Yeni istihdam teşviki ve temel esasları


İstihdam teşviklerinin finansmanı, "İşsizlik Sigortası" fonlarından sağlanırken oluşturulacak ilâve ?ek- istihdam nedeniyle de tekrar aynı sigorta fonlarına ek kaynak dönüşünün dikkate alınması gerekiyor. Belki denebilir, "kepçeyle verdiğini kaşıkla değil çay kaşığıyla (!) yavaş yavaş tekrar toplamaya çalışmak" ne kadar doğru. Bence bu işlem doğru; çünkü yumurtlayan tavuk sayısı artmıyor, tersine kriz nedeniyle sürekli tükenme sürecine girmişse; bu olumsuz sürecin durdurulması, hatta pozitif ya da olumlu dönüşümün aşısının yapılması gerekiyor. İşte "yeni istihdam teşvikleri" de bunun için yasakoyucunun önüne gelmiş ve yoğun bir iradeyle yasalaşmıştır. Ve yeni oluşan bu temel yapı, ekonomimizin beklentilerine de uygundur.

Yeni istihdam teşviklerini düzenleyen 5921 sayılı Yasa'yla 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'na eklenen "geçici 9'uncu maddesinde" öngörülen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren hisselerine ait tutarın altı ay boyunca İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacağına ilişkin hükümdeki "sigorta primi işveren hissesi teşvikinden yararlanılabilmesi" için, işe alınan sigortalılar yönünden aşağıda belirtilen şartlar yanında, ayrıca 2009/Nisan ayına ilişkin olarak düzenlenmiş olan aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı sigortalı sayısına ilâve olarak işe alınmış olmaları gerekmektedir.

Temel (baz) alınacak sigortalı sayısının tespiti sırasında sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışanlar da toplam sigortalı sayısına dâhil edilecektir.

Bunun yanında aday çırak, çırak ve isletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında zorunlu staja tâbi tutulan öğrenciler ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 46'ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı, 5510 sayılı Kanun'un 82'nci maddesine göre belirlenen günlük prime esas kazanç alt sınırına kadar olanlar, toplam sigortalı sayısına dâhil edilmeyecektir.

4447 sayılı İssizlik Sigortası Kanunu'nun geçici 9'uncu maddesinde öngörülen sigorta primi işveren hissesi teşvikinden, kapsama giren her bir sigortalı için, işe girdiği tarihten itibaren altı ay süre ile yararlanılabilecektir. Sigorta primi işveren hissesi teşvikinden yararlanılabilmesi için, sigortalılar yönünden teşvikin koşullarını sıralayacak olursak;

a) Sigortalının 18.08.2009 ila 31.12.2009 tarihleri arasında işe alınmış olması;

b) İşe giriş tarihinden önceki üç aylık dönemde SGK'ya verilen APHB (aylık prim ve hizmet belgeleri)nde kayıtlı olmaması;

c) Fiilen çalışması gerekmektedir.

İşyerleri yönünden teşvikin koşulu ise; 2009 Nisan ayına ilişkin olarak düzenlenmiş APHB (aylık prim ve hizmet belgesi)'nde kayıtlı sigortalı sayısına ilave olarak işe alınmış olması;

Şartlarının birlikte gerçekleşmiş olması ve sigortalı, işyeri ve işveren nitelikleri bakımından maddede belirtilen istisnalar arasında yer almaması gerekmektedir.

Kapsama giren sigortalıların fiilen çalıştıkları sürelere ilişkin düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgeleri (APHB), 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle kuruma verilecektir. 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle yasal süresi içinde kuruma verilmiş olan APHB'lerinden dolayı tahakkuk etmiş sigorta primlerinin, işveren hissesine ait kısmının İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanabilmesi için, aynı aya ilişkin gerek 5921 sayılı kanun numarası seçilmek suretiyle, gerekse diğer kanun numaraları veya kanun numarası seçilmeksizin düzenlenmiş APHB'lerinden dolayı tahakkuk etmiş sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden kısmı ile İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanmayan işveren hissesine isabet eden kısmın tamamının ödenmesi gerekmektedir.

Bir işçi hakkında sadece tek teşvikten yararlanılabilmesi, istihdam teşviklerde ana ilkedir. İşverenlerce, bu husus gözetilerek işyerinin teşvik stratejisi belirlenmelidir


Tahsin Sınav