonra işverenler zarar görecek bu işten en kârlı çıkacak olan ise devlet olacaktır.

DEVLETE ÖNEMLİ FON

Tıpkı TTF (Tasarrufu Teşvik Fonu) tıpkı KEY (Konut Edindirme Fonu) gibi devletin eline iç borçlanma için kullanabileceği bir fon daha getirilmiş olacak ve kurulacak kıdem tazminatı fonu ile devlet, 10 yıl süresince tepe tepe tek başına kullanacağı bir fona sahip olacak. 10 yıl sonra ise işçilerle birlikte kullanmaya başlayacak. O zaman geldiğinde ise TTF ve KEY gibi fonun tasfiyesi ile karşı karşıya kalacağımız da geçmiş tecrübelerimizden anlaşılmaktadır. İster kıdem tazminatı tamamen kaldırılsın isterse de yerine kıdem tazminatı fonu getirilsin sanmayın işverenler çok karlı çıkacak, fon işverenleri de üzer çünkü işçilerini işyerlerinde tutamazlar.
Grafikte sayılan Kıdem tazminatı fonu ile kim kazanır, kim kaybeder? İlk olarak işçiden başlayalım:

A-Kıdem tazminatı fonu çalışanları da üzer.

Kıdem tazminatı fonu yanda açıkladığımız ve alt başlıklarıyla 5'i bulan nedenlerle en çok işçileri üzecek. Evlenen kadınlarla, askere giden erkekler bu işten en çok zararı görecek.

Kıdem almal halleri 7'den 4'e düşürülecek
1- Şu anda geçerli kanunlara göre çalışanlar işten çıkarılma, haklı nedenle işi bırakma, askerlik,emekli olmak için, emeklilikte primi dolup yaşı bekleme, ölüm ya da kadınlar için evlendikten sonra 1 yıl içerisinde işi bırakma olmak üzere 7 hal ve şartta kıdem tazminatını alıp işi bırakabiliyorlar. Kıdem tazminatı fonu kurulursa bunun sayısı 4'e düşürülecek. Yeni durumda da erkeklerin askere giderken, bayanların evlendikten sonraki bir yıl içinde işini bırakması hallerinde kıdem tazminatı ödenmesine son verileceği gibi işçinin işveren tarafından işten çıkarılması veya işçinin haklı sebeple işin bırakması hallerinde kıdem tazminatı alınması imkanı ortadan kaldırılacak.
Bu imkanın dışında ayrıca emeklilikte yaş hariç diğer şartları taşıyanların emekliliklerini evlerinde beklemek üzere işlerinden ayrıldıklarında da kıdem tazminatı, kıdem tazminatı fonundan sonra ödenmeyecek.

Kıdeme esas ücret düşecek!

2-Halen kıdem tazminatı ödenirken 30 günlük ücret hesabında, geriye doğru bir yıl içinde işçiye ödenen her türlü maddi menfaatler dikkate alınmaktadır. Yani, servisler, işyerinde verilen yemekler, özel sigorta yardımları gibi para ve para ile ölçülebilen her türlü ödemeler kıdem tazminatında dikkate alınıyor ama fon gelirse bu iş bitecek. Ayrıca basın çalışanları gibi kıdem tazminatı hesabında ücret üst sınırı bulunmayan kesimlere de fonla birlikte sınır gelecek.

Kayıtdışı çalışanlar kaybedecek

3-Gerçekte ücreti 1.500 lira olan bir çalışanın, SSK'ya asgari ücret olan 608 liradan bildirilmesi en bilinen kayıtdışılık. Bu işçi şu an işten kıdem tazminatı alma hakkıyla ayrıldığında muhatap işveren olduğu için gerçek ücretinden ödenmesini temin edebilmektedir. Kıdemi işveren değil de 10 yıl sonra fon öderse 608 lirayı dikkate alarak ödeyecektir. Tamamen kayıtdışı olanlar da işyerlerinden ayrılırken, sigortasız da olsalar işverenden tazminat alabilmektedirler. Ama fon gelirse, fondan tek kuruş alamayacaklardır.

Yarın: Kıdem tazminatı fonu işvereni de üzer.

Bireysel emeklilik ve kıdem tazminatı

*Şirketimizde ödenen, Bireysel Emeklilik İşveren payının kıdem tazminatı hesabında dikkate alınıp, alınamayacağı hakkında değerli görüş ve yorumunuzu istiyorum.İsmi Mahfuz

-Anladığım kadarıyla şirketiniz siz çalışanlar adına Bireysel Emeklilik prim katkısı yapmaktadır. Kıdem tazminatı uygulaması gereğince para ve para ile ölçülmesi kabil olan her türlü gelirlerinizin kıdem tazminatının hesabında dikkate alınacağından Bireysel Emeklilik işveren katkıları da kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmalıdır.

Yabancı ülke sigortalısınız

*Gemide çalışırken kaza geçirdim gemi yabancı bandıralı olduğu için sigorta yoktu. Amerika'da doktora gittiğimde vücudunda ezikler var deyip 10 gün rapor verdiler. 40 gün sonra da Türkiye'ye döndüm, geldiğimde doktora gittim bel kemiğimde ve ayak bileğimde kırık olduğunu söylediler! Derhal ameliyat olmam gerektiğini de eklediler. Emekliliğime az kaldığı için sigortamı dışarıdan ödüyordum. Amerika'daki doktorun verdiği raporda kırık yazdığı halde ezik denildi. Kırık raporum elimde ne yapabilirim?Can CANO

-Yabancı bandıralı gemide çalışırmışsınız gemi hangi ülkenin bayrağını taşıyorsanız o ülkenin sosyal güvenlik sistemine tabisiniz. O ülke sosyal güvenlik kanunlarına göre haklarınızı o ülkeden talep edebilirsiniz. (Ülke belirtmediğinizden ayrıntı veremeyeceğim) Ancak, yazınızdan isteğe bağlı prim ödediğinizi anlıyorum, şayet kırıklar sizi malül edecek (çalışamayacak hale getirecek) kadar ise malülen emeklilik talebinde bulunabilirsiniz. Mustafa Varlık-Bandırma- Siz, emekli albaysınız ve oğlunuz Mustafa Varlık, 1998 yılında Astsubay olarak mezun olmuş ve Kıbrıs'a tayin edildikten sonra da 2002 yılında burada görev yaparken evinde kalp krizi geçirerek şehit olmuş. Genelkurmay Başkanlığı emri ile devlet töreni ile Band rma Şehitliği'ne defnedilmiş. Bekar olan oğlunuz üzerinden size aylık bağlanması için sizin emekli olmamanız gerekirdi. Oğlunuzun 10 yılı olsaydı bile aylık alamazdınız. Tarafıma gönderdiğiniz şehadet belge asıllarının hepsini size postayla gönderiyorum.


Ali TEZEL