SGK'dan teşvik içinde teşvik!



İstihdamın teşvikine yönelik ülkemizde geniş bir mevzuat söz konusu. Hal böyle olunca teşvik uygulamasında gerek işverenler gerekse SGK birimleri tereddüde düşebiliyorlar. Nitekim bu tereddütlerin yoğunlaştığı konulardan birisi de, 1 Ekim 2008 tarihi itibarıyla uygulanmakta olan ve işverenlere 5 puanlık prim indirimi getiren teşvik paketiydi. Ancak SGK, geçtiğimiz günlerde konuya dair yayınlamış olduğu genelge ile bu konudaki şüphe ve tereddütleri izale etmiş oldu. Ayrıca şunu da belirtelim ki SGK, söz konusu genelge ile işverenler lehine uygulamayı rahatlatmış oldu. Yani bir anlamda teşvik içinden teşvik çıktı dersek yalan olmaz.

SGK'nın açıklık getirdiği noktalar şunlar;

İhale konusu iş üstlenen işverenler, ihaleli işi yaparken 5 puanlık indirimden yararlanmamışlarsa, sonradan bu imkândan yararlanabilecekler mi?

Üstlendiği ihale konusu işi yaparken, 5 puanlık prim indiriminden yararlanmamış olan işverenler, geçmişe dönük prim belgeleri vererek 5 puanlık indirimden yararlanabilecek. Ancak bunun için, ihale makamlarının SGK müdürlüklerine göndereceği bilgiler ile işverenlerin SGK'ya verdiği prim belgelerinin uyumlu olması gerekiyor.

Ar-Ge faaliyetlerinde görevli personele, bu faaliyetlerin dışındaki çalışmaları için ödenen ücretlerde 5 puanlık prim indirimi uygulanacak mı?

5746 Sayılı Kanun gereği, Araştırma-Geliştirme faaliyetlerinde görevli çalışanlar için, sigorta primi işveren payında Hazine desteği uygulanıyor. Ancak bu kapsamdaki çalışanlara ücret dışı ödemeler ile Ar-Ge faaliyeti dışındaki çalışmalarından dolayı söz konusu kanun kapsamında destek verilmiyor. SGK bu durumdaki ödemeler ve faaliyetler için işverenler lehine yorum yaparak, Ar-Ge teşviki dışında kalan ödemeler için 5 puanlık prim indiriminden yararlanılabileceğine karar verdi. Böylece Ar-Ge teşvikinden yararlanan işverenler, SGK'ya bildirge verirken, Ar-Ge kapsamındaki ödemeler için 5746 Sayılı Kanunu, aynı çalışana yapılan diğer ödemeler için 5510 Sayılı Kanunu seçmiş olacak. Yani aynı çalışan için iki ayrı kanunun teşvikinden yararlanılacak.

Diğer teşvik unsurlarından haksız yere yararlanan işverenlerin, 5 puanlık indirimleri de iptal edilecek mi?

Hâlihazırda ülkemizde istihdamın teşviki amacıyla 5 ayrı kanun yürürlükte bulunuyor. Aynı işveren bu teşvik paketlerinin hepsinden aynı anda yararlanabiliyor. Ancak elbette her bir paketin gerektirdiği şartları taşımak kaydıyla. Fakat uygulamada bazen hak etmediği halde teşvik paketinden yararlanmaya çalışan işverenler de olabiliyor. Peki bu durumda, bir teşvik paketini suiistimal eden işveren, diğer teşviklerden de mahrum kalacak mı? İşte SGK son genelgesi ile bu konuya da açıklık getirerek, bu durumdaki işverenlerin sadece suiistimal ettikleri teşvik unsurundan mahrum kalacaklarını, diğer teşviklerden yararlanmaya devam edeceklerini açıklamış oldu.

Alt işverenin borcu varsa, asıl işveren teşvikten yararlanamayacak mı?

5 puanlık prim indiriminden yararlanan işverenler, elektronik ortamda SGK'ya prim belgelerini gönderirken 5510 Sayılı Kanun numarasını seçiyorlar. Söz konusu Genelge ile asıl işverenlerin, cari ay için aylık bildirge verirken kendi işyerlerinden dolayı borçları bulunmuyorsa, 5 puanlık indirimden yararlanabilecekler. Ancak alt işverenler cari ayın borcunu yasal süresi içerisinde ödemezlerse, takip eden aylarda hem kendileri hem de asıl işverenler 5 puanlık prim indiriminden yararlanamayacak.

Prim borçları yapılandırılmış olup da, yapılandırması bozulan işverenler için nasıl bir işlem yapılacak?

5 puanlık prim indiriminden yararlanabilmek için işverenlerin SGK'ya prim ve prime ilişkin borçlarının bulunmaması ya da borçları varsa da yapılandırılmış, tecil veya taksitlendirilmiş olması gerekiyor. Ancak işverenlerin, SGK'ya olan borçları yapılandırıldığı, tecil ya da taksitlendirildiği halde, bu borcu ödemekte aksamalar yaşanırsa, bu süre zarfında 5 puanlık prim indirimi uygulanmayacak. Fakat işverenler, bu borçlarına dair yeniden tecil ya da taksitlendirme yaptırırlarsa, 5 puanlık indirimden yararlanmaya başlayacaklar.

Sermayesinin %50'den fazlası devlete ait olan işyerleri, prim indiriminden yararlanabilecek mi?

5 puanlık prim indirimi sadece özel sektör işverenleri için getirildiğinden, sermayesinin %50'den fazlası devlete ait olan işyerlerinin bu indirimden yararlanması mümkün değil. Genelge ile bu husus bir kere daha teyit edilmiş oldu.

Sadettin ORHAN