GSS açısından 18 yaş altı kaydı


Babası ya da anası sigortalı olan 18 yaş altı genç ve çocukların Genel Sağlık Sigortasından tedavi hizmeti alması, bazı zorluklarla işliyor. Telefonla vb yollarla aldığımız okuyucu şikâyetlerinden öğrendiğimize göre, sigortalı babanın ?aktivasyonu yok? diye 3 ya da 13 yaşındaki çocuğunun hastane âcil servisindeki muayene ve tedavi giderlerini işlem sırasında babasından tahsil eden devlet hastaneleri varmış. Özel hastanelerde de böyle işler yapıyormuş.

Hâlbuki reform sonrasının ilk günlerindeki anlayış şöyleydi: ?Çocuklara ücretsiz sağlık hizmeti müjdesi. 18 yaşından küçükler, herhangi bir şart aranmaksızın sağlık hizmetlerinden yararlanabilecek.?

Reforma göre, genel sağlık sigortalısı sayılanların çocukları, ana ya da babanın tescil edilmiş olmasına bakılmaksızın ve ayrıca bir işleme gerek olmaksızın 18 yaşın dolduğu tarihe kadar genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmetlerinden yararlandırılacaklardır. Ana ve babası genel sağlık sigortalısı olan gençler ve çocuklar, 18 yaşını dolduruncaya kadar ayrıca bir işleme gerek olmaksızın ana veya babalarından dolayı bakmakla yükümlü olunan kişi olarak Genel Sağlık Sigortalısıdırlar. Yani genel sağlık sigortalısı olması gerektiği halde tescili yapılmamış olan ana ve babalar, sağlık hizmeti sunucularına başvurduğu tarih itibariyle genel sağlık sigortasına tescil edilecek ve bu çocuklar 18 yaşını dolduruncaya kadar ana ve babalarından dolayı bakmakla yükümlü olunan kişi olarak GSS'li sayılacaklardır.

Yeni doğan çocuklar hakkında ise nüfus kayıt işlemleri yapılıncaya kadar gerekli işlemler; öncelikle anasının üzerinden, ana ölmüş ise babasının üzerinden, ana ve babası ölmüş ise yakınları veya Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu tarafından koruma altına alındığı tarihe kadar, ölen ana üzerinden yapılacaktır. Ancak bu süre, sağ olarak dünyaya gelen her çocuğun, doğumdan itibaren Nüfus Müdürlüğü'ne bildirilmesi gerekli azami otuz günlük süreyi geçemeyecektir.

GSS primleri Devletçe ödenecek çocukların durumu ise şöyle. Bakmakla yükümlü kişi olarak genel sağlık sigortalısı olan ana ve babaların 18 yaşın altındaki çocukları, aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı, asgari ücretin üçte birinden az olanlar kapsamında tescil edilerek primleri devlet tarafından ödenmek üzere GSS'lidir. Örneğin çalışan oğlu Mehmet'in (sigortalının) bakmakla yükümlü olduğu babası sıfatıyla GSS'li sayılan kişinin 18 yaşından küçük diğer çocuğu Sami'nin GSS primi, Devlet tarafından ödenecektir.

Genel sağlık sigortasına ilişkin primlerini ödemedikleri için, GSS sağlık yardımlarından faydalanamayan ana ve babaların bakmakla yükümlü oldukları 18 yaşından küçük çocukları, primleri Devlet tarafından ödenmek üzere genel sağlık sigortasından yararlanabilecekler.

Ana ve babasız 18 yaşından küçük çocuklar, primi Devlet tarafından ödenmek üzere, genel sağlık sigortalısı sayılmaktadırlar. Ana ve babası olmadığı halde korunma, bakım ve iyileştirme hizmetlerinden faydalanmayan 18 yaşından küçük çocukların bu genel sağlık sigortalılıkları, varsa kanuni temsilcisi, yoksa yakınları tarafından SGK'ya başvurmaları veya SGK'ca bu durumun tespiti halinde tescil edilecektir.

Aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşlar, sığınmacı veya vatansız olarak kabul edilen kişiler ve zorunlu sigortalı olanlar (4/a,b,c sigortalıları) hariç, 18 yaşını doldurmamış çocuklardan; 1)Genel sağlık sigortalısı olan ana ve babaların 18 yaşını dolduruncaya kadar ayrıca bir işleme gerek olmaksızın çocukları, bakmakla yükümlü olunan kişi olarak, 2)Genel sağlık sigortalısı olması gerektiği hâlde tescili yapılmamış olan ana ve babaların çocukları sağlık hizmeti sunucularına başvurduğu tarih itibarıyla ana ve babalar genel sağlık sigortalısı sayılmak suretiyle 18 yaşını dolduruncaya kadar bakmakla yükümlü olunan kişi olarak, 3)Ana ve babası tarafından bakmakla yükümlü olunan kişi dahi olsa genel sağlık sigortasına ilişkin primlerinin ödenmemesi hâlinde, ?Genel sağlık sigortalısı sayılanların çocukları, ana ya da babanın tescil edilmiş olmasına bakılmaksızın ve ayrıca bir işleme gerek olmaksızın 18 yaşını dolduruncaya kadar genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmetlerinden ve diğer haklardan yararlandırılır? (5510 s.K.m.61/2) hükmü kapsamında, 18 yaşını dolduruncaya kadar, genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak, genel sağlık sigortalısı sayılmaktadırlar.

SGK, tüm hastanelerin bu yasal ilkelere uymasını sağlamalı; aktivasyon işlemlerini hukuksuzluğa kullanmamalı ve bu işlemleri doğru yürütmelidir.

Tahsin Sınav