Ahmet Şerif

5510 sayılı yasanın 60. maddesi ile birlikte tüm vatandaşlar genel sağlık sigortalısı sayılmışlardır. SSK?lı, Bağ-Kurlu yada memur olduğu için sağlık yardımından yararlananlar ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler zaten sağlık yardımından yararlanmakta idi. Bunlar yanında 65 yaşını doldurmuş olanlar, istiklal madalyası sahibi kişiler, vatani hizmet tertibinden aylık alanlar gibi özel kanunları gereği sağlık yardımlarından yararlananlar da genel sağlık sigortalısı olarak tanımlanmıştır.
Yasanın 60. maddesinde genel sağlık sigortalıları sayılmıştır. Söz konusu maddede ?Yukarıdaki bentlerin dışında kalan ve başka bir ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayan vatandaşlar? ın genel sağlık sigortalısı sayılacakları açıkça vurgulanmakla hiçbir vatandaşın sağlık sigortası dışında bırakılmayacağı belirtilmiştir.
Yine 18 yaş altı kişilerin tescili olup olmadığına bakılmaksızın genel sağlık sigortalısı olarak devletin sağladığı sağlık yardımlarından yararlanacağı yasanın 61. maddesinde belirtilmektedir. 18 yaşından küçük olanlar genel sağlık sigortalısı olarak tescilli değilse bile, Sosyal Güvenlik Kurumu ile anlaşması bulunan özel hastaneler ile devlet hastaneleri bu kişilerin tetkik ve tedavilerini yapacaklardır.
18 yaş altı çocuklarda sağlık giderleri devletten
01 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı yasa ile yapılan ve toplumu yakından ilgilendiren önemli değişikliklerden birisi 18 yaş altı vatandaşların genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanmalarıdır. Burada önemli olan 18 yaş altı kişilerin, sağlık güvencesi olsun olmasın, yani anne veya babaları üzerinden sağlık yardımı almaya müstahak durumda olup olmadıklarına bakılmaksızın sağlık giderlerinin devlet tarafından karşılanıyor olmasıdır.
1 Ekim 2008?de başlayan 2 yıllık geçiş süreci
Hiçbir şekilde sigortalı olmayan vatandaşların yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 2 yıllık süre içerisinde tescillerini yaptırmaları gerekmektedir. Buna göre geçiş süreci 1 Ekim 2008?de başlamış olup 1 Ekim 2010?da sona erecektir. Hiçbir şekilde sağlık yardımından yararlanma durumu olmayanların 1 Ekim 2010 tarihine kadar bildirimlerini yaptırmaları gerekmektedir.
İki yıllık geçiş sürecinde hastaneler kendilerine gelen 18 yaş altı çocukların, Emekli Sandığı, Bağ-Kur ya da SSK?lı olarak sigortalı olup olmadığına bakmaksızın tetkik ve tedavilerini yapacaklar, bu kişilerin tescil edilmemiş anne yada babalarının adı soyadı, kimlik numarası ve ikametgah bilgilerini içeren formu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerine göndereceklerdir. Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri ise anne yada babalara göndereceği formlarla kaymakamlıklardan gelir düzeylerini tespit ettirmelerini isteyecektir. Gelir testi yaptırmak istemeyenlerin tescili de Kurumca re?sen yapılacaktır.
Kaymakamlıklarca gelir testi yapıldıktan sonra Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuranların gelir durumuna göre ödeyeceği primler kendilerine bildirilecektir.
Kaymakamlıklar ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılacak gelir tespitinde ölçü alınan ?aile? tanımı farklı olduğundan, Kurum tarafından yapılacak tespit sonrasında aile içinde kişi başı aylık geliri;
Asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar olanlar, asgari ücretin üçte biri üzerinden,
Asgari ücret ile asgari ücretin iki katına kadar olanlar, asgari ücret üzerinden,
Asgari ücretin iki katının üzerinde olanlar asgari ücretin iki katı üzerinden,
%12 oranında genel sağlık sigortası primi ödeyerek sağlık sigortasından yararlanacaklar.
Temmuz 2009 için asgari ücretin 693 lira olduğu dikkate alınırsa; asgari ücretin üçte birinden (693/3=) asgari ücrete kadar yani 231 ile 693 lira arası aylık geliri olan bir kişi (231 X 0,12=) 27,72 lira aylık prim ödeyerek sağlık yardımlarından yararlanmaya hak kazanacaktır.
İsteğe bağlı sigorta ile genel sağlık sigortası farklı
Yeni bir uygulama olduğundan isteğe bağlı sigorta ile genel sağlık sigortası karıştırılmaktadır. İsteğe bağlı sigortada ödenen sigorta primine karşılık hem sigortalılık süresi hem de sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı elde edilirken genel sağlık sigortası sadece sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı vermektedir.
Burada önemli olan husus, genel sağlık sigortası primi ödeyen kişilerin sadece sağlık yardımlarından yararlanma hakkını elde etmiş olmasıdır. Yani bu süreler emeklilikte sigortalılık süresi sayılmayacak, ödendiği süre ile ilişkili olmak kaydıyla sadece sağlık yardımından yararlanma hakkı verecektir.
Yeşil kartlıların durumu
Yeşil kart uygulamasını düzenleyen 3816 sayılı kanun iki yıl daha yürürlükte kalacak ve uygulamaya iki yıl daha devam edilecektir. Buna göre aile içerisinde kişi başı aylık geliri asgari ücretin üçte birinden az olanlar için 2 yıl süre ile yeşil kart uygulaması devam edecek ve bu kişiler yeşil kart uygulamasından yararlanabileceklerdir.
Soru-Cevap:
Doğum tarihim 19.06.1962, SSK?lı işe başlangıç tarihim 15.07.1985, Temmuz ayı itibarıyla 4.950 ödenmiş prim günüm var. Sigortalı olmadan önce 18 ay askerlik yaptım. Askerlik borçlanması yapmamın faydası olur mu? Sedat Demir, Edirne
15.07.1985 işe başlangıcı ile 25 yıl, 49 yaş ve 5.300 prim gün sayılarını tamamladığınız tarihte emekli olursunuz. Ancak iki ay askerlik borçlanması yapmanız durumunda sigortalılık başlangıcınız 15.05.1985 olur. Bu durumda 25 yıl sigortalılık (15.05.2010), 48 yaş (19.06.2010) ve 5.225 prim gün sayısını doldurduğunuz tarihte emekli olursunuz. Yani iki aylık askerlik borçlanması ile emeklilik yaşınız bir yaş düşmüş olacak. 2 ay askerlik borçlanması yapmanız halinde prim ödeme gün sayınız 5.010 gün olur. Kalan 215 günü de çalışarak tamamlarsanız yani yaklaşık 8 ay çalıştıktan sonra 19.06.2010 tarihinde emekliliğe hak kazanırsınız. İki aylık askerlik borçlanmasını yapmazsanız 19.06.2011?den önce emekli olamazsınız. 18 ay borçlanmanıza gerek yok.