Evlatlığıma aylık bağlanır mı?



Soru: Sadettin Bey benim eşim 8 yıl önce vefat etti. Kendisi SSK emeklisiydi ve dolayısıyla bana dul aylığı bağlandı. Eşim ve benim evliğimizden çocuğumuz olmadı. Eşimin vefatından sonra ben yetiştirme yurdundan bir kız çocuğu aldım ve evlat edindim. Şimdi benim öğrenmek istediğim, eşimden bana bağlanan dul aylığı yanında şu an evlatlığım olan kız çocuğuna da yetim aylığı bağlanır mı? Yahut da ben vefat ettiğim takdirde şu an almakta olduğum dul aylığı evlatlığıma kalır mı? Bu konuyu pek çok kişiye sorduğum halde tatmin edici bir cevap alamadım. Cevabınız için şimdiden teşekkür ediyorum.
Cevap: sonradan evlatlık edinilen çocuklara yetim aylık bağlanması gerek eski SSK mevzuatında gerekse yeni SGK mevzuatında bazı şartlara bağlanmış durumda. 5510 Sayılı Kanunun 34. maddesinde, "Sigortalı tarafından evlât edinilmiş, tanınmış veya soy bağı düzeltilmiş veya babalığı hükme bağlanmış çocukları ile sigortalının ölümünden sonra doğan çocukları, bağlanacak aylıktan yukarıda belirtilen esaslara göre yararlanır." hükmü yer almaktadır. Bu hükümden hareketle evlatlıklara hangi şartlarla yetim aylığı bağlanabileceğini sıralayabiliriz;

· Evlatlık alınan çocuğun bizzat sigortalı tarafından (yani eşiniz tarafından) evlat edinilmiş olması,

· Yetim aylığı bağlanacak çocuğun baba tarafından tanınmış veya soy bağı düzeltilmiş ya da babalığı hükme bağlanmış olması,

· Ya da sigortalının kendi çocuğu olup da vefatından sonra doğmuş olması,

gerekiyor.

Burada saydığımız birinci maddedeki hüküm, evlatlığın bizzat sigortalı tarafından yani eşiniz tarafından evlat edinilmiş olması şartını koştuğu için, evlatlığınıza eşinizden dolayı yetim aylığı bağlanmayacaktır. Dolayısıyla ne şu an sizinle birlikte yetim aylığı alması ne de sizin vefatınızdan sonra size verilen dul aylığının ona kalması söz konusu olmaz. Ancak siz bir şekilde eşiniz üzerinden değil de kendi sigortalılığınız dolayısıyla emekli aylığına hak kazanırsanız, size bağlanan o aylık, vefatınız sonrasında evlatlığınıza kalacaktır.

Eşimi nasıl emekli edebiliriz?

Soru: Sadettin Bey merhaba, eşim; 16.06.1967 doğumlu ve 1986 yılında ilk sigorta girişi var. Toplam 1060 gün prim ödemiştir. Yaklaşık 18 yıldır hiçbir sosyal güvenlik kurumuna prim ödememektedir. Sorum şu; eşimin emekli olabilmek için kaç gün daha prim ödemesi gerekmekte ve nasıl bir yol izleyerek eksik günleri tamamlamalıdır? Vereceğiniz bilgilere şimdiden çok teşekkür ederim.

Cevap: Ahmet Bey, eşinizin sigorta başlangıcı 23 Mayıs 1986 tarihinden önce ise var olan primini 5075 güne tamamlayarak emekli olacak. Eğer sigorta başlangıcı bu tarihten sonra ise 5150 prim gününü doldurması gerekiyor. Öte yandan 3600 günü doldurup, yaş haddinden emeklilik için 58 yaşını doldurmayı da bekleyebilir. Fakat prim öderken isteğe bağlı sigortalı olarak değil, bir işyerinden 4/a'lı (SSK) olarak prim ödemesi gerekir. Zira SSK'nın isteğe bağlı sigortası 1 Ekim 2008 tarihi itibariyle sona erdiğinden, bundan sonra ödenen isteğe bağlı primler kişileri Bağ-Kur şartlarıyla emekli etmektedir.

Açık altın madeni işyerinden erken emekli olabilir miyiz?

Soru: Sadettin Bey, açık altın madeninde kimyasallarla uğraşanların (kostik, siyanür, asit) erken emeklilik hakkı var mı? Varsa biz bu kapsamın içinde olup olmadığımızı nasıl öğreneceğiz? Şimdiden teşekkür ederim verdiğiniz bilgiler için. İsimsiz

Cevap: Değerli okurum, maden işyerinin yer altı işyerlerinde çalışıyorsanız zaten fiili hizmet zammı kapsamındasınız ve erken emeklilik şartlarına tabisiniz. Ancak maden işyerinin yer üstü kısmında çalışıyorsanız erken emeklilik hakkınız bulunmuyor. Dilerseniz bulunduğunuz ildeki SGK müdürlüğüne dilekçe ile başvurup bilgi alabilirsiniz.

Sadettin ORHAN